Νόσος Dupuytren

Τι είναι η νόσος Dupuytren

Κάτω από το δέρμα της παλάμης υπάρχει ένα λεπτό στρώμα ινώδους ιστού, η παλαμιαία απονεύρωση. Σταθεροποιεί το δέρμα και βοηθά στο κράτημα. Στη νόσο Dupuytren ο ιστός αυτός αρχίζει να παχαίνει. Σχηματίζει πρώτα μικρά οζίδια και αργότερα σκληρές χορδές, που ξεκινούν από την παλάμη και φτάνουν στα δάχτυλα.

Όσο οι χορδές κονταίνουν, τραβούν το δάχτυλο προς την παλάμη. Η σύσπαση αυτή δεν οφείλεται στους τένοντες αλλά στη χορδή κάτω από το δέρμα. Η νόσος πήρε το όνομά της από τον Γάλλο χειρουργό που την περιέγραψε. Στην καθημερινή γλώσσα αναφέρεται και ως «σύσπαση παλάμης».

Η ακριβής αιτία δεν είναι γνωστή, είναι όμως γνωστοί οι παράγοντες κινδύνου:

• η κληρονομικότητα: συχνά υπάρχουν κι άλλα μέλη της οικογένειας με την πάθηση,
• η καταγωγή από τη βόρεια Ευρώπη,
• το ανδρικό φύλο και η ηλικία μετά τη μέση ηλικία· στις γυναίκες εμφανίζεται συνήθως αργότερα και πιο ήπια,
• ο σακχαρώδης διαβήτης, το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ.

Σε ορισμένους ανθρώπους εμφανίζονται παρόμοια οζίδια και στο πέλμα. Η νόσος δεν είναι κακοήθης.

Συμπτώματα και εξέλιξη

Η νόσος εξελίσσεται συνήθως αργά, σε διάστημα μηνών ή ετών, και ο ρυθμός διαφέρει πολύ από άνθρωπο σε άνθρωπο:

• Οζίδια: σκληρά «κομπάκια» στην παλάμη, συνήθως κοντά στη βάση του παράμεσου ή του μικρού δαχτύλου. Στην αρχή μπορεί να είναι ελαφρώς ευαίσθητα, αλλά η ευαισθησία συνήθως υποχωρεί.
• Χορδές: σκληρές ταινίες κάτω από το δέρμα, από την παλάμη προς τα δάχτυλα.
• Σύσπαση: τα δάχτυλα δεν τεντώνουν πλήρως. Δυσκολεύεστε να ακουμπήσετε την παλάμη επίπεδη στο τραπέζι, να φορέσετε γάντια, να βάλετε το χέρι στην τσέπη ή να δώσετε το χέρι σε κάποιον.

Συχνά προσβάλλονται και τα δύο χέρια. Η νόσος συνήθως δεν επηρεάζει την ικανότητα να λυγίζετε τα δάχτυλα, γι’ αυτό το κράτημα παραμένει καλό για πολύ καιρό.

Διάγνωση

Η διάγνωση γίνεται με την εξέταση του χεριού. Ψηλαφούμε τα οζίδια και τις χορδές και μετράμε πόσες μοίρες λείπουν από το πλήρες τέντωμα σε κάθε άρθρωση. Η μέτρηση επαναλαμβάνεται στις επόμενες επισκέψεις, για να φανεί αν και πόσο γρήγορα εξελίσσεται η νόσος.

Ένα απλό τεστ μπορείτε να κάνετε και μόνοι σας: προσπαθήστε να ακουμπήσετε την παλάμη και τα δάχτυλα επίπεδα πάνω σε ένα τραπέζι. Αν δεν μπορείτε, είναι καλή στιγμή να εξεταστείτε.

Εξετάσεις συνήθως δεν χρειάζονται. Ένα οζίδιο με άτυπη εικόνα, που μεγαλώνει γρήγορα ή βρίσκεται σε ασυνήθιστο σημείο, ελέγχεται με υπερηχογράφημα, για να αποκλειστούν άλλες αιτίες, όπως ένα γάγγλιο ή άλλη μάζα μαλακών μορίων. Η νόσος Dupuytren συγχέεται μερικές φορές με τον εκτινασσόμενο δάκτυλο, που όμως προκαλεί κλείδωμα και όχι σταδιακή σύσπαση.

Παρακολούθηση και μέτρα χωρίς επέμβαση

Όταν υπάρχουν μόνο οζίδια ή η σύσπαση είναι μικρή και δεν σας ενοχλεί, η σωστή επιλογή είναι συνήθως η παρακολούθηση. Πολλοί άνθρωποι με νόσο Dupuytren δεν χρειάζονται ποτέ επέμβαση.

• Οι διατάσεις, οι ασκήσεις, οι μαλάξεις και οι νάρθηκες δεν φαίνεται να καθυστερούν την εξέλιξη της νόσου. Μετά από επέμβαση όμως, ο νάρθηκας και η εργοθεραπεία είναι σημαντικό μέρος της αποκατάστασης.
• Ένα ευαίσθητο οζίδιο μπορεί να ανακουφιστεί με προστατευτικό γάντι στη δουλειά και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, με ένεση κορτιζόνης στο οζίδιο.
• Η διακοπή του καπνίσματος και η καλή ρύθμιση του διαβήτη είναι γενικά ωφέλιμες για την υγεία του χεριού.

