Με μια ματιά
- Ο ταρσιαίος σωλήνας είναι ένα στενό κανάλι στο εσωτερικό του αστραγάλου, από το οποίο περνούν νεύρο, αγγεία και τένοντες.
- Η πάθηση μοιάζει με το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα του χεριού, αλλά είναι πολύ σπανιότερη.
- Σε πολλούς ασθενείς βρίσκεται μια συγκεκριμένη αιτία, όπως γάγγλιο, κιρσοί ή πλατυποδία.
- Το μούδιασμα στο πέλμα έχει και άλλες αιτίες, όπως η πίεση νεύρων στη μέση ή η διαβητική νευροπάθεια, που πρέπει να διακριθούν.
Τι είναι το σύνδρομο ταρσιαίου σωλήνα
Στην εσωτερική πλευρά του αστραγάλου, πίσω από το έσω σφυρό, υπάρχει ένα κανάλι που σχηματίζεται από τα οστά και καλύπτεται από έναν ινώδη σύνδεσμο. Από εκεί περνούν το κνημιαίο νεύρο, αγγεία και τρεις τένοντες. Το νεύρο συνεχίζει προς το πέλμα, όπου χωρίζεται σε κλάδους που δίνουν αισθητικότητα στο πέλμα και στα δάκτυλα και κινούν τους μικρούς μύες του ποδιού.
Όταν ο χώρος μέσα στο κανάλι μειώνεται, το νεύρο πιέζεται. Το αποτέλεσμα θυμίζει το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα στο χέρι, αλλά το σύνδρομο ταρσιαίου σωλήνα είναι πολύ σπανιότερο και η διάγνωσή του πιο απαιτητική.
Αιτίες
Σε αρκετούς ασθενείς δεν βρίσκεται συγκεκριμένη αιτία. Σε άλλους το νεύρο πιέζεται από:
- κάτι που καταλαμβάνει χώρο μέσα στο κανάλι, όπως γάγγλιο (κύστη με υγρό), διευρυμένες φλέβες (κιρσοί), λίπωμα ή φλεγμονή των τενόντων,
- πλατυποδία ή πόδι που «γέρνει» προς τα μέσα στο βάδισμα, οπότε το νεύρο τεντώνεται και πιέζεται,
- προηγούμενο τραυματισμό, όπως διάστρεμμα ή κάταγμα, με ουλή ή πώρο που στενεύει τον χώρο,
- γενικές παθήσεις που κάνουν τα νεύρα πιο ευάλωτα στην πίεση, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, ή που προκαλούν πρήξιμο, όπως οι φλεγμονώδεις αρθρίτιδες.
Πότε να δείτε γιατρό άμεσα
- Εμφανίζεται αδυναμία στο πόδι ή «πέφτει» το πόδι όταν περπατάτε.
- Έχετε μούδιασμα και στα δύο πόδια ή στην περιοχή γύρω από τα γεννητικά όργανα, ή διαταραχές στην ούρηση ή στις κενώσεις: χρειάζεται άμεση εκτίμηση.
- Έχετε μούδιασμα στο πέλμα και εμφανίστηκε πληγή που δεν πονά, ιδίως αν έχετε σακχαρώδη διαβήτη.
- Υπάρχει εξόγκωμα που μεγαλώνει στο εσωτερικό του αστραγάλου.
Συμπτώματα: μούδιασμα στο πέλμα και κάψιμο
Τα συμπτώματα ξεκινούν συνήθως σταδιακά. Τα πιο συχνά είναι:
- κάψιμο, μυρμήγκιασμα ή «ηλεκτρισμός» στο πέλμα, μερικές φορές και στα δάκτυλα,
- μούδιασμα στο πέλμα, που μπορεί να αφορά όλο το πέλμα ή μόνο ένα τμήμα του,
- πόνος στο εσωτερικό του αστραγάλου, που μπορεί να ανεβαίνει και προς τη γάμπα,
- επιδείνωση μετά από πολύωρη ορθοστασία ή περπάτημα και, συχνά, τη νύχτα.
Όταν περιγράφετε τα συμπτώματα στον γιατρό, βοηθά να δείξετε με το δάχτυλο πού ακριβώς νιώθετε το μούδιασμα, πότε χειροτερεύει και αν κάτι το ανακουφίζει, όπως το ανέβασμα του ποδιού ή το μασάζ. Αυτές οι λεπτομέρειες συχνά δείχνουν ποιο νεύρο και σε ποιο σημείο πιέζεται. Σε προχωρημένες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει αδυναμία των μικρών μυών του ποδιού. Συνήθως τα συμπτώματα αφορούν το ένα πόδι. Όταν το μούδιασμα είναι και στα δύο πόδια, σαν «κάλτσα», είναι πιθανότερη μια γενικότερη νευροπάθεια.
Διάγνωση
Στην κλινική εξέταση ελέγχουμε την αισθητικότητα στο πέλμα και χτυπάμε ελαφρά πάνω από το νεύρο, πίσω από το έσω σφυρό. Αν αυτό προκαλεί μυρμήγκιασμα προς το πέλμα, ενισχύεται η υποψία. Εξετάζουμε επίσης το σχήμα του ποδιού όρθιοι, γιατί η πλατυποδία συχνά συμβάλλει.
