Θυλακίτιδα αγκώνα (θυλακίτιδα ωλεκράνου)

Τι είναι η θυλακίτιδα αγκώνα

Οι θύλακοι είναι μικροί σάκοι με ελάχιστο υγρό, που βρίσκονται σε σημεία όπου το δέρμα ή οι τένοντες τρίβονται πάνω σε οστό. Παρόμοιοι θύλακοι υπάρχουν σε πολλές αρθρώσεις, για παράδειγμα στο ισχίο, όπου ο ερεθισμός τους σχετίζεται με την τροχαντηρίτιδα. Στον αγκώνα, ένας τέτοιος θύλακος καλύπτει το ωλέκρανο, το οστέινο άκρο της ωλένης που ακουμπάτε όταν στηρίζεστε στον αγκώνα.

Στη θυλακίτιδα ο θύλακος ερεθίζεται και γεμίζει με υγρό. Οι συχνότερες αιτίες είναι:

• επαναλαμβανόμενη πίεση, όπως όταν ακουμπάτε τον αγκώνα στο γραφείο ή σε σκληρή επιφάνεια στη δουλειά,
• χτύπημα ή πτώση πάνω στον αγκώνα,
• λοίμωξη, συνήθως όταν μικρόβια μπουν από μια γρατζουνιά ή μια πληγή στο δέρμα,
• φλεγμονώδεις παθήσεις, όπως η ουρική αρθρίτιδα και η ρευματοειδής αρθρίτιδα.

Ανάλογα με την αιτία, η θυλακίτιδα χαρακτηρίζεται ως άσηπτη, χωρίς μικρόβιο, ή σηπτική, με λοίμωξη. Η διάκριση είναι σημαντική, γιατί η θεραπεία τους είναι διαφορετική. Ο κίνδυνος λοίμωξης είναι μεγαλύτερος σε ανθρώπους με διαβήτη, με εξασθενημένο ανοσοποιητικό ή με κατάχρηση αλκοόλ.

Συμπτώματα και πρήξιμο στον αγκώνα

Το κύριο σύμπτωμα είναι ένα πρήξιμο στο πίσω μέρος του αγκώνα, που μπορεί να εμφανιστεί σταδιακά ή μέσα σε λίγες ώρες. Είναι μαλακό, συχνά σαν μικρό μπαλάκι ή αυγό, και μπορεί να μεγαλώσει αρκετά.

• Στην άσηπτη θυλακίτιδα το πρήξιμο πονά λίγο ή καθόλου και ενοχλεί κυρίως όταν ακουμπάτε τον αγκώνα.
• Στη σηπτική θυλακίτιδα η περιοχή γίνεται κόκκινη, ζεστή και πολύ ευαίσθητη. Μπορεί να υπάρχει μια μικρή πληγή στο δέρμα, πυρετός ή αίσθημα κακουχίας.

Η κίνηση του αγκώνα συνήθως διατηρείται, γιατί ο θύλακος βρίσκεται έξω από την άρθρωση. Αν ο αγκώνας δεν λυγίζει ή δεν τεντώνει από τον πόνο, μπορεί να έχει προσβληθεί η ίδια η άρθρωση, κάτι που χρειάζεται άμεση εκτίμηση.

Διάγνωση

Η θυλακίτιδα αναγνωρίζεται συνήθως με την εξέταση. Το σημαντικό ερώτημα είναι αν υπάρχει λοίμωξη. Γι’ αυτό ρωτάμε για πληγές, χτυπήματα, πυρετό και άλλες παθήσεις, όπως η ουρική αρθρίτιδα ή ο διαβήτης.

• Παρακέντηση: όταν υπάρχει υποψία λοίμωξης, αφαιρούμε με βελόνα λίγο υγρό από τον θύλακο. Η εξέταση του υγρού στο εργαστήριο δείχνει αν υπάρχει μικρόβιο ή κρύσταλλοι ουρικού οξέος.
• Εξετάσεις αίματος για δείκτες φλεγμονής, όταν η εικόνα παραπέμπει σε λοίμωξη.
• Ακτινογραφία, μετά από χτύπημα ή όταν η θυλακίτιδα επανέρχεται, για να αποκλειστούν κάταγμα, οστεόφυτο στο ωλέκρανο ή ξένο σώμα.
• Υπερηχογράφημα, για να φανούν η ποσότητα και η μορφή του υγρού.

Στο ίδιο σημείο μπορεί να εμφανιστούν και άλλα οζίδια: τα ρευματοειδή οζίδια, τα σκληρά ιζήματα ουρικού οξέος (τόφοι) στην ουρική αρθρίτιδα ή ένα λίπωμα. Αν το πρήξιμο είναι σκληρό, δεν μοιάζει με υγρό ή μεγαλώνει χωρίς εξήγηση, χρειάζεται έλεγχος για άλλου τύπου μάζα μαλακών μορίων.

Θεραπεία της άσηπτης θυλακίτιδας

Η απλή θυλακίτιδα αγκώνα συνήθως υποχωρεί σε λίγες εβδομάδες με απλά μέτρα:

• αποφύγετε να ακουμπάτε τον αγκώνα· ένα μαλακό προστατευτικό βοηθά, ιδίως στη δουλειά,
• ελαστική περίδεση για λίγες μέρες, για να περιοριστεί το υγρό,
• πάγος για 15–20 λεπτά μερικές φορές την ημέρα τις πρώτες μέρες,
• αντιφλεγμονώδη για σύντομο διάστημα, εφόσον σας τα συστήσει ο γιατρός.

