Αρθροσκόπηση ώμου

Αρθροσκόπηση ώμου: τι είναι

Η αρθροσκόπηση είναι μια ελάχιστα επεμβατική τεχνική. Από μια μικρή τομή εισάγεται στον ώμο το αρθροσκόπιο, μια λεπτή κάμερα με φωτισμό, και η εικόνα προβάλλεται σε οθόνη. Από άλλες μικρές τομές, συνήθως δύο έως τέσσερις, εισάγονται ειδικά εργαλεία για να γίνει η επιδιόρθωση. Η άρθρωση γεμίζει με αποστειρωμένο υγρό, ώστε να φαίνονται καθαρά οι δομές.

Σε σύγκριση με την ανοιχτή χειρουργική, η αρθροσκόπηση συνήθως προκαλεί λιγότερο πόνο τις πρώτες μέρες, αφήνει μικρότερες ουλές και επιτρέπει πιο λεπτομερή εικόνα του εσωτερικού της άρθρωσης. Ο χρόνος επούλωσης των ιστών όμως, για παράδειγμα ενός τένοντα που ράφτηκε, είναι ο ίδιος, γι’ αυτό η αποκατάσταση χρειάζεται υπομονή.

Πότε ενδείκνυται

Η αρθροσκόπηση ώμου χρησιμοποιείται για:

• συρραφή του στροφικού πετάλου, σε ρήξη στροφικού πετάλου,
• σταθεροποίηση σε εξάρθρημα και αστάθεια ώμου, με επιδιόρθωση της βλάβης Bankart,
• συρραφή του επιχείλιου σε βλάβη SLAP,
• τενοντοτομή ή τενοντόδεση της μακράς κεφαλής του δικεφάλου,
• αφαίρεση ασβεστώσεων σε ασβεστοποιό τενοντίτιδα που δεν βελτιώνεται,
• απελευθέρωση του θυλάκου σε παγωμένο ώμο που δεν υποχωρεί,
• αφαίρεση του άκρου της κλείδας σε επώδυνη αρθρίτιδα της ακρωμιοκλειδικής άρθρωσης,
• υπακρωμιακή αποσυμπίεση, σε επιλεγμένους ασθενείς με πρόσκρουση που δεν βελτιώθηκε με φυσικοθεραπεία.

Η επέμβαση προτείνεται συνήθως όταν η συντηρητική θεραπεία δεν έχει αποδώσει, ή όταν η βλάβη είναι τέτοια που η έγκαιρη επιδιόρθωση έχει πιο ευνοϊκή προοπτική, όπως σε μια τραυματική ρήξη τένοντα.

Διαγνωστική αρθροσκόπηση ώμου

Η αρθροσκόπηση επιτρέπει την άμεση εικόνα του χόνδρου, του επιχείλιου, των συνδέσμων και των τενόντων. Σήμερα η διάγνωση γίνεται συνήθως με την κλινική εξέταση και τη μαγνητική τομογραφία, γι’ αυτό η καθαρά διαγνωστική αρθροσκόπηση χρησιμοποιείται σπάνια. Στην πράξη, η αρθροσκόπηση ξεκινά πάντα με προσεκτικό έλεγχο ολόκληρης της άρθρωσης. Αν βρεθούν βλάβες που δεν φαίνονταν στις εξετάσεις, συχνά αντιμετωπίζονται στην ίδια επέμβαση, εφόσον το έχουμε συζητήσει μαζί σας πριν.

Η αρθροσκόπηση δεν ταιριάζει σε όλες τις παθήσεις του ώμου. Στην προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα, για παράδειγμα, ο καθαρισμός της άρθρωσης δίνει συνήθως περιορισμένη και προσωρινή ανακούφιση. Γι’ αυτό η ένδειξη τίθεται πάντα με βάση τη συγκεκριμένη διάγνωση και όχι μόνο επειδή η επέμβαση γίνεται με μικρές τομές.

Πριν την επέμβαση

• Συζητάμε τη διάγνωση, τι αναμένεται να γίνει και ποια είναι η αποκατάσταση, ώστε να οργανώσετε τη δουλειά και την καθημερινότητά σας.
• Γίνεται προεγχειρητικός έλεγχος με αιματολογικές εξετάσεις και, ανάλογα με την ηλικία και το ιστορικό, καρδιολογική εκτίμηση.
• Ενημερώστε μας για όλα τα φάρμακα που παίρνετε, ιδίως αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά, γιατί μπορεί να χρειαστεί προσωρινή διακοπή με οδηγία του γιατρού που τα έχει συστήσει.
• Καλό είναι να έχετε έτοιμα φαρδιά ρούχα που κουμπώνουν μπροστά και βοήθεια στο σπίτι για τις πρώτες μέρες, γιατί το χέρι θα είναι σε νάρθηκα.
• Σε κάποιους ασθενείς, λίγες συνεδρίες φυσικοθεραπείας πριν από την επέμβαση βοηθούν να διατηρηθεί η κίνηση και να γνωρίσετε τις πρώτες ασκήσεις που θα κάνετε μετά.

Πώς γίνεται η αρθροσκοπική συρραφή στροφικού πετάλου και οι άλλες επεμβάσεις

Η αρθροσκόπηση ώμου γίνεται συνήθως με γενική αναισθησία, συχνά σε συνδυασμό με περιοχικό αποκλεισμό των νεύρων του χεριού, που μειώνει σημαντικά τον πόνο τις πρώτες ώρες. Ο ασθενής τοποθετείται καθιστός ή στο πλάι. Η διάρκεια εξαρτάται από τις βλάβες, από λιγότερο από μία ώρα έως περισσότερο σε σύνθετες επιδιορθώσεις.

