Με μια ματιά
- Στην πρόσθια προσπέλαση ο χειρουργός φτάνει στην άρθρωση από μπροστά, περνώντας ανάμεσα στους μύες αντί να τους κόψει ή να τους αποκολλήσει.
- AMIS σημαίνει Anterior Minimally Invasive Surgery, δηλαδή ελάχιστα επεμβατική χειρουργική από πρόσθια προσπέλαση.
- Συχνά επιτρέπει πιο γρήγορη κινητοποίηση τις πρώτες εβδομάδες και λιγότερους περιορισμούς στις κινήσεις.
- Μακροπρόθεσμα, το αποτέλεσμα εξαρτάται κυρίως από τη σωστή τοποθέτηση της πρόθεσης, όχι από το μέγεθος της τομής.
Τι είναι η πρόσθια προσπέλαση ισχίου
Σε κάθε αρθροπλαστική ο χειρουργός πρέπει να φτάσει στην άρθρωση, που βρίσκεται βαθιά, κάτω από ισχυρούς μύες. Ο δρόμος που ακολουθεί λέγεται προσπέλαση. Οι πιο συνηθισμένες είναι η οπίσθια, από το πίσω μέρος του ισχίου, η πλάγια και η πρόσθια.
Στην πρόσθια προσπέλαση ισχίου η τομή γίνεται στο μπροστινό μέρος του ισχίου. Ο χειρουργός περνά από ένα φυσικό «διάστημα» ανάμεσα σε μύες, τον τείνοντα την πλατεία περιτονία και τον ραπτικό, και φτάνει στην άρθρωση παραμερίζοντας τους μύες αντί να τους αποκολλήσει από το οστό. Η μέθοδος AMIS (Anterior Minimally Invasive Surgery) είναι μια οργανωμένη τεχνική πρόσθιας προσπέλασης, με ειδικά εργαλεία και τοποθέτηση του ασθενούς ανάσκελα, συχνά σε ειδικό χειρουργικό τραπέζι που επιτρέπει την κίνηση του ποδιού κατά την επέμβαση.
Τι διαφέρει από τις άλλες προσπελάσεις
Η πρόθεση που τοποθετείται είναι ίδια, και ο στόχος της επέμβασης επίσης. Οι διαφορές αφορούν κυρίως την πρώτη περίοδο μετά το χειρουργείο:
- οι μύες δεν αποκολλώνται, κάτι που συχνά σημαίνει λιγότερο πόνο και πιο γρήγορη κινητοποίηση τις πρώτες μέρες και εβδομάδες,
- οι περιορισμοί στις κινήσεις μετά την επέμβαση είναι συνήθως λιγότεροι, γιατί οι οπίσθιες δομές που σταθεροποιούν το ισχίο μένουν ανέπαφες,
- ο ασθενής είναι ανάσκελα, κάτι που διευκολύνει τη σύγκριση του μήκους των δύο σκελών και τον έλεγχο της θέσης των εξαρτημάτων με ακτινοσκόπηση κατά την επέμβαση.
Μετά από μερικούς μήνες, τα αποτελέσματα των διαφορετικών προσπελάσεων είναι γενικά παρόμοια. Η εμπειρία του χειρουργού σε κάθε προσπέλαση και η σωστή τοποθέτηση της πρόθεσης έχουν μεγαλύτερη σημασία από το ίδιο το είδος της τομής. Για τα υλικά, τη διάρκεια ζωής της πρόθεσης και όσα αφορούν γενικά την επέμβαση, δείτε τη σελίδα για την ολική αρθροπλαστική ισχίου.
Πότε να δείτε γιατρό άμεσα
- Πυρετός, αυξανόμενο κοκκίνισμα, ζέστη ή υγρό από το τραύμα.
- Πόνος και πρήξιμο στη γάμπα, ή ξαφνική δύσπνοια και πόνος στο στήθος: χρειάζεται άμεση εκτίμηση.
- Ξαφνικός έντονος πόνος με αδυναμία να πατήσετε.
Για ποιον είναι κατάλληλη
Η πρόσθια προσπέλαση μπορεί να χρησιμοποιηθεί στους περισσότερους ασθενείς που χρειάζονται ολική αρθροπλαστική για οστεοαρθρίτιδα ισχίου, οστεονέκρωση ή άλλες αιτίες φθοράς. Η καταλληλότητα εξετάζεται ατομικά. Λιγότερο κατάλληλη μπορεί να είναι:
- όταν υπάρχει σοβαρή παραμόρφωση της άρθρωσης ή πολύ σύνθετη ανατομία,
- όταν υπάρχουν υλικά από παλαιότερη επέμβαση που πρέπει να αφαιρεθούν από άλλη πλευρά,
- σε ορισμένους ασθενείς με αυξημένο σωματικό βάρος, όπου η πτυχή του δέρματος στη βουβωνική χώρα αυξάνει τον κίνδυνο προβλημάτων στο τραύμα,
- σε ορισμένες επανεπεμβάσεις.
