Με μια ματιά
- Το MAKO είναι σύστημα ρομποτικού βραχίονα της Stryker για αρθροπλαστική γόνατος και ισχίου.
- Πριν την επέμβαση γίνεται αξονική τομογραφία, από την οποία δημιουργείται τρισδιάστατο μοντέλο της άρθρωσης για τον σχεδιασμό.
- Ο χειρουργός κρατά και καθοδηγεί τον βραχίονα. Το σύστημα περιορίζει την κίνηση του εργαλείου μέσα στα όρια του πλάνου.
- Στόχος είναι η ακριβής τοποθέτηση και ευθυγράμμιση των εμφυτευμάτων και η προστασία των μαλακών μορίων.
- Η κλινική Λευκός Σταυρός, όπου χειρουργούμε, διαθέτει το σύστημα MAKO.
Τι είναι η ρομποτική αρθροπλαστική MAKO
Το MAKO είναι ένα σύστημα ρομποτικού βραχίονα της εταιρείας Stryker, σχεδιασμένο για αρθροπλαστικές γόνατος και ισχίου. Περιλαμβάνει λογισμικό σχεδιασμού, κάμερα που παρακολουθεί τη θέση της άρθρωσης σε πραγματικό χρόνο και έναν βραχίονα που κρατά το χειρουργικό εργαλείο, όπως το πριόνι ή τη φρέζα.
Η λέξη «ρομποτική» συχνά παρεξηγείται. Το ρομπότ δεν χειρουργεί μόνο του και δεν παίρνει αποφάσεις. Τον βραχίονα τον κρατά και τον κινεί ο χειρουργός. Το σύστημα τον βοηθά να εκτελέσει τις τομές στο οστό και την τοποθέτηση των εμφυτευμάτων σύμφωνα με το πλάνο που έχει εγκρίνει για τη συγκεκριμένη άρθρωση.
Οι ενδείξεις για την επέμβαση δεν αλλάζουν. Η ρομποτική αρθροπλαστική απευθύνεται σε ασθενείς που θα χρειάζονταν έτσι κι αλλιώς αρθροπλαστική, συνήθως λόγω προχωρημένης οστεοαρθρίτιδας. Αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο σχεδιάζεται και εκτελείται η επέμβαση.
Σε ποιες επεμβάσεις χρησιμοποιείται
Στην κλινική μας το σύστημα MAKO χρησιμοποιείται σε τρεις επεμβάσεις:
- Ρομποτική ολική αρθροπλαστική γόνατος: για αρθρίτιδα που αφορά όλη την άρθρωση. Οι ενδείξεις και τα στάδια της επέμβασης περιγράφονται στη σελίδα για την ολική αρθροπλαστική γόνατος.
- Ρομποτική μερική αρθροπλαστική γόνατος: όταν η φθορά περιορίζεται σε ένα διαμέρισμα. Εδώ τα εμφυτεύματα είναι μικρά και η ακρίβεια έχει ιδιαίτερη σημασία. Δείτε τη μερική αρθροπλαστική γόνατος.
- Ρομποτική αρθροπλαστική ισχίου: το σύστημα βοηθά στην προετοιμασία της κοτύλης, στη θέση των εμφυτευμάτων και στον σχεδιασμό του μήκους του ποδιού. Μπορεί να συνδυαστεί και με την πρόσθια προσπέλαση. Δείτε την ολική αρθροπλαστική ισχίου.
Πότε να δείτε γιατρό άμεσα
- Πυρετός, αυξανόμενη ερυθρότητα, ζέστη ή υγρό που βγαίνει από το τραύμα.
- Πόνος, πρήξιμο ή σκληρία στη γάμπα, που μπορεί να σημαίνει θρόμβωση.
- Δύσπνοια ή πόνος στο στήθος: καλέστε αμέσως το 166 ή το 112.
- Νέος έντονος πόνος ή αδυναμία να πατήσετε μετά από πτώση.
Πριν την επέμβαση: αξονική και τρισδιάστατο πλάνο
Λίγο καιρό πριν το χειρουργείο γίνεται αξονική τομογραφία της άρθρωσης με ειδικό πρωτόκολλο. Από αυτήν, το λογισμικό δημιουργεί ένα τρισδιάστατο μοντέλο των οστών σας. Πάνω στο μοντέλο ο χειρουργός σχεδιάζει:
- το μέγεθος κάθε εμφυτεύματος,
- τη θέση και τη γωνία του σε σχέση με τα δικά σας οστά,
- τον άξονα του ποδιού στο γόνατο, ή το μήκος του ποδιού και την απόσταση του μηριαίου από το κέντρο της άρθρωσης (offset) στο ισχίο,
- πόσο οστό θα αφαιρεθεί σε κάθε σημείο.