Όταν το πρήξιμο είναι μεγάλο και ενοχλεί, μπορεί να γίνει παρακέντηση για να αφαιρεθεί το υγρό. Το υγρό όμως συχνά ξαναμαζεύεται. Η ένεση κορτιζόνης μέσα στον θύλακο χρησιμοποιείται σήμερα σπάνια, γιατί μπορεί να προκαλέσει λοίμωξη, λέπτυνση του δέρματος ή χρόνιο πόνο. Μην προσπαθήσετε να τρυπήσετε ή να «σπάσετε» μόνοι σας το πρήξιμο.

Θεραπεία της σηπτικής θυλακίτιδας

Η μολυσμένη θυλακίτιδα χρειάζεται έγκαιρη αντιμετώπιση, ώστε η λοίμωξη να μην εξαπλωθεί στο δέρμα και στους γύρω ιστούς.

• Χορηγείται αντιβίωση, συνήθως από το στόμα. Σε βαριά λοίμωξη, σε υψηλό πυρετό ή σε ανθρώπους με εξασθενημένο ανοσοποιητικό μπορεί να χρειαστεί ενδοφλέβια αντιβίωση στο νοσοκομείο.
• Μπορεί να χρειαστούν μία ή περισσότερες παρακεντήσεις για να αδειάσει το μολυσμένο υγρό.
• Αν η λοίμωξη δεν υποχωρεί, γίνεται χειρουργικός καθαρισμός και αφαίρεση του θυλάκου.

Με την κατάλληλη αντιβίωση, ο πόνος και το κοκκίνισμα συνήθως αρχίζουν να υποχωρούν μέσα σε λίγες μέρες. Η αντιβίωση πρέπει να ολοκληρωθεί όπως σας έχει συσταθεί, ακόμη κι αν νιώθετε καλύτερα. Χρειάζεται επανεξέταση, γιατί το υγρό μπορεί να ξαναμαζευτεί και η λοίμωξη να υποτροπιάσει. Αν το κοκκίνισμα απλώνεται ή ο πυρετός επιμένει παρά τη θεραπεία, επικοινωνήστε αμέσως με τον γιατρό σας.

Οι λοιμώξεις που αφορούν βαθύτερους ιστούς, όπως το οστό ή την άρθρωση, περιγράφονται στη σελίδα για τις λοιμώξεις οστών και μαλακών μορίων.

Πότε χρειάζεται χειρουργείο

Η αφαίρεση του θυλάκου, η θυλακεκτομή, χρειάζεται σε λίγες περιπτώσεις: όταν η λοίμωξη δεν ελέγχεται με αντιβίωση και παρακεντήσεις ή όταν μια άσηπτη θυλακίτιδα επανέρχεται συνεχώς και σας ενοχλεί παρά τα μέτρα. Αν υπάρχει οστεόφυτο στο ωλέκρανο που ερεθίζει τον θύλακο, αφαιρείται στην ίδια επέμβαση.

Το δέρμα στο πίσω μέρος του αγκώνα είναι λεπτό και τεντώνεται σε κάθε λύγισμα. Γι’ αυτό μετά την επέμβαση ο αγκώνας προστατεύεται συνήθως με νάρθηκα για λίγες μέρες έως λίγες εβδομάδες, ώστε να επουλωθεί σωστά το τραύμα. Ενδεικτικά, η επιστροφή στις συνήθεις δραστηριότητες γίνεται μέσα σε λίγες εβδομάδες. Το πρόγραμμα το καθορίζει ο χειρουργός.

Η θυλακεκτομή γίνεται συνήθως ανοιχτά ή, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ενδοσκοπικά από μικρές τομές. Τις πρώτες εβδομάδες μετά την επέμβαση:

• κρατήστε το τραύμα καθαρό και στεγνό και ακολουθήστε τις οδηγίες για τις αλλαγές,
• μην ακουμπάτε τον αγκώνα σε σκληρές επιφάνειες,
• επικοινωνήστε με τον χειρουργό αν το τραύμα κοκκινίσει, βγάζει υγρό ή έχετε πυρετό.

Πρόληψη

Η θυλακίτιδα επανέρχεται συχνά αν συνεχιστεί η πίεση στον αγκώνα. Βοηθούν:

• μαλακά προστατευτικά αγκώνα σε εργασίες ή αθλήματα με στήριξη ή πτώσεις στον αγκώνα,
• η αλλαγή της στάσης στο γραφείο, ώστε να μη στηρίζεστε στους αγκώνες,
• η αποφυγή της στήριξης στους αγκώνες όταν διαβάζετε ή βλέπετε τηλεόραση μπρούμυτα στο κρεβάτι ή στον καναπέ,
• ο καθαρισμός και η κάλυψη κάθε πληγής ή γρατζουνιάς στον αγκώνα,
• η ρύθμιση της ουρικής αρθρίτιδας, όταν αυτή είναι η αιτία.

Όταν η θυλακίτιδα επανέρχεται χωρίς εμφανή αιτία, αξίζει να ελεγχθούν η ουρική αρθρίτιδα και άλλες φλεγμονώδεις παθήσεις, γιατί η θεραπεία τους μειώνει και τις υποτροπές. Αν παρατηρήσετε πρήξιμο στον αγκώνα, στο ιατρείο μας στον Λευκό Σταυρό εξετάζουμε αν πρόκειται για απλή ή μολυσμένη θυλακίτιδα και προτείνουμε την κατάλληλη αντιμετώπιση.