Μετά την αρθροπλαστική γόνατος: πότε περπατάτε, οδηγείτε και επιστρέφετε στη δουλειά

Μετά την αρθροπλαστική γόνατος οι περισσότεροι ασθενείς έχουν τις ίδιες ερωτήσεις: πότε θα περπατήσω, πότε θα ανέβω σκάλες, πότε θα οδηγήσω και πότε θα γυρίσω στη δουλειά. Η ανάρρωση ακολουθεί ένα γενικό μοτίβο, αλλά ο ρυθμός διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Τα χρονικά διαστήματα που αναφέρουμε παρακάτω είναι ενδεικτικά. Το δικό σας πρόγραμμα το καθορίζει ο χειρουργός σας, μαζί με τον φυσικοθεραπευτή.

Οι πρώτες μέρες στην κλινική

Μετά την ολική αρθροπλαστική γόνατος η κινητοποίηση ξεκινά νωρίς, συνήθως την ίδια ή την επόμενη μέρα. Με τη βοήθεια του φυσικοθεραπευτή σηκώνεστε από το κρεβάτι και κάνετε τα πρώτα βήματα με περπατούρα ή πατερίτσες. Συνήθως επιτρέπεται να πατάτε κανονικά στο χειρουργημένο πόδι, εκτός αν ο χειρουργός σας δώσει διαφορετική οδηγία. Ξεκινάτε επίσης απλές ασκήσεις για το λύγισμα και το τέντωμα του γόνατος και για τη σύσπαση του τετρακέφαλου.

Η νοσηλεία διαρκεί συνήθως λίγες μέρες. Πριν από την έξοδο θα πρέπει να μπορείτε να σηκώνεστε και να ξαπλώνετε με ασφάλεια, να περπατάτε με το βοήθημα, να ανεβοκατεβαίνετε μερικά σκαλιά και να ελέγχεται ικανοποιητικά ο πόνος. Παράλληλα παίρνετε φάρμακα για την πρόληψη της θρόμβωσης, όπως σας τα συστήσει ο γιατρός, για όσο διάστημα σας πει.

Στη ρομποτική αρθροπλαστική το χρονοδιάγραμμα της αποκατάστασης είναι στη βάση του το ίδιο. Η τεχνική αφορά την ακρίβεια στον σχεδιασμό και στην τοποθέτηση της πρόθεσης. Τα βασικά της ανάρρωσης, η άσκηση και η σταδιακή φόρτιση, δεν αλλάζουν.

Μετά την αρθροπλαστική γόνατος: σε πόσες μέρες μπορώ να περπατήσω;

Η σύντομη απάντηση: από την πρώτη ή τη δεύτερη μέρα, με βοήθημα. Η σταδιακή απεξάρτηση από το βοήθημα γίνεται ενδεικτικά ως εξής:

• Πρώτες εβδομάδες: περπάτημα με περπατούρα ή δύο πατερίτσες, μέσα στο σπίτι και για μικρές αποστάσεις έξω.
• Συνήθως από τη δεύτερη έως την έκτη εβδομάδα: πολλοί ασθενείς περνούν σε μία πατερίτσα ή μπαστούνι, που κρατούν στο χέρι της αντίθετης πλευράς από το χειρουργημένο γόνατο.
• Ενδεικτικά μετά από τέσσερις έως έξι εβδομάδες: αρκετοί περπατούν μέσα στο σπίτι χωρίς βοήθημα και αυξάνουν σταδιακά την απόσταση έξω.

Το κριτήριο δεν είναι μόνο ο χρόνος. Αφήνετε το βοήθημα όταν περπατάτε χωρίς να κουτσαίνετε και νιώθετε σταθεροί. Ένα μπαστούνι που κρατιέται λίγο περισσότερο δεν είναι αποτυχία. Αντίθετα, προλαμβάνει πτώσεις. Μια σωστή προετοιμασία πριν από την επέμβαση, με ασκήσεις ενδυνάμωσης και οργάνωση του σπιτιού, κάνει συνήθως αυτές τις πρώτες εβδομάδες πιο εύκολες.