Στην παρακολούθηση βοηθά να κάνετε κάθε λίγους μήνες το τεστ του τραπεζιού και να κρατάτε μια φωτογραφία του χεριού από το πλάι, με τα δάχτυλα όσο πιο τεντωμένα γίνεται. Έτσι φαίνεται εύκολα αν η σύσπαση αλλάζει. Στις επισκέψεις στο ιατρείο οι μετρήσεις γίνονται με γωνιόμετρο, ώστε να συγκρίνονται με ακρίβεια.

Η εξέλιξη δεν είναι προβλέψιμη. Σε ορισμένους ανθρώπους τα οζίδια μένουν ίδια για χρόνια, ενώ σε άλλους, συνήθως όταν η νόσος ξεκινά νωρίς ή υπάρχει έντονο οικογενειακό ιστορικό, η σύσπαση εξελίσσεται πιο γρήγορα.

Πότε χρειάζεται θεραπεία

Θεραπεία συζητάμε όταν η σύσπαση δυσκολεύει την καθημερινότητα, συνήθως όταν η παλάμη δεν ακουμπά πια επίπεδη στο τραπέζι. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν λυγίζει η μεσαία άρθρωση του δαχτύλου, γιατί εκεί η σύσπαση διορθώνεται δυσκολότερα όσο περνά ο καιρός. Οι βασικές επιλογές είναι:

• Απονευρωτομή με βελόνα: με τοπική αναισθησία, η χορδή διατέμνεται με βελόνα σε μερικά σημεία μέσα από το δέρμα και στη συνέχεια το δάχτυλο τεντώνεται. Δεν χρειάζεται τομή και η επιστροφή στις δραστηριότητες είναι γρήγορη. Ταιριάζει κυρίως σε καλά ορισμένες χορδές στην παλάμη. Η σύσπαση επανέρχεται πιο συχνά απ’ ό,τι μετά από ανοιχτή επέμβαση.
• Περιορισμένη απονευρεκτομή: ανοιχτή επέμβαση, όπου από τομές στην παλάμη και στο δάχτυλο αφαιρείται ο παθολογικός ιστός, με προσοχή στα νεύρα και στα αγγεία του δαχτύλου. Η αποκατάσταση διαρκεί περισσότερο, αλλά η διόρθωση συνήθως κρατά περισσότερο.
• Δερμοαπονευρεκτομή: σε υποτροπή ή σε πολύ προχωρημένη νόσο, αφαιρείται και το δέρμα πάνω από τη χορδή και η περιοχή καλύπτεται με μόσχευμα δέρματος.

Η επιλογή εξαρτάται από τα δάχτυλα και τις αρθρώσεις που έχουν προσβληθεί, τη βαρύτητα, την ηλικία, τις απαιτήσεις σας και το αν έχει προηγηθεί θεραπεία. Όταν έχουν προσβληθεί περισσότερα δάχτυλα, μπορεί να αντιμετωπιστούν στην ίδια επέμβαση ή σταδιακά. Πριν από τη θεραπεία συζητάμε ρεαλιστικά πόση διόρθωση μπορεί να επιτευχθεί, ιδίως στη μεσαία άρθρωση του δαχτύλου.

Αποκατάσταση και μακροπρόθεσμα

Τα παρακάτω διαστήματα είναι ενδεικτικά. Το πρόγραμμα το καθορίζει ο χειρουργός μαζί με τον εργοθεραπευτή ή τον φυσικοθεραπευτή.

• Μετά από απονευρωτομή με βελόνα: ελαφριά χρήση του χεριού από τις πρώτες μέρες και νάρθηκας τεντώματος τη νύχτα για ένα διάστημα.
• Μετά από ανοιχτή επέμβαση: επίδεση και νάρθηκας τις πρώτες μέρες, ασκήσεις κίνησης νωρίς, αφαίρεση των ραμμάτων συνήθως σε περίπου δύο εβδομάδες και νυχτερινός νάρθηκας για μερικούς μήνες. Η επιστροφή στις περισσότερες δραστηριότητες γίνεται συνήθως σε λίγες εβδομάδες, ενώ η πλήρης αποκατάσταση μπορεί να χρειαστεί περισσότερο.

Πιθανές επιπλοκές, γενικά, είναι η δυσκαμψία, το πρήξιμο, προβλήματα επούλωσης του δέρματος, τραυματισμός νεύρου ή αγγείου του δαχτύλου και, σπάνια, σύνδρομο σύνθετου περιοχικού πόνου. Η νόσος Dupuytren δεν θεραπεύεται οριστικά. Οι θεραπείες διορθώνουν τη σύσπαση, αλλά η πάθηση μπορεί να επανέλθει στο ίδιο ή σε άλλο δάχτυλο μετά από χρόνια.

Στο ιατρείο μας στην Αθήνα παρακολουθούμε την εξέλιξη της νόσου με τακτικές μετρήσεις και συζητάμε μαζί σας τη σωστή στιγμή και τη μέθοδο θεραπείας.