Νεύρωμα Morton (μεσοδακτύλιο νεύρωμα)

Τι είναι το νεύρωμα Morton

Στο πέλμα, ανάμεσα στα μετατάρσια, περνούν μικρά νεύρα που δίνουν αισθητικότητα στα δάκτυλα. Κοντά στις κεφαλές των μεταταρσίων, κάθε νεύρο περνά κάτω από έναν σύνδεσμο που ενώνει τα μετατάρσια μεταξύ τους. Όταν το μπροστινό μέρος του ποδιού συμπιέζεται επανειλημμένα, το νεύρο ερεθίζεται, παχαίνει και περιβάλλεται από ινώδη ιστό. Αυτή την πάχυνση ονομάζουμε νεύρωμα Morton ή μεσοδακτύλιο νεύρωμα.

Παρά το όνομα, δεν πρόκειται για όγκο ούτε για κάτι κακόηθες. Εντοπίζεται συνήθως ανάμεσα στο τρίτο και το τέταρτο δάκτυλο και λιγότερο συχνά ανάμεσα στο δεύτερο και το τρίτο. Σε σπάνιες περιπτώσεις υπάρχουν νευρώματα σε δύο διαστήματα ή και στα δύο πόδια.

Παράγοντες που ευνοούν την εμφάνισή του είναι:

• τα στενά, μυτερά υποδήματα και τα ψηλά τακούνια, που σπρώχνουν το βάρος μπροστά και στριμώχνουν τα μετατάρσια,
• αθλήματα με πολλή φόρτιση στο μπροστινό μέρος του ποδιού, όπως το τρέξιμο, ο χορός και το τένις,
• παραμορφώσεις του ποδιού, όπως το κότσι, η κοιλοποδία ή η πλατυποδία.

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα εμφανίζονται σταδιακά και στην αρχή έρχονται και φεύγουν. Τα πιο συχνά είναι:

• κάψιμο ή οξύς πόνος στο πέλμα, ανάμεσα σε δύο δάκτυλα, που μπορεί να «τρέχει» προς τα δάκτυλα,
• μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στις παρακείμενες πλευρές των δύο δακτύλων,
• αίσθημα ότι πατάτε πάνω σε ένα πετραδάκι ή σε μια διπλωμένη κάλτσα,
• επιδείνωση με στενά ή ψηλά παπούτσια και ανακούφιση όταν τα βγάζετε και τρίβετε το πόδι.

Στην αρχή τα συμπτώματα εμφανίζονται μόνο με συγκεκριμένα παπούτσια ή μετά από πολύ περπάτημα και περνούν γρήγορα. Με τον καιρό μπορεί να γίνουν συχνότερα και να διαρκούν περισσότερο. Συνήθως δεν φαίνεται κάποιο εξόγκωμα και το πόδι δεν πρήζεται. Αν υπάρχει πρήξιμο ή αν το δάκτυλο αλλάζει θέση, πρέπει να αναζητηθεί άλλη αιτία.

Διάγνωση του νευρώματος Morton

Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στην κλινική εξέταση. Πιέζουμε ανάμεσα στις κεφαλές των μεταταρσίων και ταυτόχρονα σφίγγουμε το πόδι από τα πλάγια. Η εξέταση αυτή συχνά αναπαράγει τον πόνο και μερικές φορές γίνεται αισθητό ένα μικρό «κλικ».

Το υπερηχογράφημα ή η μαγνητική τομογραφία επιβεβαιώνουν τη διάγνωση και βοηθούν να αποκλειστούν άλλες αιτίες. Το μέγεθος του νευρώματος στην εικόνα δεν αντιστοιχεί πάντα στην ένταση των συμπτωμάτων: μικρά νευρώματα μπορεί να πονούν πολύ, ενώ ευρήματα στη μαγνητική υπάρχουν μερικές φορές και σε ανθρώπους χωρίς ενόχληση. Οι ακτινογραφίες δεν δείχνουν το νεύρο, αλλά βοηθούν να αποκλειστούν κάταγμα και αρθρίτιδα.

Πρέπει να διακριθεί από τη μεταταρσαλγία, από τη βλάβη της πελματιαίας πλάκας και από το κάταγμα κόπωσης. Όταν το μούδιασμα απλώνεται σε όλο το πέλμα, εξετάζουμε και τα νεύρα πιο ψηλά, για παράδειγμα στο σύνδρομο ταρσιαίου σωλήνα ή στη μέση.

Θεραπεία χωρίς χειρουργείο

Η πρώτη θεραπεία στοχεύει να μειώσει την πίεση στο νεύρο:

• υποδήματα με φαρδιά μύτη και χαμηλό τακούνι, ώστε να μη στριμώχνονται τα μετατάρσια,
• μεταταρσικό επίθεμα ή πάτος που ανασηκώνει τις κεφαλές των μεταταρσίων και «ανοίγει» το διάστημα όπου βρίσκεται το νεύρο,
• προσωρινή μείωση των δραστηριοτήτων που προκαλούν πόνο, όπως το τρέξιμο σε σκληρό έδαφος,
• αναλγητικά ή αντιφλεγμονώδη για σύντομο διάστημα, εφόσον σας τα συστήσει ο γιατρός.