Η πρόσθια προσπέλαση χρησιμοποιείται σε επιλεγμένους ασθενείς και στο hip resurfacing.
Πριν την επέμβαση
Η προετοιμασία είναι ίδια με κάθε ολική αρθροπλαστική: προεγχειρητικός έλεγχος, αναισθησιολογική εκτίμηση, αντιμετώπιση πιθανών εστιών λοίμωξης, οδηγίες για τα φάρμακα και προετοιμασία του σπιτιού. Ο σχεδιασμός γίνεται με ακτινογραφίες και, όταν η επέμβαση γίνεται ρομποτικά, με αξονική τομογραφία. Συνιστάται να ξεκινήσετε ασκήσεις ενδυνάμωσης πριν από την επέμβαση, γιατί η καλή μυϊκή κατάσταση διευκολύνει την αποκατάσταση.
Επειδή η τομή βρίσκεται κοντά στη βουβωνική χώρα, ελέγχουμε το δέρμα της περιοχής για ερεθισμούς ή μυκητιάσεις, που πρέπει να έχουν αντιμετωπιστεί πριν από την επέμβαση. Μην ξυρίζετε την περιοχή μόνοι σας τις τελευταίες μέρες, γιατί μικρά τραύματα στο δέρμα αυξάνουν τον κίνδυνο λοίμωξης.
Πώς γίνεται
Η επέμβαση γίνεται συνήθως με ραχιαία αναισθησία και ήπια καταστολή. Ο ασθενής είναι ανάσκελα. Ο χειρουργός κάνει μια μικρή τομή λίγων εκατοστών στο μπροστινό μέρος του ισχίου, συχνά λοξά, κατά μήκος των φυσικών πτυχών του δέρματος. Περνά ανάμεσα στους μύες, ανοίγει τον αρθρικό θύλακο, αφαιρεί τη φθαρμένη κεφαλή και τοποθετεί το κοτυλιαίο εξάρτημα και τον μηριαίο στυλεό. Η θέση των εξαρτημάτων και το μήκος του σκέλους ελέγχονται κατά την επέμβαση, συχνά με ακτινοσκόπηση.
Η πρόσθια προσπέλαση μπορεί να συνδυαστεί με τη ρομποτική αρθροπλαστική MAKO, όπου η τοποθέτηση της κοτύλης γίνεται σύμφωνα με ένα εξατομικευμένο πλάνο από αξονική τομογραφία.
Μετά την επέμβαση – αποκατάσταση
Τα παρακάτω διαστήματα είναι ενδεικτικά. Το δικό σας πρόγραμμα το καθορίζει ο χειρουργός μαζί με τον φυσικοθεραπευτή.
- Ίδια ή επόμενη μέρα: σηκώνεστε και περπατάτε με περπατούρα ή βακτηρίες. Η νοσηλεία διαρκεί συνήθως λίγες μέρες.
- Πρώτες εβδομάδες: σταδιακή μείωση των βοηθημάτων, ασκήσεις στο σπίτι, φροντίδα του τραύματος και αντιθρομβωτική αγωγή.
- Λίγες εβδομάδες μετά: πολλοί ασθενείς περπατούν χωρίς βοήθημα και επιστρέφουν σε εργασία γραφείου και στην οδήγηση, όταν ο χειρουργός το εγκρίνει.
- Περίπου 3 μήνες: επιστροφή στις περισσότερες δραστηριότητες, με συνεχιζόμενη βελτίωση της δύναμης.
Οι περιορισμοί κινήσεων είναι συνήθως λιγότεροι από ό,τι μετά από οπίσθια προσπέλαση. Ο χειρουργός θα σας πει αν τις πρώτες εβδομάδες πρέπει να αποφεύγετε κάποιες θέσεις, όπως την έντονη έκταση του ποδιού προς τα πίσω με στροφή προς τα έξω.
Τις πρώτες μέρες στο σπίτι, κρατήστε το τραύμα καθαρό και στεγνό, σύμφωνα με τις οδηγίες για το επίθεμα, γιατί η τομή βρίσκεται κοντά στην πτυχή της βουβωνικής χώρας. Περπατάτε λίγο και συχνά μέσα στη μέρα, αντί για μία μεγάλη βόλτα. Πάγος στην περιοχή για λίγα λεπτά μερικές φορές την ημέρα βοηθά στο πρήξιμο. Ένα ελαφρύ μελάνιασμα στον μηρό είναι συνηθισμένο και υποχωρεί σε λίγες εβδομάδες. Το βασικό πρόγραμμα ασκήσεων θα σας το δείξει ο φυσικοθεραπευτής πριν φύγετε από την κλινική.
