Με μια ματιά
- Οι τένοντες που λυγίζουν τα δάχτυλα περνούν από ινώδεις σήραγγες που τους κρατούν κοντά στο οστό. Στον εκτινασσόμενο δάκτυλο στενεύει η πρώτη σήραγγα, στη βάση του δαχτύλου.
- Πιο συχνά προσβάλλονται ο αντίχειρας και ο παράμεσος. Η πάθηση είναι συχνότερη σε ανθρώπους με διαβήτη.
- Η ένεση κορτιζόνης λύνει το πρόβλημα σε πολλούς ασθενείς, αν και τα συμπτώματα μπορεί να επανέλθουν.
- Η χειρουργική απελευθέρωση είναι μικρή επέμβαση με τοπική αναισθησία, και το δάχτυλο κινείται από την ίδια μέρα.
Τι είναι ο εκτινασσόμενος δάκτυλος
Οι τένοντες που λυγίζουν τα δάχτυλα ξεκινούν από μύες του αντιβραχίου και φτάνουν ως τις άκρες των δαχτύλων. Στην πορεία τους περνούν από μια σειρά ινωδών δακτυλίων, τις τροχαλίες, που τους κρατούν κοντά στα οστά, όπως οι κρίκοι κρατούν την πετονιά σε ένα καλάμι ψαρέματος.
Στον εκτινασσόμενο δάκτυλο η πρώτη τροχαλία, στο ύψος της παλάμης όπου ξεκινά το δάχτυλο, παχαίνει. Ο τένοντας ερεθίζεται και συχνά σχηματίζει ένα μικρό οζίδιο. Όταν λυγίζετε το δάχτυλο, το οζίδιο περνά με δυσκολία από τη στενή τροχαλία και «κολλάει». Όταν τελικά περάσει, το δάχτυλο τινάζεται απότομα, σαν σκανδάλη. Από εκεί προέρχονται τα ονόματα trigger finger και σκανδαλώδης δάκτυλος.
Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο:
- ο σακχαρώδης διαβήτης, που συχνά σχετίζεται με προσβολή περισσότερων δαχτύλων,
- η ρευματοειδής αρθρίτιδα και άλλες φλεγμονώδεις παθήσεις,
- το γυναικείο φύλο και η μέση ηλικία,
- η συνύπαρξη με σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα ή με νόσο Dupuytren,
- το επαναλαμβανόμενο, έντονο σφίξιμο στη δουλειά ή στα χόμπι.
Στα μικρά παιδιά, η αντίστοιχη πάθηση αφορά κυρίως τον αντίχειρα, που μένει λυγισμένος στην τελευταία του άρθρωση. Αξιολογείται ξεχωριστά, γιατί η πορεία και η αντιμετώπισή της διαφέρουν.
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα ξεκινούν συνήθως σταδιακά και είναι πιο έντονα το πρωί:
- πόνος ή ευαισθησία στην παλάμη, στη βάση του δαχτύλου, όπου συχνά ψηλαφάτε ένα μικρό οζίδιο,
- αίσθημα «κλικ» ή τριξίματος όταν λυγίζετε και τεντώνετε το δάχτυλο,
- το δάχτυλο κολλάει λυγισμένο και ξεκλειδώνει με τίναγμα, που μπορεί να πονά,
- σε πιο προχωρημένα στάδια, χρειάζεστε το άλλο χέρι για να τεντώσετε το δάχτυλο,
- δυσκαμψία του δαχτύλου, ιδίως το πρωί.
Πολλοί νιώθουν τον πόνο στη μεσαία άρθρωση του δαχτύλου, ενώ το πρόβλημα βρίσκεται στην παλάμη. Αν το δάχτυλο μένει κλειδωμένο για καιρό, η άρθρωση μπορεί να δυσκαμπτήσει μόνιμα και η αποκατάσταση να γίνει δυσκολότερη.
Πότε να δείτε γιατρό άμεσα
- Δάχτυλο που κλείδωσε και δεν τεντώνει ούτε με τη βοήθεια του άλλου χεριού.
- Πρήξιμο, κοκκίνισμα και πόνος σε όλο το δάχτυλο, ιδίως με πυρετό ή μετά από μικρή πληγή: μπορεί να πρόκειται για λοίμωξη του ελύτρου, που χρειάζεται επείγουσα αντιμετώπιση.
- Μούδιασμα ή αλλαγή στο χρώμα του δαχτύλου.
- Απότομη αδυναμία να λυγίσετε ή να τεντώσετε το δάχτυλο μετά από τραυματισμό.
Διάγνωση
Η διάγνωση είναι κλινική. Ψηλαφούμε την παλάμη για το οζίδιο και για ευαισθησία πάνω από την τροχαλία και σας ζητάμε να λυγίσετε και να τεντώσετε τα δάχτυλα, για να δούμε αν κολλάνε. Ελέγχουμε επίσης τα υπόλοιπα δάχτυλα και το χέρι για συνοδές παθήσεις, όπως ο καρπιαίος σωλήνας και η νόσος Dupuytren.