Αν τα συμπτώματα επιμένουν, μπορεί να γίνει ένεση με τοπικό αναισθητικό και κορτιζόνη στο σημείο του νευρώματος, ιδανικά με υπερηχογραφική καθοδήγηση. Η ένεση βοηθά και διαγνωστικά: αν ο πόνος σταματήσει, επιβεβαιώνεται ότι προέρχεται από το νεύρωμα. Οι επαναλαμβανόμενες ενέσεις κορτιζόνης αποφεύγονται, γιατί μπορεί να λεπτύνουν το λιπώδες μαξιλάρι του πέλματος. Περισσότερα για τις ενέσιμες θεραπείες θα βρείτε στη σχετική σελίδα.

Δώστε στα μέτρα αυτά τουλάχιστον μερικές εβδομάδες πριν κρίνετε το αποτέλεσμα. Πολλοί ασθενείς, όταν αλλάξουν μόνιμα τα υποδήματά τους, δεν χρειάζονται ποτέ άλλη θεραπεία.

Πότε χρειάζεται χειρουργείο

Χειρουργική αντιμετώπιση συζητάμε όταν ο πόνος επιμένει για μήνες παρά τα σωστά υποδήματα, τους πάτους και τις ενέσεις, και επηρεάζει την καθημερινότητά σας. Υπάρχουν δύο βασικές επιλογές:

• Αφαίρεση του νευρώματος (νευρεκτομή): αφαιρείται το παχυσμένο τμήμα του νεύρου, συνήθως από μια μικρή τομή στη ράχη του ποδιού. Μετά την επέμβαση μένει μόνιμο μούδιασμα στις παρακείμενες πλευρές των δύο δακτύλων, που οι περισσότεροι ασθενείς συνηθίζουν γρήγορα.
• Αποσυμπίεση του νεύρου: κόβεται ο σύνδεσμος που πιέζει το νεύρο, χωρίς να αφαιρεθεί το νεύρο. Μπορεί να ταιριάζει σε μικρότερα νευρώματα.

Η επέμβαση γίνεται συνήθως με τοπική ή περιοχική αναισθησία και επιστρέφετε σπίτι την ίδια μέρα. Ο ιστός που αφαιρείται στέλνεται συνήθως για ιστολογική εξέταση, για να επιβεβαιωθεί η διάγνωση. Το πόδι δένεται με ειδικό επίδεσμο που κρατά τα δάκτυλα στη θέση τους τις πρώτες μέρες. Όπως σε κάθε επέμβαση, υπάρχουν πιθανές επιπλοκές, όπως λοίμωξη, πρήξιμο και, σπανιότερα, επίμονος πόνος από τη δημιουργία νέου νευρώματος στο σημείο όπου κόπηκε το νεύρο.

Καθημερινή ζωή με νεύρωμα Morton

Μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα κάνουν συχνά μεγάλη διαφορά:

• Δέσιμο κορδονιών: χαλαρώστε τα κορδόνια στο μπροστινό μέρος του παπουτσιού, ώστε να μη σφίγγονται τα μετατάρσια μεταξύ τους.
• Τακούνια: αν τα χρειάζεστε για την εργασία ή για μια εκδήλωση, κρατήστε τα για λίγες ώρες και έχετε μαζί σας ένα άνετο ζευγάρι.
• Αθλητικά παπούτσια: σε αθλήματα με στενά παπούτσια, όπως η ποδηλασία, το σκι ή η αναρρίχηση, ένα μισό νούμερο μεγαλύτερο ή ένα πιο φαρδύ καλαπόδι μειώνει την πίεση.
• Θέση του επιθέματος: το μεταταρσικό επίθεμα τοποθετείται λίγο πίσω από το σημείο του πόνου και όχι ακριβώς κάτω από αυτό. Αν αυξάνει την ενόχληση, συνήθως χρειάζεται μικρή μετακίνηση.
• Διαλείμματα: σε πολύωρη ορθοστασία, βγάλτε για λίγο το παπούτσι και κινήστε τα δάκτυλα. Ένα ελαφρύ μασάζ στο πέλμα συχνά σταματά την κρίση πόνου.

Αν αυτά τα μέτρα δεν αρκούν μετά από μερικές εβδομάδες, αξίζει να συζητήσουμε τα επόμενα βήματα της θεραπείας.

Αποκατάσταση μετά το χειρουργείο

Τα παρακάτω διαστήματα είναι ενδεικτικά. Το δικό σας πρόγραμμα το καθορίζει ο χειρουργός.

• Περπατάτε από την ίδια ή την επόμενη μέρα με ειδικό μετεγχειρητικό υπόδημα. Τις πρώτες μέρες το πόδι πρέπει να μένει όσο γίνεται ψηλά.
• Τα ράμματα αφαιρούνται συνήθως γύρω στις δύο εβδομάδες.
• Η επιστροφή σε φαρδύ, άνετο παπούτσι γίνεται συνήθως σε τρεις με τέσσερις εβδομάδες και σε αθλήματα σε περίπου έξι εβδομάδες.

Το πρήξιμο στη ράχη του ποδιού και μια ευαισθησία στην ουλή υποχωρούν συνήθως μέσα σε λίγους μήνες. Τα ψηλά τακούνια καλό είναι να αποφεύγονται για αρκετό καιρό και, ιδανικά, να μείνουν για σπάνιες περιστάσεις. Ακόμη και μετά από επιτυχημένη θεραπεία, τα κατάλληλα υποδήματα παραμένουν σημαντικά για να μη γυρίσουν τα συμπτώματα. Στο ιατρείο μας στον Λευκό Σταυρό εξετάζουμε το πόδι, συζητάμε τις επιλογές και ξεκινάμε πάντα από την πιο ήπια θεραπεία που μπορεί να βοηθήσει.