- Το ηλεκτρομυογράφημα (μελέτη της αγωγιμότητας των νεύρων) δείχνει αν το νεύρο λειτουργεί φυσιολογικά. Ένα φυσιολογικό αποτέλεσμα δεν αποκλείει πάντα τη διάγνωση, αλλά βοηθά να αποκλειστούν άλλες νευροπάθειες.
- Η μαγνητική τομογραφία ή το υπερηχογράφημα αναζητούν κάποια αιτία πίεσης μέσα στο κανάλι, όπως γάγγλιο ή κιρσούς.
Σημαντικό μέρος της διάγνωσης είναι να αποκλειστούν άλλες αιτίες με παρόμοια συμπτώματα: η πίεση νεύρων στη μέση, όπως στην ισχιαλγία, η διαβητική νευροπάθεια και η πελματιαία απονευρωσίτιδα, που προκαλεί πόνο στην πτέρνα χωρίς μούδιασμα.
Θεραπεία χωρίς χειρουργείο
Η αρχική θεραπεία είναι συντηρητική και προσαρμόζεται στην αιτία:
- πάτοι με στήριξη της καμάρας και σταθερά υποδήματα, όταν υπάρχει πλατυποδία, ώστε να μειωθεί η τάση στο νεύρο,
- προσωρινή μείωση της πολύωρης ορθοστασίας και των δραστηριοτήτων που προκαλούν τα συμπτώματα,
- φυσικοθεραπεία με ασκήσεις κινητοποίησης του νεύρου και ενδυνάμωσης του ποδιού,
- αναλγητικά ή φάρμακα για τον νευροπαθητικό πόνο, εφόσον σας τα συστήσει ο γιατρός,
- σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ένεση κορτιζόνης στο κανάλι με υπερηχογραφική καθοδήγηση.
Αν υπάρχει γενική πάθηση, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η καλή ρύθμισή της είναι μέρος της θεραπείας. Όταν το πέλμα είναι μουδιασμένο, ελέγχετε κάθε μέρα το δέρμα για πληγές ή κοκκινίλες, γιατί μπορεί να μην τις νιώσετε, και αποφεύγετε το ξυπόλυτο περπάτημα. Η βελτίωση με τη συντηρητική θεραπεία είναι συνήθως σταδιακή και την εκτιμάμε μετά από μερικές εβδομάδες.
Χειρουργική αποσυμπίεση και αποκατάσταση
Χειρουργείο συζητάμε όταν τα συμπτώματα επιμένουν για μήνες παρά τη συντηρητική θεραπεία, όταν υπάρχει αδυναμία των μυών ή όταν βρεθεί κάτι που πιέζει το νεύρο, όπως ένα γάγγλιο. Στην επέμβαση γίνεται τομή στο εσωτερικό του αστραγάλου, κόβεται ο σύνδεσμος που καλύπτει το κανάλι και το νεύρο απελευθερώνεται κατά μήκος της πορείας του. Αν υπάρχει γάγγλιο ή άλλη αιτία πίεσης, αφαιρείται.
Τα αποτελέσματα είναι συνήθως πιο προβλέψιμα όταν υπάρχει συγκεκριμένη αιτία πίεσης και όταν τα συμπτώματα δεν διαρκούν πολλά χρόνια. Όταν δεν βρίσκεται σαφής αιτία ή το ηλεκτρομυογράφημα δεν δείχνει πίεση του νεύρου, η βελτίωση μετά την επέμβαση είναι λιγότερο βέβαιη. Γι’ αυτό συζητάμε ανοιχτά πριν από την απόφαση τι μπορεί να περιμένει κανείς ρεαλιστικά. Αν η πλατυποδία συμβάλλει στο πρόβλημα, μπορεί να χρειαστεί να αντιμετωπιστεί και αυτή. Ενδεικτικά, μετά την επέμβαση:
- το πόδι προστατεύεται με νάρθηκα ή μπότα για δύο με τρεις εβδομάδες και τα ράμματα αφαιρούνται συνήθως γύρω στις δύο εβδομάδες,
- η φόρτιση αυξάνεται σταδιακά και ακολουθεί φυσικοθεραπεία,
- το μούδιασμα και το κάψιμο υποχωρούν αργά, μέσα σε μήνες, γιατί το νεύρο αναρρώνει με αργό ρυθμό. Σε χρόνιες περιπτώσεις μπορεί να μην υποχωρήσουν πλήρως.
Πιθανές επιπλοκές, όπως σε κάθε επέμβαση, είναι η λοίμωξη, τα προβλήματα επούλωσης του τραύματος και ο ερεθισμός του νεύρου από την ουλή. Το πρόγραμμα το καθορίζει ο χειρουργός.