Σκάλες, σπίτι και καθημερινές δραστηριότητες

Τις σκάλες τις μαθαίνετε με τον φυσικοθεραπευτή πριν από την έξοδο. Ο απλός κανόνας είναι: στην άνοδο πρώτα το υγιές πόδι, στην κάθοδο πρώτα το χειρουργημένο, με το βοήθημα και κρατώντας την κουπαστή. Το ανέβασμα με ένα πόδι σε κάθε σκαλί επανέρχεται συνήθως μέσα στους πρώτους μήνες, καθώς δυναμώνει ο τετρακέφαλος.

Στο σπίτι βοηθούν μερικές απλές αλλαγές: απομάκρυνση από χαλάκια και καλώδια που μπορεί να σας σκοντάψουν, καλός φωτισμός τη νύχτα, ψηλή καρέκλα με μπράτσα, αντιολισθητικό πατάκι στο μπάνιο. Το τραύμα πρέπει να μένει στεγνό και καθαρό μέχρι να επουλωθεί, σύμφωνα με τις οδηγίες της κλινικής. Ντους χωρίς προστασία του τραύματος και κολύμπι επιτρέπονται μόνο όταν σας το πει ο χειρουργός.

Το πρήξιμο και η ζέστη γύρω από το γόνατο είναι φυσιολογικά για εβδομάδες ή και μήνες, ιδίως στο τέλος της μέρας. Βοηθούν ο πάγος, η ανύψωση του ποδιού και η τακτική άσκηση. Ο ύπνος μπορεί να είναι δύσκολος τις πρώτες εβδομάδες και αυτό επίσης βελτιώνεται σταδιακά. Ένα αίσθημα μουδιάσματος στο δέρμα στο έξω μέρος της τομής είναι συχνό και συνήθως περιορίζεται με τον καιρό.

Φυσικοθεραπεία και ασκήσεις στο σπίτι

Η φυσικοθεραπεία είναι το πιο σημαντικό κομμάτι της ανάρρωσης μετά την επέμβαση. Τις πρώτες εβδομάδες στόχος είναι να ανακτήσει το γόνατο το πλήρες τέντωμα και όσο το δυνατόν καλύτερο λύγισμα, και να ξαναδυναμώσει ο τετρακέφαλος. Οι βασικές ασκήσεις, που θα σας δείξει ο φυσικοθεραπευτής, είναι απλές:

• σύσπαση του τετρακέφαλου με το πόδι τεντωμένο, πιέζοντας την πίσω επιφάνεια του γόνατος προς το κρεβάτι,
• ανύψωση του τεντωμένου ποδιού από την ύπτια θέση,
• σύρσιμο της φτέρνας προς τους γλουτούς, για να αυξάνεται σταδιακά το λύγισμα,
• καθισμένοι, λύγισμα και τέντωμα του γόνατος, με τη βοήθεια του άλλου ποδιού όταν χρειάζεται.

Οι ασκήσεις γίνονται μερικές φορές την ημέρα, σε σύντομες συνεδρίες. Βοηθά να παίρνετε το παυσίπονο που σας έχει συστήσει ο γιατρός λίγο πριν από την άσκηση και να βάζετε πάγο μετά. Μην τοποθετείτε μαξιλάρι κάτω από το γόνατο όταν ξαπλώνετε, γιατί έτσι το γόνατο συνηθίζει να μένει λυγισμένο και χάνεται το τέντωμα. Οι συνεδρίες με φυσικοθεραπευτή συνεχίζονται συνήθως για αρκετές εβδομάδες, ανάλογα με την πρόοδο.

Πότε μπορώ να οδηγήσω

Η οδήγηση επιτρέπεται συνήθως περίπου τέσσερις έως έξι εβδομάδες μετά την επέμβαση. Περισσότερο από τον χρόνο, μετρούν τρία κριτήρια:

• δεν παίρνετε πια ισχυρά παυσίπονα που προκαλούν υπνηλία ή επιβραδύνουν τα αντανακλαστικά,
• μπαίνετε και βγαίνετε από το αυτοκίνητο χωρίς δυσκολία,
• μπορείτε να πατήσετε φρένο απότομα και με δύναμη, χωρίς πόνο και χωρίς δισταγμό.