Ανάλογα με τα συμπτώματα, η πάθηση περιγράφεται σε στάδια: από απλό πόνο με οζίδιο, σε κλείδωμα που ξεκλειδώνει μόνο του, σε κλείδωμα που χρειάζεται το άλλο χέρι και, τέλος, σε δάχτυλο που μένει μόνιμα λυγισμένο. Το στάδιο βοηθά στην επιλογή της θεραπείας.
Απεικονιστικές εξετάσεις συνήθως δεν χρειάζονται. Το υπερηχογράφημα βοηθά όταν η εικόνα δεν είναι τυπική ή για να καθοδηγήσει μια ένεση. Ακτινογραφία ζητείται όταν υποψιαζόμαστε αρθρίτιδα στις αρθρώσεις του δαχτύλου. Άλλες αιτίες ενός δαχτύλου που δεν τεντώνει, όπως η ρήξη τένοντα, αντιμετωπίζονται διαφορετικά. Μια παρόμοια στένωση καναλιού τενόντων, στην πλευρά του καρπού, είναι η τενοντοελυτρίτιδα De Quervain.
Εκτινασσόμενος δάκτυλος: θεραπεία χωρίς χειρουργείο
Στα ήπια περιστατικά, η θεραπεία ξεκινά συντηρητικά:
- Ξεκούραση και αλλαγή κινήσεων: λιγότερο έντονο σφίξιμο, εργαλεία με παχύτερη λαβή, διαλείμματα.
- Νάρθηκας δαχτύλου: κρατά το δάχτυλο τεντωμένο, συνήθως τη νύχτα, για μερικές εβδομάδες, ώστε να ηρεμήσει ο τένοντας.
- Ήπιες ασκήσεις κίνησης, για να μη δυσκαμπτήσει το δάχτυλο.
- Αναλγητικά ή αντιφλεγμονώδη για σύντομο διάστημα, εφόσον σας τα συστήσει ο γιατρός.
- Ένεση κορτιζόνης στο έλυτρο του τένοντα, στη βάση του δαχτύλου: μειώνει τη διόγκωση και συχνά σταματά το κλείδωμα μέσα σε λίγες εβδομάδες. Σε ορισμένους ασθενείς τα συμπτώματα επανέρχονται και μπορεί να χρειαστεί δεύτερη ένεση ή επέμβαση.
Στους ανθρώπους με διαβήτη η ένεση βοηθά συχνά λιγότερο και μπορεί να ανεβάσει παροδικά το σάκχαρο για λίγες μέρες. Γι’ αυτό χρειάζεται πιο προσεκτική παρακολούθηση των τιμών μετά την ένεση.
Πρακτικές συμβουλές για την καθημερινότητα
Όσο περιμένετε να δράσει η θεραπεία, μερικές απλές αλλαγές μειώνουν τον ερεθισμό του τένοντα:
- μην «σπάτε» επίτηδες το δάχτυλο για να ξεκλειδώσει· αν κολλήσει, τεντώστε το απαλά με το άλλο χέρι,
- το πρωί, ζεστό νερό και μερικές ήπιες κινήσεις λυγίσματος και τεντώματος μειώνουν τη δυσκαμψία,
- αποφύγετε για ένα διάστημα εργαλεία με στενή, σκληρή λαβή, όπως κλαδευτήρια, ψαλίδια και κατσαβίδια, ή τυλίξτε τις λαβές με αφρώδες υλικό,
- στο γυμναστήριο και στην ποδηλασία, χρησιμοποιήστε γάντια με επένδυση στην παλάμη,
- αν έχετε διαβήτη, η καλή ρύθμιση του σακχάρου είναι γενικά ωφέλιμη για τους τένοντες του χεριού.
Αν το δάχτυλο κλειδώνει όλο και πιο συχνά ή μένει λυγισμένο, μην περιμένετε πολύ. Η έγκαιρη αντιμετώπιση προλαμβάνει τη μόνιμη δυσκαμψία της άρθρωσης.
Χειρουργική απελευθέρωση του δαχτύλου
Επέμβαση συζητάμε όταν το δάχτυλο εξακολουθεί να κλειδώνει ή να πονά μετά από μία ή δύο ενέσεις, όταν μένει κλειδωμένο και δεν τεντώνει, ή όταν η ένεση δεν είναι κατάλληλη για εσάς.
- Ανοιχτή απελευθέρωση: με τοπική αναισθησία, από μια μικρή τομή στην παλάμη, διατέμνεται η στενή τροχαλία, ώστε ο τένοντας να γλιστρά ελεύθερα. Κατά την επέμβαση ελέγχουμε ότι το δάχτυλο κινείται πλήρως, χωρίς κλείδωμα. Είναι η πιο συχνή τεχνική.
- Διαδερμική απελευθέρωση: σε επιλεγμένες περιπτώσεις, η τροχαλία απελευθερώνεται με βελόνα, χωρίς τομή. Δεν είναι κατάλληλη για όλα τα δάχτυλα.