Μούδιασμα στο πέλμα: πώς ξεχωρίζουν οι αιτίες
Επειδή το σύνδρομο ταρσιαίου σωλήνα είναι σπάνιο, πριν από κάθε θεραπεία εξετάζουμε προσεκτικά τις άλλες, συχνότερες αιτίες:
- Πίεση νεύρου στη μέση: ο πόνος ή το μούδιασμα ξεκινά συχνά από τη μέση ή τον γλουτό και κατεβαίνει στο πόδι. Ο πόνος στη μέση μπορεί και να λείπει.
- Διαβητική ή άλλη περιφερική νευροπάθεια: συνήθως και στα δύο πόδια, ξεκινά από τα δάκτυλα και ανεβαίνει σαν «κάλτσα».
- Νεύρωμα Morton: το κάψιμο περιορίζεται ανάμεσα σε δύο δάκτυλα.
- Πελματιαία απονευρωσίτιδα: πόνος κάτω από την πτέρνα, έντονος στα πρώτα βήματα, χωρίς μούδιασμα.
- Προβλήματα κυκλοφορίας: το πόδι είναι κρύο ή χλωμό και η γάμπα πονά στο περπάτημα και ηρεμεί με τη στάση.
Το ιστορικό, η εξέταση και το ηλεκτρομυογράφημα συνήθως αρκούν για να ξεχωρίσουν αυτές τις καταστάσεις. Η σωστή διάγνωση είναι η βάση, γιατί μια επέμβαση στον αστράγαλο δεν θα βοηθήσει αν το πρόβλημα βρίσκεται αλλού. Στο ιατρείο μας στον Λευκό Σταυρό εξηγούμε τα ευρήματα και συζητάμε μαζί σας κάθε επόμενο βήμα.
Συχνές ερωτήσεις
Μούδιασμα στο πέλμα: τι μπορεί να είναι;
Οι πιο συχνές αιτίες είναι η πίεση ενός νεύρου στη μέση, η νευροπάθεια από σακχαρώδη διαβήτη και, σπανιότερα, το σύνδρομο ταρσιαίου σωλήνα ή το νεύρωμα Morton. Όταν το μούδιασμα είναι στο ένα πόδι και συνοδεύεται από πόνο στο εσωτερικό του αστραγάλου, η πίεση στον ταρσιαίο σωλήνα είναι πιθανή. Χρειάζεται κλινική εξέταση και συχνά ηλεκτρομυογράφημα.
Πώς γίνεται η διάγνωση του συνδρόμου ταρσιαίου σωλήνα;
Η διάγνωση στηρίζεται στην κλινική εξέταση και σε εξετάσεις που ελέγχουν το νεύρο. Το ηλεκτρομυογράφημα δείχνει τη λειτουργία του νεύρου και η μαγνητική τομογραφία ή το υπερηχογράφημα αναζητούν κάποια αιτία πίεσης. Παράλληλα αποκλείονται άλλες αιτίες, όπως η ισχιαλγία ή η διαβητική νευροπάθεια.
Το σύνδρομο ταρσιαίου σωλήνα περνάει χωρίς χειρουργείο;
Σε πολλούς ασθενείς τα συμπτώματα βελτιώνονται με πάτους, κατάλληλα υποδήματα, φυσικοθεραπεία και φάρμακα για τον νευρικό πόνο. Χειρουργείο συζητείται όταν τα συμπτώματα επιμένουν για μήνες, όταν υπάρχει αδυναμία ή όταν βρεθεί κάτι που πιέζει το νεύρο, όπως ένα γάγγλιο.
Ποια είναι η διαφορά από το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα;
Ο μηχανισμός είναι ίδιος: ένα νεύρο πιέζεται μέσα σε στενό κανάλι. Στον καρπό η πάθηση είναι πολύ συχνή και η διάγνωση συνήθως απλή. Στον αστράγαλο είναι πολύ σπανιότερη, τα συμπτώματα μοιάζουν με άλλες παθήσεις και η διάγνωση χρειάζεται πιο προσεκτικό έλεγχο.
Πόσο γρήγορα φεύγει το μούδιασμα μετά το χειρουργείο;
Το νεύρο αναρρώνει αργά, γι' αυτό το μούδιασμα και το κάψιμο υποχωρούν σταδιακά μέσα σε μήνες. Ο πόνος συχνά βελτιώνεται νωρίτερα από το μούδιασμα. Όταν τα συμπτώματα υπήρχαν για πολλά χρόνια πριν από την επέμβαση, μπορεί να μην υποχωρήσουν πλήρως.
Είναι επικίνδυνο το σύνδρομο ταρσιαίου σωλήνα;
Δεν απειλεί την υγεία σας, αλλά μια παρατεταμένη πίεση μπορεί να βλάψει μόνιμα το νεύρο. Γι' αυτό μούδιασμα στο πέλμα που επιμένει ή αδυναμία στο πόδι χρειάζονται εξέταση. Η έγκαιρη διάγνωση δίνει περισσότερες πιθανότητες να υποχωρήσουν τα συμπτώματα.
Οι πληροφορίες της σελίδας είναι ενημερωτικές και δεν αντικαθιστούν την ιατρική εξέταση. Η διάγνωση και η θεραπεία αποφασίζονται μετά από αξιολόγηση από ορθοπαιδικό.