Με μια ματιά
- Στο hip resurfacing διατηρείται η κεφαλή και ο αυχένας του μηριαίου. Αντικαθίστανται μόνο οι επιφάνειες της άρθρωσης.
- Η επιφάνεια τριβής είναι συνήθως μέταλλο σε μέταλλο, γι' αυτό η επιλογή των ασθενών και η παρακολούθηση είναι ιδιαίτερα σημαντικές.
- Ταιριάζει κυρίως σε νεότερους, δραστήριους άνδρες με μεγάλη μηριαία κεφαλή και καλή ποιότητα οστού.
- Δεν είναι κατάλληλο όταν το οστό της κεφαλής είναι αδύναμο, για παράδειγμα σε οστεοπόρωση ή εκτεταμένη οστεονέκρωση.
Τι είναι το hip resurfacing
Στην κλασική ολική αρθροπλαστική η κεφαλή του μηριαίου αφαιρείται και τοποθετείται ένας στυλεός μέσα στο μηριαίο οστό. Στο hip resurfacing η κεφαλή διατηρείται. Ο χειρουργός αφαιρεί μόνο τον φθαρμένο χόνδρο και ένα λεπτό στρώμα οστού και τη διαμορφώνει, ώστε να δεχτεί ένα μεταλλικό κάλυμμα, σαν «καπάκι» πάνω σε δόντι. Στην κοτύλη τοποθετείται ένα λεπτό μεταλλικό εξάρτημα. Η κεφαλή με το κάλυμμα κινείται απευθείας μέσα σε αυτό.
Επειδή διατηρείται η φυσική κεφαλή, η πρόθεση έχει μεγάλη διάμετρο, κοντά στο φυσικό μέγεθος της άρθρωσης. Αυτό δίνει καλή σταθερότητα και μια αίσθηση κίνησης κοντά στη φυσιολογική.
Η ιδέα της αρθροπλαστικής επιφανείας δεν είναι καινούργια. Τα σύγχρονα σχέδια χρησιμοποιούνται εδώ και αρκετά χρόνια, και η εμπειρία από αυτά έδειξε ξεκάθαρα ποιοι ασθενείς ωφελούνται και ποιοι όχι. Γι’ αυτό σήμερα η επέμβαση προτείνεται πιο επιλεκτικά από ό,τι στο παρελθόν.
Σε τι διαφέρει από την ολική αρθροπλαστική
Και οι δύο επεμβάσεις αντιμετωπίζουν τη φθορά του ισχίου. Το hip resurfacing έχει ορισμένα πιθανά πλεονεκτήματα:
- διατηρεί περισσότερο οστό στο μηριαίο, κάτι χρήσιμο σε νέους ανθρώπους που μπορεί κάποτε να χρειαστούν επανεπέμβαση,
- η μεγάλη κεφαλή συνδέεται με χαμηλό κίνδυνο εξαρθρήματος,
- επειδή το εσωτερικό του μηριαίου μένει ανέπαφο, μια μελλοντική μετατροπή σε ολική αρθροπλαστική είναι συνήθως εφικτή.
Έχει όμως και ιδιαιτερότητες: η επιφάνεια μέταλλο σε μέταλλο απελευθερώνει μικρές ποσότητες ιόντων μετάλλου, και ο αυχένας του μηριαίου μπορεί να σπάσει, κυρίως τους πρώτους μήνες. Η ολική αρθροπλαστική ισχίου μπορεί να εφαρμοστεί σε πολύ περισσότερους ασθενείς και παραμένει η συνήθης επιλογή. Το resurfacing είναι μια εναλλακτική για μια συγκεκριμένη ομάδα.
Πότε να δείτε γιατρό άμεσα
- Πυρετός, αυξανόμενο κοκκίνισμα, ζέστη ή υγρό από το τραύμα.
- Πόνος και πρήξιμο στη γάμπα, ή ξαφνική δύσπνοια και πόνος στο στήθος: χρειάζεται άμεση εκτίμηση.
- Ξαφνικός πόνος στη βουβωνική χώρα με αδυναμία να πατήσετε, ιδιαίτερα τους πρώτους μήνες.
- Νέος πόνος, διόγκωση ή ήχος από το ισχίο, μήνες ή χρόνια μετά την επέμβαση.
Για ποιον είναι κατάλληλο
Η σωστή επιλογή του ασθενούς είναι το πιο σημαντικό βήμα. Το hip resurfacing ταιριάζει συνήθως σε:
- νεότερους, δραστήριους ασθενείς, συνήθως άνδρες, με οστεοαρθρίτιδα ισχίου,
- με καλή ποιότητα οστού και μηριαία κεφαλή επαρκούς μεγέθους,
- με σχετικά φυσιολογική ανατομία της άρθρωσης.
Συνήθως δεν είναι κατάλληλο:
- όταν η μηριαία κεφαλή είναι μικρή, κάτι συχνότερο στις γυναίκες,
- σε γυναίκες που μπορεί να μείνουν έγκυες, λόγω των ιόντων μετάλλου,
- σε οστεοπόρωση, σε μεγάλες κύστεις της κεφαλής ή σε εκτεταμένη οστεονέκρωση της μηριαίας κεφαλής,
- σε σοβαρή δυσπλασία ή παραμόρφωση, σε νεφρική ανεπάρκεια και σε αλλεργία στα μέταλλα.