Η αξονική τομογραφία, όπως κάθε αξονική, περιλαμβάνει έκθεση σε ακτινοβολία. Ο υπόλοιπος προεγχειρητικός έλεγχος είναι ίδιος με κάθε αρθροπλαστική: αιματολογικές εξετάσεις, καρδιολογική εκτίμηση όπου χρειάζεται, έλεγχος φαρμάκων και αντιμετώπιση πιθανών εστιών λοίμωξης.
Πώς γίνεται η ρομποτική αρθροπλαστική
Η αναισθησία και η χειρουργική τομή είναι όπως στη συμβατική αρθροπλαστική. Στην αρχή της επέμβασης στερεώνονται στα οστά μικροί αισθητήρες (trackers), ώστε η κάμερα να γνωρίζει συνεχώς τη θέση τους. Ο χειρουργός αγγίζει με ειδικό όργανο συγκεκριμένα σημεία της άρθρωσης και το σύστημα «ταιριάζει» το πραγματικό οστό με το τρισδιάστατο μοντέλο.
Στο γόνατο, πριν από τις τομές στο οστό, ελέγχονται η κίνηση και η τάση των συνδέσμων σε όλο το εύρος κίνησης. Με βάση αυτές τις μετρήσεις ο χειρουργός μπορεί να προσαρμόσει το πλάνο. Στη συνέχεια κάνει τις τομές με τον ρομποτικό βραχίονα. Ο βραχίονας λειτουργεί με απτικά όρια: επιτρέπει την κίνηση του πριονιού μόνο μέσα στην περιοχή που έχει σχεδιαστεί και το συγκρατεί όταν πλησιάζει τα όριά της. Στόχος είναι να αφαιρεθεί μόνο το οστό που πρέπει και να προστατευθούν οι σύνδεσμοι και τα γύρω μαλακά μόρια.
Στο ισχίο, ο βραχίονας καθοδηγεί την προετοιμασία της κοτύλης και την τοποθέτηση του κυπέλλου στη γωνία που σχεδιάστηκε, ενώ το σύστημα δίνει μετρήσεις για το μήκος του ποδιού κατά τη διάρκεια της επέμβασης.
Τι στοχεύει η ρομποτική τεχνική
Η ρομποτική αρθροπλαστική έχει συγκεκριμένους στόχους:
- ακρίβεια στη θέση και στην ευθυγράμμιση των εμφυτευμάτων, σύμφωνα με το πλάνο,
- προστασία των μαλακών μορίων, χάρη στα απτικά όρια του βραχίονα,
- εξατομίκευση, με βάση την ανατομία και την τάση των συνδέσμων του συγκεκριμένου ασθενούς,
- στο ισχίο, προσεκτικό σχεδιασμό του μήκους του ποδιού και της γωνίας του κυπέλλου.
Οι μελέτες δείχνουν ότι τα ρομποτικά συστήματα βοηθούν να επιτυγχάνεται με συνέπεια η τοποθέτηση που σχεδιάστηκε. Το αν αυτό μεταφράζεται σε καλύτερη λειτουργία ή μεγαλύτερη διάρκεια ζωής της πρόθεσης μακροπρόθεσμα εξακολουθεί να μελετάται. Γι’ αυτό βλέπουμε τη ρομποτική τεχνική ως ένα χρήσιμο εργαλείο και όχι ως εγγύηση αποτελέσματος. Η σωστή ένδειξη, η χειρουργική τεχνική και η αποκατάσταση παραμένουν καθοριστικές.
Ρομποτική ή συμβατική αρθροπλαστική;
Και οι δύο τεχνικές είναι καθιερωμένες και χρησιμοποιούν εμφυτεύματα του ίδιου τύπου. Η διαφορά βρίσκεται στον τρόπο σχεδιασμού και εκτέλεσης:
- στη συμβατική αρθροπλαστική ο σχεδιασμός βασίζεται σε ακτινογραφίες και οι τομές στο οστό γίνονται με μηχανικούς οδηγούς που τοποθετούνται πάνω στο οστό,
- στη ρομποτική αρθροπλαστική προστίθενται η αξονική τομογραφία, το τρισδιάστατο πλάνο, οι μετρήσεις κατά την επέμβαση και ο βραχίονας με τα απτικά όρια.
Η επιλογή εξαρτάται από το είδος της επέμβασης, την ανατομία της άρθρωσης και τη συζήτηση μαζί σας. Το σύστημα λειτουργεί με συγκεκριμένα εμφυτεύματα. Όταν μια περίπτωση χρειάζεται εμφύτευμα που δεν είναι συμβατό με αυτό, η συμβατική τεχνική είναι η κατάλληλη επιλογή. Αυτό το εξηγούμε από πριν, ώστε να ξέρετε τι να περιμένετε.
Μετά την επέμβαση – αποκατάσταση
Η αποκατάσταση ακολουθεί τις ίδιες αρχές με τη συμβατική αρθροπλαστική. Οι περισσότεροι ασθενείς σηκώνονται και περπατούν με βοήθημα την ίδια ή την επόμενη μέρα, με τη βοήθεια φυσικοθεραπευτή. Ο ρυθμός εξαρτάται κυρίως από το είδος της επέμβασης: μετά από μερική αρθροπλαστική γόνατος η επάνοδος είναι συνήθως ταχύτερη από ό,τι μετά από ολική. Τα διαστήματα είναι ενδεικτικά και το πρόγραμμα το καθορίζει ο χειρουργός.
