Τενοντοελυτρίτιδα De Quervain

Τι είναι η τενοντοελυτρίτιδα De Quervain

Στην πλευρά του καρπού κάτω από τον αντίχειρα, δύο τένοντες περνούν από ένα στενό κανάλι πάνω στην κερκίδα: ο μακρύς απαγωγός και ο βραχύς εκτείνων τον αντίχειρα. Οι τένοντες αυτοί ανοίγουν και τεντώνουν τον αντίχειρα. Τους περιβάλλει ένα λεπτό έλυτρο, ένα «μανίκι» που τους βοηθά να γλιστρούν.

Στην τενοντοελυτρίτιδα De Quervain το έλυτρο και το τοίχωμα του καναλιού παχαίνουν. Ο χώρος στενεύει και οι τένοντες τρίβονται σε κάθε κίνηση του αντίχειρα και του καρπού. Η πάθηση πήρε το όνομά της από τον Ελβετό χειρουργό που την περιέγραψε. Στην καθημερινή γλώσσα αναφέρεται συχνά ως «τενοντίτιδα καρπού» ή «τενοντίτιδα αντίχειρα».

Παράγοντες που την ευνοούν:

• η εγκυμοσύνη και οι πρώτοι μήνες μετά τον τοκετό, όταν το σήκωμα του μωρού φορτίζει συνεχώς τον καρπό,
• το γυναικείο φύλο και η μέση ηλικία,
• επαναλαμβανόμενες κινήσεις με τον αντίχειρα ανοιχτό και τον καρπό να γέρνει στα πλάγια, όπως στην κηπουρική, στο σφουγγάρισμα και σε αθλήματα με ρακέτα,
• φλεγμονώδεις παθήσεις, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα.

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα ξεκινούν συνήθως σταδιακά. Τα πιο συχνά είναι:

• πόνος στην πλευρά του καρπού κάτω από τον αντίχειρα, που μπορεί να απλώνεται στον αντίχειρα ή προς το αντιβράχιο,
• πόνος όταν πιάνετε, στύβετε, σηκώνετε ένα μωρό ή μια κατσαρόλα ή όταν στρίβετε ένα κλειδί,
• τοπικό πρήξιμο ή ένα μικρό σκληρό εξόγκωμα πάνω από το κανάλι,
• μερικές φορές αίσθημα τριξίματος ή «κολλήματος» στην κίνηση του αντίχειρα,
• μειωμένη δύναμη στο τσίμπημα και στο κράτημα, λόγω του πόνου.

Ο πόνος μπορεί να γίνει αρκετά έντονος, ώστε να δυσκολεύεστε ακόμη και να κρατήσετε ένα φλιτζάνι ή το κινητό με το ένα χέρι. Χωρίς αλλαγές στις κινήσεις που τα προκαλούν, τα συμπτώματα μπορεί να επιμείνουν για μήνες.

Διάγνωση

Η διάγνωση γίνεται κυρίως με την εξέταση. Πιέζουμε το κανάλι πάνω στην κερκίδα και κάνουμε μια απλή δοκιμασία: κλείνετε τον αντίχειρα μέσα στη γροθιά και γέρνετε απαλά τον καρπό προς την πλευρά του μικρού δαχτύλου. Αν αυτό προκαλεί έντονο πόνο στο σημείο, η διάγνωση είναι πολύ πιθανή.

• Το υπερηχογράφημα δείχνει την πάχυνση του ελύτρου και αν υπάρχει διάφραγμα που χωρίζει το κανάλι σε δύο τμήματα. Το εύρημα αυτό είναι χρήσιμο, γιατί επηρεάζει την ένεση και την επέμβαση.
• Η ακτινογραφία ζητείται όταν θέλουμε να αποκλείσουμε άλλες αιτίες, κυρίως την αρθρίτιδα στη βάση του αντίχειρα.

Παρόμοιο πόνο μπορεί να προκαλέσουν η αρθρίτιδα αντίχειρα, ένα κάταγμα του σκαφοειδούς μετά από πτώση, ο ερεθισμός ενός μικρού αισθητικού νεύρου στην περιοχή και η τενοντοελυτρίτιδα σε άλλο σημείο του καρπού. Η σωστή διάκριση έχει σημασία, γιατί οι θεραπείες διαφέρουν.