Πριν την επέμβαση
Ο προεγχειρητικός έλεγχος είναι ίδιος με κάθε αρθροπλαστική: αιματολογικές εξετάσεις, αναισθησιολογική εκτίμηση και αντιμετώπιση πιθανών εστιών λοίμωξης. Επιπλέον ελέγχεται η νεφρική λειτουργία, γιατί τα νεφρά αποβάλλουν τα ιόντα μετάλλου. Ο σχεδιασμός γίνεται με ακτινογραφίες και συχνά με αξονική τομογραφία, ώστε να εκτιμηθούν το μέγεθος και το σχήμα της κεφαλής και η ποιότητα του οστού. Η απόφαση ανάμεσα σε resurfacing και ολική αρθροπλαστική συζητείται αναλυτικά μαζί σας.
Στη συζήτηση αυτή λαμβάνουμε υπόψη την ηλικία, το φύλο, το μέγεθος της κεφαλής, την ποιότητα του οστού, τις δραστηριότητες που θέλετε να συνεχίσετε και το αν μπορείτε να δεσμευτείτε σε τακτική παρακολούθηση για πολλά χρόνια. Αν κάποιο από αυτά δεν ταιριάζει, μια σύγχρονη ολική αρθροπλαστική είναι συνήθως η πιο προβλέψιμη επιλογή, και μπορεί επίσης να επιτρέψει ένα δραστήριο τρόπο ζωής.
Πώς γίνεται
Η επέμβαση γίνεται με ραχιαία ή γενική αναισθησία. Η κεφαλή του μηριαίου πρέπει να εκτεθεί πλήρως για να διαμορφωθεί, γι’ αυτό η τομή είναι συνήθως λίγο μεγαλύτερη από μια ελάχιστα επεμβατική ολική αρθροπλαστική. Παραδοσιακά η επέμβαση γίνεται με οπίσθια προσπέλαση. Σε επιλεγμένους ασθενείς μπορεί να γίνει με πρόσθια προσπέλαση, που διατηρεί τους μύες στο πίσω μέρος του ισχίου.
Η κοτύλη προετοιμάζεται και δέχεται το μεταλλικό εξάρτημα, που σταθεροποιείται χωρίς τσιμέντο. Η κεφαλή του μηριαίου διαμορφώνεται με ειδικά εργαλεία και το κάλυμμα στερεώνεται πάνω της, συνήθως με οστικό τσιμέντο. Η σωστή γωνία των εξαρτημάτων είναι ιδιαίτερα σημαντική, γιατί επηρεάζει τη φθορά της επιφάνειας μέταλλο σε μέταλλο.
Μετά την επέμβαση – αποκατάσταση
Τα παρακάτω διαστήματα είναι ενδεικτικά. Το δικό σας πρόγραμμα το καθορίζει ο χειρουργός.
- Πρώτη μέρα: σηκώνεστε και περπατάτε με βοήθημα. Η νοσηλεία διαρκεί συνήθως λίγες μέρες.
- Πρώτες εβδομάδες: βακτηρίες και σταδιακή αύξηση της φόρτισης, για να προστατευτεί ο αυχένας του μηριαίου όσο το οστό προσαρμόζεται.
- Περίπου 6 εβδομάδες: οι περισσότεροι ασθενείς περπατούν χωρίς βοήθημα και επιστρέφουν σε εργασία γραφείου και στην οδήγηση.
- Μερικούς μήνες μετά: σταδιακή επιστροφή σε πιο απαιτητικές δραστηριότητες. Η επιστροφή σε αθλήματα με τρέξιμο ή επαφή συζητείται με τον χειρουργό.
Η φυσικοθεραπεία ξεκινά από την πρώτη μέρα, με έμφαση στη βάδιση, στους γλουτιαίους και στον τετρακέφαλο. Τους πρώτους μήνες αποφεύγονται τα άλματα, οι πτώσεις και οι απότομες φορτίσεις, για να προστατευτεί ο αυχένας του μηριαίου. Ο πρώτος επανέλεγχος με ακτινογραφία γίνεται συνήθως λίγες εβδομάδες μετά την επέμβαση.
Πιθανές επιπλοκές και παρακολούθηση
Οι γενικοί κίνδυνοι είναι ίδιοι με κάθε αρθροπλαστική: λοίμωξη, θρόμβωση, τραυματισμός νεύρου. Ειδικά για το hip resurfacing:
- κάταγμα του αυχένα του μηριαίου, κυρίως τους πρώτους μήνες, γι’ αυτό η φόρτιση αυξάνεται σταδιακά,
- αντίδραση στα σωματίδια μετάλλου: σε ορισμένους ασθενείς οι ιστοί γύρω από την πρόθεση αντιδρούν στα ιόντα και στα σωματίδια του μετάλλου, με πόνο, διόγκωση ή συλλογή υγρού,
- χαλάρωση των εξαρτημάτων με τα χρόνια.
