Μυϊκή θλάση

Τι είναι η μυϊκή θλάση

Οι μύες συνδέονται με τα οστά μέσω των τενόντων. Το σημείο όπου οι μυϊκές ίνες συναντούν τον τένοντα είναι το πιο ευάλωτο, και εκεί συμβαίνουν οι περισσότερες θλάσεις. Ο τραυματισμός προκαλείται συνήθως όταν ο μυς δέχεται μεγάλη δύναμη ενώ τεντώνεται, για παράδειγμα στο σπριντ, στο σουτ ή στο φρενάρισμα.

Στην καθημερινή γλώσσα η λέξη «θλάση» χρησιμοποιείται και για άλλους τραυματισμούς, όπως ένα χτύπημα ή ένα διάστρεμμα. Εδώ αναφερόμαστε στη μυϊκή θλάση, δηλαδή στον τραυματισμό των μυϊκών ινών.

Παραδοσιακά οι θλάσεις χωρίζονται σε τρεις βαθμούς. Στη θλάση πρώτου βαθμού έχουν τραυματιστεί λίγες ίνες, ο πόνος είναι ήπιος και η δύναμη σχεδόν φυσιολογική. Στη θλάση δεύτερου βαθμού υπάρχει μερική ρήξη, με εμφανή πόνο και απώλεια δύναμης. Στη θλάση τρίτου βαθμού ο μυς ή ο τένοντάς του έχει σπάσει πλήρως. Οι νεότερες ταξινομήσεις λαμβάνουν επίσης υπόψη αν έχει τραυματιστεί ο τένοντας μέσα στον μυ, γιατί αυτό επηρεάζει τον χρόνο επούλωσης.

Πού συμβαίνει συχνότερα

• Θλάση οπίσθιου μηριαίου: η πιο συχνή μυϊκή κάκωση σε αθλήματα με σπριντ, όπως ποδόσφαιρο και στίβος. Εκδηλώνεται με απότομο πόνο στο πίσω μέρος του μηρού κατά το τρέξιμο.
• Θλάση στη γάμπα: συχνή σε τένις, τρέξιμο και ρακέτες, ιδίως σε ανθρώπους μέσης ηλικίας. Πρέπει να ξεχωρίσει από τη ρήξη αχιλλείου, που χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση, και από τη φλεβική θρόμβωση.
• Προσαγωγοί: πόνος στο εσωτερικό του μηρού σε αθλήματα με αλλαγές κατεύθυνσης. Όταν ο πόνος γίνεται χρόνιος, μπορεί να πρόκειται για αθλητική ηβαλγία.
• Τετρακέφαλος: συνήθως ο ορθός μηριαίος, στο σουτ ή σε σπριντ από στάση.

Η θλάση στη γάμπα αφορά συνήθως τον έσω γαστροκνήμιο, στο εσωτερικό και πάνω μέρος της γάμπας. Εμφανίζεται συχνά σε ένα απότομο ξεκίνημα, όταν το γόνατο τεντώνεται και ο αστράγαλος λυγίζει ταυτόχρονα. Πόνος που εντοπίζεται πιο χαμηλά, κοντά στη φτέρνα, χρειάζεται προσεκτική εξέταση του αχίλλειου τένοντα.

Η θλάση οπίσθιου μηριαίου εμφανίζεται με δύο κύριους τρόπους. Στο σπριντ, ο τραυματισμός είναι συνήθως στον δικέφαλο μηριαίο και επουλώνεται σχετικά πιο γρήγορα. Σε ακραίο τέντωμα, όπως σε χορευτές ή σε μια γλίστρα, η κάκωση αφορά συχνά τα ανώτερα τμήματα κοντά στον τένοντα και χρειάζεται περισσότερο χρόνο.

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως τη στιγμή του τραυματισμού. Πολλοί αθλητές περιγράφουν ένα «τσίμπημα» ή την αίσθηση ότι κάτι τους χτύπησε στο πόδι.

• απότομος πόνος σε συγκεκριμένο σημείο του μυός, που σας αναγκάζει να σταματήσετε,
• πόνος όταν τεντώνετε τον μυ ή όταν τον συσπάτε κόντρα σε αντίσταση,
• τοπική ευαισθησία στην πίεση και, μερικές φορές, ψηλαφητό κενό,
• μελάνιασμα, που μπορεί να εμφανιστεί μία με δύο μέρες αργότερα και να κατέβει χαμηλότερα από το σημείο της κάκωσης,
• κουτσαμάρα ή δυσκολία στο περπάτημα στις πιο σοβαρές θλάσεις.

Διάγνωση

Η διάγνωση γίνεται κυρίως με το ιστορικό και την κλινική εξέταση. Ελέγχουμε το σημείο του πόνου, την ελαστικότητα και τη δύναμη του μυός, και αποκλείουμε άλλες αιτίες, όπως ρήξη τένοντα, πρόβλημα στη μέση ή θρόμβωση.