Στην αρθροσκοπική συρραφή στροφικού πετάλου, η άκρη του τένοντα καθαρίζεται από τον φθαρμένο ιστό και το σημείο πρόσφυσης στο οστό προετοιμάζεται, ώστε να ευνοηθεί η επούλωση. Στη συνέχεια τοποθετούνται στο οστό μικρά άγκιστρα με ράμματα, που χρησιμοποιούνται για να «δέσουν» τον τένοντα πίσω στη θέση του. Τα άγκιστρα παραμένουν στο οστό και δεν χρειάζεται να αφαιρεθούν.

Στη σταθεροποίηση για αστάθεια, με παρόμοια άγκιστρα ο επιχείλιος χόνδρος και οι σύνδεσμοι επανατοποθετούνται στο χείλος της γληνοειδούς. Στην τενοντόδεση του δικεφάλου, ο τένοντας στερεώνεται χαμηλότερα στο βραχιόνιο. Στην απελευθέρωση του θυλάκου, ο σφιγμένος θύλακας κόβεται ελεγχόμενα για να επανέλθει η κίνηση.

Μετά την επέμβαση – αποκατάσταση

Τις περισσότερες φορές επιστρέφετε στο σπίτι την ίδια μέρα ή την επομένη. Τα παρακάτω διαστήματα είναι ενδεικτικά. Το δικό σας πρόγραμμα το καθορίζει ο χειρουργός, ανάλογα με το τι επιδιορθώθηκε.

• Μετά από συρραφή στροφικού πετάλου: νάρθηκας συνήθως για τέσσερις με έξι εβδομάδες, ήπια παθητική κίνηση νωρίς, ενδυνάμωση από τον τρίτο μήνα περίπου και πλήρης αποκατάσταση σε έξι μήνες έως έναν χρόνο.
• Μετά από σταθεροποίηση για αστάθεια: νάρθηκας για τρεις με έξι εβδομάδες. Επιστροφή σε αθλήματα συνήθως μετά από τέσσερις με έξι μήνες.
• Μετά από απελευθέρωση θυλάκου ή αφαίρεση ασβέστωσης: ο νάρθηκας χρησιμοποιείται για λίγες μέρες μόνο για άνεση και η κίνηση ξεκινά αμέσως.

Η επιστροφή στην οδήγηση γίνεται όταν δεν χρειάζεστε πια τον νάρθηκα και μπορείτε να ελέγξετε με ασφάλεια το τιμόνι. Η εργασία γραφείου είναι συνήθως δυνατή νωρίτερα από τη χειρωνακτική.

Τις πρώτες μέρες βοηθούν ο πάγος, με προστασία για το δέρμα, και ο ύπνος σε ημικαθιστή θέση, για παράδειγμα σε πολυθρόνα ή με μαξιλάρια στην πλάτη. Οι μικρές τομές χρειάζονται απλή φροντίδα και μένουν στεγνές μέχρι την πρώτη αλλαγή. Τα ράμματα, όταν δεν είναι απορροφήσιμα, αφαιρούνται συνήθως σε δέκα με δεκατέσσερις μέρες, στην πρώτη επίσκεψη στο ιατρείο.

Αποτελέσματα

Το αποτέλεσμα εξαρτάται κυρίως από την πάθηση που αντιμετωπίστηκε, την ποιότητα των ιστών και τη συνέπεια στο πρόγραμμα αποκατάστασης. Μετά από συρραφή στροφικού πετάλου, οι περισσότεροι ασθενείς έχουν σημαντική μείωση του πόνου και βελτίωση της λειτουργίας, ακόμη και όταν η επούλωση του τένοντα δεν είναι πλήρης. Μετά από σταθεροποίηση για αστάθεια, ο στόχος είναι ένας ώμος που δεν ξαναβγαίνει και επιτρέπει την επιστροφή στις δραστηριότητες.

Η βελτίωση είναι σταδιακή. Είναι συνηθισμένο ο ώμος να είναι ενοχλητικός ή δύσκαμπτος για μερικούς μήνες, πριν αρχίσει να φαίνεται το τελικό αποτέλεσμα. Ο κίνδυνος να ξανασχιστεί ο τένοντας αυξάνεται με την ηλικία, το μέγεθος της ρήξης και το κάπνισμα, γι’ αυτό τα συζητάμε πριν από την απόφαση για επέμβαση.

Πιθανές επιπλοκές

Η αρθροσκόπηση ώμου είναι μια ασφαλής επέμβαση, όμως όπως κάθε χειρουργική πράξη έχει πιθανές επιπλοκές. Οι πιο συχνές είναι η παροδική δυσκαμψία του ώμου, που συνήθως βελτιώνεται με τη φυσικοθεραπεία, και η επαναρρήξη του τένοντα μετά από συρραφή, ιδίως σε μεγάλες ρήξεις ή σε τένοντα κακής ποιότητας. Πιο σπάνιες είναι η λοίμωξη, η κάκωση νεύρων, η θρόμβωση και οι επιπλοκές της αναισθησίας. Πριν από την επέμβαση συζητάμε μαζί σας τους κινδύνους που αφορούν τη δική σας περίπτωση.

Στον Λευκό Σταυρό στην Αθήνα, όπου βρίσκεται το ιατρείο μας, η επέμβαση γίνεται σε πλήρως οργανωμένο χειρουργικό περιβάλλον, και η παρακολούθηση συνεχίζεται στο ιατρείο μέχρι το τέλος της αποκατάστασης.