Γι’ αυτό η τακτική παρακολούθηση είναι μέρος της θεραπείας: κλινική εξέταση, ακτινογραφίες και μετρήσεις των ιόντων κοβαλτίου και χρωμίου στο αίμα, σε τακτά διαστήματα. Όταν χρειάζεται, γίνεται υπερηχογράφημα ή μαγνητική. Ενημερώστε μας για κάθε νέο πόνο, διόγκωση ή ήχο από το ισχίο. Αν επισκεφθείτε άλλον γιατρό ή χρειαστείτε άλλη επέμβαση, αναφέρετε ότι έχετε πρόθεση ισχίου με επιφάνεια μέταλλο σε μέταλλο, ώστε οι εξετάσεις σας να ερμηνευτούν σωστά.
Αποτελέσματα
Σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς, το hip resurfacing μπορεί να δώσει πολύ καλή λειτουργία και υψηλό επίπεδο δραστηριότητας για πολλά χρόνια. Τα αποτελέσματα εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την επιλογή του ασθενούς, το σχέδιο της πρόθεσης και τη σωστή τοποθέτηση. Ορισμένα παλαιότερα σχέδια έχουν αποσυρθεί, ακριβώς επειδή τα αποτελέσματά τους δεν ήταν ικανοποιητικά. Αν κάποτε χρειαστεί αλλαγή, γίνεται αναθεώρηση αρθροπλαστικής, συνήθως με μετατροπή σε ολική αρθροπλαστική.
Στο ιατρείο μας στον Λευκό Σταυρό, στην Αθήνα, εξετάζουμε μαζί σας αν είστε κατάλληλος υποψήφιος για hip resurfacing ή αν μια ολική αρθροπλαστική ταιριάζει καλύτερα, με βάση την ανατομία, την ποιότητα του οστού και τις δραστηριότητές σας.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι το hip resurfacing;
Είναι ένας τύπος αρθροπλαστικής ισχίου όπου η κεφαλή του μηριαίου δεν αφαιρείται, αλλά διαμορφώνεται και καλύπτεται με ένα μεταλλικό κάλυμμα. Στην κοτύλη τοποθετείται ένα λεπτό μεταλλικό εξάρτημα. Έτσι διατηρείται περισσότερο οστό σε σύγκριση με την ολική αρθροπλαστική.
Ποια είναι η διαφορά του hip resurfacing από την ολική αρθροπλαστική;
Στην ολική αρθροπλαστική η κεφαλή αφαιρείται και τοποθετείται στυλεός μέσα στο μηριαίο. Στο resurfacing η κεφαλή διατηρείται και καλύπτεται. Το resurfacing διατηρεί περισσότερο οστό, αλλά απευθύνεται σε πιο περιορισμένη ομάδα ασθενών και χρειάζεται τακτική παρακολούθηση των ιόντων μετάλλου.
Ποιοι είναι κατάλληλοι για hip resurfacing;
Συνήθως νεότεροι, δραστήριοι άνδρες με οστεοαρθρίτιδα ισχίου, καλή ποιότητα οστού και μηριαία κεφαλή επαρκούς μεγέθους. Δεν είναι κατάλληλο σε οστεοπόρωση, σε εκτεταμένη οστεονέκρωση, σε μικρή μηριαία κεφαλή, σε νεφρική ανεπάρκεια ή σε γυναίκες που μπορεί να μείνουν έγκυες.
Γιατί χρειάζονται εξετάσεις αίματος μετά το hip resurfacing;
Η επιφάνεια τριβής μέταλλο σε μέταλλο απελευθερώνει μικρές ποσότητες ιόντων κοβαλτίου και χρωμίου. Η μέτρησή τους στο αίμα, μαζί με την κλινική εξέταση και τις ακτινογραφίες, βοηθά να φανεί έγκαιρα αν η πρόθεση φθείρεται περισσότερο από το αναμενόμενο ή αν οι ιστοί αντιδρούν.
Μπορώ να αθλούμαι μετά από hip resurfacing;
Πολλοί ασθενείς επιστρέφουν σε υψηλό επίπεδο δραστηριότητας μετά την πλήρη αποκατάσταση. Η επιστροφή γίνεται σταδιακά, μέσα σε μερικούς μήνες. Ποια αθλήματα και σε ποια ένταση είναι κατάλληλα για εσάς το συζητάτε με τον χειρουργό σας.
Μπορεί να γίνει ολική αρθροπλαστική αργότερα;
Ναι. Επειδή το εσωτερικό του μηριαίου οστού μένει ανέπαφο, αν κάποτε το resurfacing χρειαστεί αλλαγή, μπορεί συνήθως να μετατραπεί σε ολική αρθροπλαστική ισχίου. Η επανεπέμβαση σχεδιάζεται με βάση την αιτία της αλλαγής και την κατάσταση του οστού.
Οι πληροφορίες της σελίδας είναι ενημερωτικές και δεν αντικαθιστούν την ιατρική εξέταση. Η διάγνωση και η θεραπεία αποφασίζονται μετά από αξιολόγηση από ορθοπαιδικό.