Οι περισσότερες ήπιες θλάσεις δεν χρειάζονται απεικόνιση: η εξέταση και η πορεία των πρώτων ημερών αρκούν για να εκτιμηθεί η βαρύτητα. Το υπερηχογράφημα δείχνει την έκταση της βλάβης και τυχόν αιμάτωμα. Η μαγνητική τομογραφία δίνει πιο λεπτομερή εικόνα και τη ζητάμε σε σοβαρές θλάσεις, όταν υπάρχει υποψία συμμετοχής του τένοντα, σε αθλητές που χρειάζονται ακριβέστερη πρόβλεψη ή όταν η βελτίωση αργεί. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην πλήρη αποκόλληση των οπίσθιων μηριαίων από τη λεκάνη, γιατί, αν χρειαστεί συρραφή, είναι καλύτερα να γίνει νωρίς.

Θλάση: τι να κάνω τις πρώτες μέρες

Τις πρώτες δύο με τρεις μέρες ο στόχος είναι να προστατευτεί ο μυς και να περιοριστεί η αιμορραγία μέσα στον ιστό:

• σταματήστε αμέσως την άσκηση και αποφύγετε κινήσεις που προκαλούν πόνο,
• βάλτε πάγο για 15–20 λεπτά μερικές φορές την ημέρα, με ένα πανί ανάμεσα στον πάγο και το δέρμα,
• χρησιμοποιήστε ελαστική περίδεση και κρατήστε το πόδι ψηλά όταν κάθεστε,
• αποφύγετε τη ζέστη, το έντονο μασάζ και το αλκοόλ τις πρώτες μέρες, γιατί μπορεί να αυξήσουν την αιμορραγία,
• περπατήστε όσο σας επιτρέπει ο πόνος· αν κουτσαίνετε έντονα, χρησιμοποιήστε πατερίτσες για λίγες μέρες.

Αναλγητικά ή αντιφλεγμονώδη μπορούν να βοηθήσουν, εφόσον σας τα συστήσει ο γιατρός. Η πλήρης ακινησία για πολλές μέρες δεν βοηθά: ο μυς επουλώνεται καλύτερα όταν αρχίζει νωρίς να κινείται ήπια.

Αποκατάσταση και επιστροφή στο άθλημα

Η αποκατάσταση γίνεται σταδιακά, με τον φυσικοθεραπευτή. Ξεκινά με ήπιες κινήσεις και ισομετρικές ασκήσεις, συνεχίζει με ενδυνάμωση σε όλο το εύρος κίνησης, συμπεριλαμβανομένων των εκκεντρικών ασκήσεων, και καταλήγει σε πρόγραμμα τρεξίματος και ειδικές κινήσεις του αθλήματος. Οι χρόνοι είναι ενδεικτικοί και το πρόγραμμα το καθορίζει ο γιατρός σας:

• Ήπια θλάση: επιστροφή συνήθως μέσα σε μία έως τρεις εβδομάδες.
• Μέτρια θλάση: συνήθως μερικές εβδομάδες έως δύο μήνες.
• Σοβαρή θλάση ή συμμετοχή του τένοντα: συχνά αρκετοί μήνες.

Η επιστροφή βασίζεται σε κριτήρια: πλήρες εύρος κίνησης χωρίς πόνο, δύναμη συγκρίσιμη με το άλλο πόδι και σπριντ χωρίς ενόχληση. Δείτε περισσότερα στο άρθρο για την επιστροφή στο άθλημα μετά από τραυματισμό. Οι μελέτες για ενέσεις PRP στις μυϊκές θλάσεις δεν έχουν δείξει ταχύτερη επιστροφή, γι’ αυτό δεν τις προτείνουμε ως ρουτίνα.

Πότε χρειάζεται χειρουργείο

Το χειρουργείο σπάνια χρειάζεται σε μυϊκή θλάση. Το συζητάμε κυρίως όταν ο τένοντας έχει αποκολληθεί πλήρως από το οστό και έχει απομακρυνθεί, όπως συμβαίνει μερικές φορές στους οπίσθιους μηριαίους κοντά στη λεκάνη. Σε αυτή την περίπτωση η συρραφή επαναφέρει τον τένοντα στη θέση του και είναι προτιμότερο να γίνει τις πρώτες εβδομάδες.

Πρόληψη νέας θλάσης

Ο κίνδυνος υποτροπής είναι μεγαλύτερος τις πρώτες εβδομάδες μετά την επιστροφή. Γι’ αυτό η πρώτη συμμετοχή σε αγώνα καλό είναι να γίνεται με περιορισμένο χρόνο, και οι ασκήσεις ενδυνάμωσης να συνεχίζονται και μετά την επιστροφή. Η ολοκλήρωση της αποκατάστασης, η σταδιακή αύξηση της έντασης και η τακτική ενδυνάμωση μειώνουν αυτόν τον κίνδυνο. Για τους οπίσθιους μηριαίους, οι εκκεντρικές ασκήσεις, όπως οι «Nordic», έχουν καλή τεκμηρίωση για την πρόληψη.

Στο ιατρείο μας στον Λευκό Σταυρό εκτιμούμε τη βαρύτητα της θλάσης και σχεδιάζουμε μαζί σας και με τον φυσικοθεραπευτή σας την ασφαλή επιστροφή.