Τενοντίτιδα καρπού: συντηρητική θεραπεία

Η θεραπεία ξεκινά σχεδόν πάντα χωρίς χειρουργείο. Στόχος είναι να ηρεμήσει ο ερεθισμός και να μειωθεί η τριβή των τενόντων:

• Νάρθηκας αντίχειρα: ακινητοποιεί τον αντίχειρα και τον καρπό για μερικές εβδομάδες, ιδίως στις δραστηριότητες που πονούν και τη νύχτα.
• Αλλαγή κινήσεων: σηκώνετε αντικείμενα με την παλάμη προς τα πάνω και τον καρπό ίσιο. Στις νέες μητέρες βοηθά να σηκώνουν το μωρό με τις παλάμες κάτω από το σώμα του, χωρίς να ανοίγουν τον αντίχειρα σαν «Γ».
• Πάγος και αναλγητικά ή αντιφλεγμονώδη για σύντομο διάστημα, εφόσον σας τα συστήσει ο γιατρός.
• Ένεση κορτιζόνης μέσα στο έλυτρο, ιδανικά με υπερηχογραφική καθοδήγηση: είναι από τις πιο αποτελεσματικές μη χειρουργικές θεραπείες και συχνά λύνει το πρόβλημα. Μπορεί να προκαλέσει παροδική ενόχληση και, σπάνια, αποχρωματισμό ή λέπτυνση του δέρματος στο σημείο.
• Φυσικοθεραπεία, όταν ο πόνος υποχωρήσει, για σταδιακή επαναφορά της δύναμης.

Στη λοχεία η πάθηση συχνά βελτιώνεται όταν μειωθεί το φορτίο στον καρπό, για παράδειγμα όταν το μωρό μεγαλώσει και σηκώνεται λιγότερο συχνά. Στο ιατρείο οι ενέσεις γίνονται με υπερηχογραφική καθοδήγηση, όπως και οι υπόλοιπες ενέσιμες θεραπείες.

Πότε χρειάζεται χειρουργείο

Χειρουργείο συζητάμε όταν ο πόνος επιμένει ή επανέρχεται παρά τον νάρθηκα και μία ή δύο ενέσεις και περιορίζει την καθημερινότητα ή τη δουλειά σας.

Η επέμβαση λέγεται απελευθέρωση του πρώτου ραχιαίου διαμερίσματος. Γίνεται με τοπική αναισθησία, από μια μικρή τομή στην πλευρά του καρπού, και επιστρέφετε σπίτι την ίδια μέρα. Ανοίγεται το παχυσμένο τοίχωμα του καναλιού, ώστε οι τένοντες να γλιστρούν ελεύθερα. Αν υπάρχει διάφραγμα που χωρίζει το κανάλι, απελευθερώνονται και τα δύο τμήματα. Κατά την επέμβαση προστατεύονται οι λεπτοί κλάδοι του κερκιδικού νεύρου, που δίνουν αισθητικότητα στη ράχη του αντίχειρα.

Αποκατάσταση μετά την επέμβαση

Τα παρακάτω διαστήματα είναι ενδεικτικά. Το πρόγραμμα το καθορίζει ο χειρουργός.

• τις πρώτες μέρες το χέρι μένει με ελαφριά επίδεση και ψηλά, ενώ τα δάχτυλα και ο αντίχειρας κινούνται ήπια,
• τα ράμματα, όπου υπάρχουν, αφαιρούνται συνήθως σε 10–14 μέρες,
• οι ελαφριές καθημερινές δραστηριότητες επανέρχονται μέσα σε λίγες μέρες έως δύο εβδομάδες,
• η πλήρης δύναμη και η επιστροφή σε βαριά χρήση γίνονται συνήθως σε λίγες εβδομάδες.

Οι επιπλοκές είναι γενικά ασυνήθιστες. Μπορεί να εμφανιστούν ευαισθησία της ουλής, παροδικό μούδιασμα στη ράχη του αντίχειρα από ερεθισμό του αισθητικού νεύρου και, σπάνια, μετατόπιση των τενόντων ή επιμονή των συμπτωμάτων, αν δεν απελευθερωθεί πλήρως το κανάλι.

Πρόληψη

Η πάθηση μπορεί να επανέλθει αν συνεχίσετε τις ίδιες κινήσεις με τον ίδιο τρόπο. Βοηθούν:

• τα διαλείμματα σε επαναλαμβανόμενες εργασίες με τον αντίχειρα,
• η χρήση και των δύο χεριών στο σήκωμα,
• εργαλεία και λαβές που δεν απαιτούν έντονο τσίμπημα,
• η σταδιακή επιστροφή στις δραστηριότητες μετά τη θεραπεία.

Για τις νέες μητέρες, μερικές αλλαγές στη φροντίδα του μωρού μειώνουν σημαντικά το φορτίο στον καρπό. Σηκώστε το μωρό με τις δύο παλάμες κάτω από την πλάτη και τον ποπό του, και όχι κάτω από τις μασχάλες με τους αντίχειρες ανοιχτούς. Στον θηλασμό ή στο μπιμπερό, ένα μαξιλάρι στήριξης κρατά το βάρος του μωρού, ώστε να μη στηρίζετε το κεφάλι του με τον καρπό λυγισμένο. Μοιράστε, όπου γίνεται, το σήκωμα και στα δύο χέρια.

Η De Quervain ανήκει στις τενοντοπάθειες υπέρχρησης. Στο ιατρείο μας στην Αθήνα την αντιμετωπίζουμε σε όλα τα στάδια, από τον νάρθηκα και την ένεση έως τη μικρή επέμβαση απελευθέρωσης.