Εκτός από την κύρια τομή, μπορεί να υπάρχουν μία ή δύο μικρές επιπλέον τομές από τους αισθητήρες, που επουλώνονται μαζί με το κύριο τραύμα. Η πρόληψη της θρόμβωσης και η φροντίδα του τραύματος γίνονται όπως σε κάθε αρθροπλαστική.
Κίνδυνοι
Οι κίνδυνοι είναι κυρίως εκείνοι κάθε αρθροπλαστικής: λοίμωξη, θρόμβωση, δυσκαμψία, επίμονος πόνος, εξάρθρημα στο ισχίο και, σπάνια, τραυματισμός νεύρου ή αγγείου. Υπάρχουν επίσης κίνδυνοι που σχετίζονται με τους αισθητήρες, όπως ερεθισμός ή, σπάνια, λοίμωξη ή κάταγμα στο σημείο στερέωσής τους. Σε σπάνιες περιπτώσεις, αν το σύστημα δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί, η επέμβαση ολοκληρώνεται με τη συμβατική τεχνική.
Η κλινική Λευκός Σταυρός στην Αθήνα, όπου χειρουργούμε, διαθέτει το σύστημα MAKO. Στο ιατρείο μας εξετάζουμε αν η αρθροπλαστική ενδείκνυται για εσάς και αν η ρομποτική τεχνική ταιριάζει στη δική σας περίπτωση.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι η ρομποτική αρθροπλαστική γόνατος;
Είναι η αρθροπλαστική γόνατος, ολική ή μερική, στην οποία ο χειρουργός χρησιμοποιεί ρομποτικό βραχίονα για να εκτελέσει τις τομές στο οστό σύμφωνα με ένα τρισδιάστατο πλάνο από αξονική τομογραφία. Οι ενδείξεις είναι ίδιες με τη συμβατική αρθροπλαστική. Αλλάζει ο τρόπος σχεδιασμού και εκτέλεσης.
Το ρομπότ κάνει μόνο του την επέμβαση;
Όχι. Τον βραχίονα τον κρατά και τον κινεί ο χειρουργός, που κάνει και όλα τα βήματα της επέμβασης. Το σύστημα περιορίζει την κίνηση του εργαλείου μέσα στα όρια του πλάνου, για να βοηθήσει στην ακρίβεια και στην προστασία των μαλακών μορίων.
Ρομποτική αρθροπλαστική γόνατος: πόσο κοστίζει;
Το κόστος εξαρτάται από το είδος της επέμβασης, την κλινική, το εμφύτευμα και την ασφαλιστική σας κάλυψη. Επειδή κάθε περίπτωση διαφέρει, σας δίνουμε αναλυτική ενημέρωση μετά την εξέταση. Αν έχετε ιδιωτική ασφάλιση, καλό είναι να ελέγξετε από πριν τι καλύπτει.
Γίνεται ρομποτική αρθροπλαστική σε δημόσιο νοσοκομείο;
Η διαθεσιμότητα ρομποτικών συστημάτων διαφέρει από νοσοκομείο σε νοσοκομείο, γι' αυτό καλό είναι να ενημερωθείτε απευθείας από το νοσοκομείο που σας ενδιαφέρει. Εμείς χειρουργούμε στην κλινική Λευκός Σταυρός στην Αθήνα, που διαθέτει το σύστημα MAKO.
Γίνεται ρομποτική αρθροπλαστική ισχίου;
Ναι. Στην ολική αρθροπλαστική ισχίου το σύστημα MAKO βοηθά στην προετοιμασία της κοτύλης, στη γωνία του κυπέλλου και στον σχεδιασμό του μήκους του ποδιού. Μπορεί να συνδυαστεί και με την πρόσθια προσπέλαση.
Ταιριάζει η ρομποτική αρθροπλαστική σε όλους;
Η ρομποτική τεχνική αφορά ασθενείς που έχουν ήδη ένδειξη για αρθροπλαστική γόνατος ή ισχίου. Το αν είναι κατάλληλη για τη δική σας περίπτωση το συζητάμε μετά την εξέταση και τον απεικονιστικό έλεγχο, λαμβάνοντας υπόψη το είδος της επέμβασης, την ανατομία της άρθρωσης και το εμφύτευμα που χρειάζεται. Η συμβατική τεχνική παραμένει επίσης μια καθιερωμένη επιλογή.
Οι πληροφορίες της σελίδας είναι ενημερωτικές και δεν αντικαθιστούν την ιατρική εξέταση. Η διάγνωση και η θεραπεία αποφασίζονται μετά από αξιολόγηση από ορθοπαιδικό.