Πιθανές επιπλοκές
Οι γενικοί κίνδυνοι είναι ίδιοι με κάθε αρθροπλαστική ισχίου: λοίμωξη, θρόμβωση, διαφορά στο μήκος των σκελών, κάταγμα γύρω από την πρόθεση και εξάρθρημα, που μετά από πρόσθια προσπέλαση είναι σπάνιο. Ειδικά για την πρόσθια προσπέλαση:
- μούδιασμα ή κάψιμο στο μπροστινό-έξω μέρος του μηρού, από ερεθισμό ενός λεπτού αισθητικού νεύρου της περιοχής, του έξω μηροδερματικού. Συνήθως βελτιώνεται με τον καιρό και δεν επηρεάζει τη δύναμη ή τη βάδιση,
- προβλήματα επούλωσης του τραύματος, κυρίως όταν υπάρχει πτυχή δέρματος στη βουβωνική χώρα,
- κάταγμα του μηριαίου κατά την τοποθέτηση του στυλεού, που αντιμετωπίζεται συνήθως στην ίδια επέμβαση.
Αποτελέσματα
Η πρόσθια προσπέλαση δεν αλλάζει την πρόθεση ούτε τη διάρκεια ζωής της, που εξαρτάται από τα υλικά, τη σωστή τοποθέτηση, το σωματικό βάρος και τη δραστηριότητα. Το βασικό της πλεονέκτημα αφορά την πρώτη περίοδο της αποκατάστασης. Για πολλούς ασθενείς αυτό σημαίνει πιο γρήγορη επιστροφή στην αυτονομία.
Στο ιατρείο μας στον Λευκό Σταυρό, στην Αθήνα, εξετάζουμε αν η πρόσθια προσπέλαση ταιριάζει στην ανατομία και στις ανάγκες σας και σας εξηγούμε τι να περιμένετε σε κάθε φάση της αποκατάστασης.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι η μέθοδος AMIS στην αρθροπλαστική ισχίου;
Η μέθοδος AMIS είναι μια ελάχιστα επεμβατική τεχνική πρόσθιας προσπέλασης για την ολική αρθροπλαστική ισχίου. Ο χειρουργός φτάνει στην άρθρωση από μπροστά, περνώντας ανάμεσα στους μύες χωρίς να τους αποκολλήσει. Η πρόθεση που τοποθετείται είναι ίδια με κάθε ολική αρθροπλαστική.
Ποια είναι η διαφορά πρόσθιας και οπίσθιας προσπέλασης;
Η διαφορά είναι ο δρόμος προς την άρθρωση: η πρόσθια περνά ανάμεσα στους μύες από μπροστά, ενώ η οπίσθια φτάνει από πίσω και απαιτεί προσωρινή αποκόλληση μικρών μυών, που μετά αποκαθίστανται. Η πρόσθια συνδέεται συχνά με πιο γρήγορη κινητοποίηση τις πρώτες εβδομάδες. Μακροπρόθεσμα τα αποτελέσματα είναι γενικά παρόμοια.
Πόσο γρήγορα περπατάω μετά από αρθροπλαστική ισχίου με πρόσθια προσπέλαση;
Συνήθως σηκώνεστε και περπατάτε με βοήθημα την ίδια ή την επόμενη μέρα. Πολλοί ασθενείς περπατούν χωρίς βοήθημα μέσα σε λίγες εβδομάδες. Ο ρυθμός διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο, και το πρόγραμμα το καθορίζει ο χειρουργός.
Γιατί μουδιάζει ο μηρός μετά από πρόσθια προσπέλαση;
Στο μπροστινό μέρος του ισχίου περνά ένα λεπτό αισθητικό νεύρο, το έξω μηροδερματικό, που μπορεί να ερεθιστεί κατά την επέμβαση. Αυτό προκαλεί μούδιασμα ή κάψιμο στο μπροστινό-έξω μέρος του μηρού. Συνήθως βελτιώνεται με τον καιρό και δεν επηρεάζει τη δύναμη ή το περπάτημα.
Γίνεται η πρόσθια προσπέλαση μαζί με ρομποτική αρθροπλαστική;
Ναι. Η πρόσθια προσπέλαση μπορεί να συνδυαστεί με τη ρομποτική αρθροπλαστική MAKO. Η προσπέλαση αφορά τον δρόμο προς την άρθρωση, ενώ το ρομποτικό σύστημα βοηθά στην τοποθέτηση της κοτύλης σύμφωνα με ένα εξατομικευμένο πλάνο από αξονική τομογραφία.
Μπορεί κάθε ασθενής να χειρουργηθεί με πρόσθια προσπέλαση;
Οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν, αλλά η επιλογή γίνεται ατομικά. Σε σοβαρές παραμορφώσεις, σε ορισμένες επανεπεμβάσεις ή όταν η πτυχή του δέρματος στη βουβωνική χώρα είναι μεγάλη, μπορεί να προτιμηθεί άλλη προσπέλαση.
Οι πληροφορίες της σελίδας είναι ενημερωτικές και δεν αντικαθιστούν την ιατρική εξέταση. Η διάγνωση και η θεραπεία αποφασίζονται μετά από αξιολόγηση από ορθοπαιδικό.