Αν χειρουργήθηκε το αριστερό γόνατο και οδηγείτε αυτόματο αυτοκίνητο, η επιστροφή στην οδήγηση μπορεί να γίνει νωρίτερα, πάντα με τη σύμφωνη γνώμη του χειρουργού. Πριν βγείτε στον δρόμο, δοκιμάστε σε ασφαλές μέρος με συνοδό. Καλό είναι να ελέγξετε και τους όρους της ασφάλειας του αυτοκινήτου σας.

Αρθροπλαστική γόνατος: ανάρρωση και επιστροφή στη δουλειά

Ο χρόνος επιστροφής εξαρτάται κυρίως από το είδος της εργασίας:

• Εργασία γραφείου ή από το σπίτι: συνήθως μετά από τέσσερις έως έξι εβδομάδες, μερικές φορές νωρίτερα, με διαλείμματα για να σηκώνεστε και να κινείτε το πόδι.
• Εργασία με πολλή ορθοστασία ή περπάτημα: συνήθως μετά από δύο έως τρεις μήνες.
• Βαριά χειρωνακτική εργασία, με σήκωμα βαρών, γονάτισμα ή συχνές σκάλες: συνήθως μετά από τρεις μήνες ή και αργότερα. Μερικές φορές χρειάζεται προσαρμογή των καθηκόντων.

Σκεφτείτε από πριν και τη μετακίνηση. Αν δεν οδηγείτε ακόμη, χρειάζεται να έχετε οργανώσει πώς θα πηγαίνετε στη δουλειά.

Άθληση και μακροπρόθεσμη πορεία

Η άσκηση είναι μέρος της αποκατάστασης. Το περπάτημα αυξάνεται σταδιακά από τις πρώτες εβδομάδες. Το στατικό ποδήλατο ξεκινά συνήθως όταν το γόνατο λυγίζει αρκετά για να κάνει πλήρη κύκλο το πετάλι. Κολύμπι, γυμναστική στο νερό, ποδήλατο, πεζοπορία σε ομαλό έδαφος, γκολφ και διπλό τένις είναι δραστηριότητες που οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν να κάνουν μετά από μερικούς μήνες.

Αθλήματα με τρέξιμο, άλματα ή επαφή, όπως ποδόσφαιρο, μπάσκετ και τρέξιμο σε άσφαλτο, συνήθως δεν συνιστώνται, γιατί επιβαρύνουν τα υλικά της πρόθεσης. Το γονάτισμα επιτρέπεται, αλλά πολλοί ασθενείς το βρίσκουν άβολο.

Η πρόθεση δεν χρειάζεται ειδική «συντήρηση», αλλά μερικές συνήθειες τη βοηθούν να λειτουργεί καλά για πολλά χρόνια: η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους, η τακτική άσκηση για τη δύναμη των μυών και οι επανεξετάσεις με ακτινογραφία, όπως τις ορίσει ο χειρουργός. Ενημερώνετε κάθε γιατρό και οδοντίατρο ότι έχετε πρόθεση και αντιμετωπίζετε έγκαιρα τις λοιμώξεις σε άλλα σημεία του σώματος, όπως στο δέρμα ή στο ουροποιητικό.

Η πλήρης ανάρρωση, με υποχώρηση του πρηξίματος και σταθεροποίηση της δύναμης και της κίνησης, μπορεί να χρειαστεί έως και έναν χρόνο. Πολλοί ασθενείς όμως νιώθουν διαφορά σε σχέση με τον πόνο της αρθρίτιδας αρκετά νωρίτερα. Η τακτική παρακολούθηση στο ιατρείο μας στον Λευκό Σταυρό μάς επιτρέπει να προσαρμόζουμε το πρόγραμμα στην πρόοδό σας.

Πότε επικοινωνείτε αμέσως με τον γιατρό

• πόνος, πρήξιμο ή σκλήρυνση στη γάμπα: μπορεί να πρόκειται για θρόμβωση,
• δύσπνοια ή πόνος στο στήθος: ζητήστε αμέσως επείγουσα ιατρική βοήθεια,
• πυρετός, κοκκίνισμα που απλώνεται ή υγρό που βγαίνει από το τραύμα: μπορεί να πρόκειται για λοίμωξη της πρόθεσης,
• απότομη αύξηση του πόνου ή αδυναμία να πατήσετε, ιδίως μετά από πτώση, οπότε πρέπει να αποκλειστεί περιπροθετικό κάταγμα.