Η επέμβαση είναι σύντομη και επιστρέφετε σπίτι αμέσως μετά. Αν κλειδώνουν περισσότερα δάχτυλα, συχνά αντιμετωπίζονται στην ίδια επέμβαση. Στον αντίχειρα χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, γιατί τα λεπτά νεύρα του βρίσκονται πολύ κοντά στην τροχαλία.
Αποκατάσταση και αναμενόμενη πορεία
Τα παρακάτω διαστήματα είναι ενδεικτικά. Το πρόγραμμα το καθορίζει ο χειρουργός.
- Από την ίδια μέρα κινείτε το δάχτυλο, λυγίζοντας και τεντώνοντάς το ήπια, για να μη δημιουργηθούν συμφύσεις.
- Το χέρι μένει με ελαφριά επίδεση για λίγες μέρες. Τα ράμματα, όπου υπάρχουν, αφαιρούνται συνήθως σε 10–14 μέρες.
- Ελαφριές δραστηριότητες γίνονται σχεδόν αμέσως. Το έντονο σφίξιμο και η βαριά χρήση επανέρχονται συνήθως σε λίγες εβδομάδες.
Το κλείδωμα συνήθως σταματά αμέσως μετά την επέμβαση, ενώ η ενόχληση στην παλάμη υποχωρεί σταδιακά. Ευαισθησία στην ουλή, ελαφρύ πρήξιμο και δυσκαμψία μπορεί να κρατήσουν μερικές εβδομάδες. Αν το δάχτυλο ήταν κλειδωμένο για καιρό, μπορεί να χρειαστεί φυσικοθεραπεία ή εργοθεραπεία χεριού για να ανακτήσει πλήρως την κίνηση. Οι επιπλοκές είναι γενικά ασυνήθιστες και περιλαμβάνουν λοίμωξη, δυσκαμψία και, σπάνια, τραυματισμό ενός μικρού νεύρου του δαχτύλου. Η επανεμφάνιση μετά από χειρουργική απελευθέρωση είναι σπάνια.
Στο ιατρείο μας στον Λευκό Σταυρό εξετάζουμε το χέρι σας και συζητάμε μαζί σας αν ταιριάζει ο νάρθηκας, η ένεση ή η μικρή επέμβαση απελευθέρωσης.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι ο εκτινασσόμενος δάκτυλος;
Είναι η στένωση του καναλιού από το οποίο περνά ο τένοντας που λυγίζει το δάχτυλο, στη βάση του δαχτύλου στην παλάμη. Ο τένοντας «κολλάει» και το δάχτυλο κλειδώνει λυγισμένο ή ξεκλειδώνει με τίναγμα. Είναι γνωστός και ως trigger finger ή σκανδαλώδης δάκτυλος.
Κλείδωμα δαχτύλου το πρωί: τι σημαίνει;
Το κλείδωμα ή το «κόλλημα» ενός δαχτύλου που είναι πιο έντονο το πρωί είναι τυπικό του εκτινασσόμενου δακτύλου. Μέσα στη μέρα, με τη χρήση, συχνά βελτιώνεται. Αν επιμένει ή πονά, ένας νάρθηκας ή μια ένεση συνήθως βοηθούν.
Περνάει μόνος του ο εκτινασσόμενος δάκτυλος;
Σε ήπιες περιπτώσεις τα συμπτώματα μπορεί να υποχωρήσουν με ξεκούραση και νάρθηκα. Όταν όμως το δάχτυλο κλειδώνει συχνά ή επί μήνες, σπάνια βελτιώνεται μόνο του. Μια ένεση ή μια μικρή επέμβαση λύνουν συνήθως το πρόβλημα.
Πόσες ενέσεις μπορώ να κάνω για τον εκτινασσόμενο δάκτυλο;
Συνήθως δοκιμάζουμε μία και, αν το όφελος ήταν προσωρινό, ίσως μια δεύτερη. Αν τα συμπτώματα επανέρχονται, η χειρουργική απελευθέρωση είναι πιο οριστική λύση από τις επαναλαμβανόμενες ενέσεις. Η απόφαση εξαρτάται και από το αν έχετε διαβήτη.
Πόσο κρατά η αποκατάσταση μετά το χειρουργείο για trigger finger;
Το δάχτυλο κινείται από την ίδια μέρα και οι ελαφριές δραστηριότητες επανέρχονται σχεδόν αμέσως. Η ευαισθησία στην ουλή και η δυσκαμψία συνήθως υποχωρούν σε λίγες εβδομάδες. Τα διαστήματα είναι ενδεικτικά και τα καθορίζει ο χειρουργός σας.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από εκτινασσόμενο δάκτυλο;
Η πάθηση είναι συχνότερη στις γυναίκες, στη μέση ηλικία και ιδιαίτερα σε όσους έχουν διαβήτη ή ρευματοειδή αρθρίτιδα. Συχνά συνυπάρχει με σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα. Σε πολλούς ανθρώπους όμως εμφανίζεται χωρίς εμφανή αιτία.
Οι πληροφορίες της σελίδας είναι ενημερωτικές και δεν αντικαθιστούν την ιατρική εξέταση. Η διάγνωση και η θεραπεία αποφασίζονται μετά από αξιολόγηση από ορθοπαιδικό.