Με μια ματιά
- SLAP σημαίνει βλάβη του άνω επιχείλιου χόνδρου από μπροστά προς τα πίσω (Superior Labrum Anterior to Posterior).
- Εμφανίζεται κυρίως σε αθλητές με ρίψεις και κινήσεις πάνω από το κεφάλι, αλλά και μετά από πτώση με τεντωμένο χέρι.
- Σε μεγαλύτερες ηλικίες, αλλοιώσεις του άνω επιχείλιου είναι συχνές και χωρίς συμπτώματα. Η εικόνα της μαγνητικής ερμηνεύεται πάντα μαζί με την εξέταση.
- Η πρώτη θεραπεία είναι συνήθως η φυσικοθεραπεία. Όταν χρειάζεται επέμβαση, επιλέγεται συρραφή ή τενοντόδεση του δικεφάλου ανάλογα με την ηλικία και το άθλημα.
Τι είναι η βλάβη SLAP
Ο επιχείλιος χόνδρος είναι ένας δακτύλιος από ινοχόνδρινο ιστό γύρω από τη γληνοειδή κοιλότητα της ωμοπλάτης. Βαθαίνει την κοιλότητα και βοηθά στη σταθερότητα του ώμου. Στο πάνω μέρος του προσφύεται ο τένοντας της μακράς κεφαλής του δικεφάλου. Η βλάβη SLAP είναι μια αποκόλληση ή σχίσιμο του επιχείλιου σε αυτό το σημείο, που ξεκινά μπροστά και εκτείνεται προς τα πίσω.
Οι βλάβες SLAP ταξινομούνται σε τύπους. Στις ήπιες μορφές ο επιχείλιος είναι απλώς «ξεφτισμένος». Στις σοβαρότερες αποκολλάται μαζί με την πρόσφυση του δικεφάλου, ή η ρήξη επεκτείνεται μέσα στον τένοντα. Ο τύπος της βλάβης επηρεάζει την επιλογή θεραπείας.
Με απλά λόγια, οι βλάβες χωρίζονται σε εκείνες όπου ο επιχείλιος παραμένει σταθερά στη θέση του, παρά τη φθορά, και σε εκείνες όπου η πρόσφυση του δικεφάλου έχει αποκολληθεί και κινείται. Οι πρώτες αντιμετωπίζονται σχεδόν πάντα συντηρητικά. Στις δεύτερες, όταν προκαλούν επίμονα συμπτώματα, η επέμβαση έχει μεγαλύτερο ρόλο.
Αιτίες: ποιους αφορά το SLAP ώμου
- Επαναλαμβανόμενες ρίψεις: σε μπέιζμπολ, χάντμπολ, πόλο, βόλεϊ, τένις και ακοντισμό, η επαναλαμβανόμενη στροφή του χεριού προς τα πίσω και η έλξη του δικεφάλου καταπονούν σταδιακά την πρόσφυσή του.
- Πτώση με τεντωμένο χέρι ή απότομη πρόσκρουση στον ώμο.
- Απότομο τράβηγμα του χεριού, για παράδειγμα όταν προσπαθείτε να συγκρατήσετε ένα βαρύ αντικείμενο που πέφτει.
- Εκφύλιση με την ηλικία, όπου ο επιχείλιος φθείρεται σταδιακά.
Η βλάβη SLAP συχνά συνυπάρχει με άλλες παθήσεις, όπως αστάθεια του ώμου, μερικές ρήξεις του στροφικού πετάλου ή τενοντίτιδα του δικεφάλου. Γι’ αυτό η εξέταση ελέγχει πάντα ολόκληρο τον ώμο.
Πότε να δείτε γιατρό άμεσα
- Μετά από πτώση ο ώμος παραμορφώθηκε ή δεν μπορείτε να κουνήσετε το χέρι.
- Ο ώμος «φεύγει» ή βγαίνει από τη θέση του.
- Υπάρχει μούδιασμα ή αδυναμία σε όλο το χέρι.
- Εμφανίστηκε ξαφνικά εξόγκωμα στο μπροστινό μέρος του μπράτσου μετά από έντονο τράβηγμα.
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα δεν είναι πάντα συγκεκριμένα και μοιάζουν με άλλες παθήσεις του ώμου. Τα πιο συχνά είναι:
- βαθύς πόνος μέσα στον ώμο ή στο μπροστινό του μέρος, που είναι δύσκολο να εντοπιστεί σε ένα σημείο,
- πόνος στις κινήσεις πάνω από το κεφάλι και στη φάση της ρίψης όπου το χέρι πηγαίνει πίσω,
- κλικ, «πιάσιμο» ή αίσθημα ότι κάτι μαγκώνει μέσα στην άρθρωση,
- μειωμένη ταχύτητα ή δύναμη στη ρίψη, ή αίσθημα ότι το χέρι «νεκρώνει» μετά από έντονη ρίψη,
- μερικές φορές αίσθημα αστάθειας.
Ο ώμος του αθλητή ρίψης
Στους αθλητές ρίψης ο ώμος προσαρμόζεται με τα χρόνια: κερδίζει έξω στροφή, ώστε το χέρι να πηγαίνει πιο πίσω, και συχνά χάνει έσω στροφή, καθώς το πίσω μέρος του θυλάκου σφίγγει. Όταν η απώλεια της έσω στροφής γίνει μεγάλη, η κεφαλή του βραχιονίου κινείται διαφορετικά μέσα στην άρθρωση και η έλξη του δικεφάλου στον άνω επιχείλιο αυξάνεται.
Στην επιβάρυνση συμβάλλουν επίσης η κόπωση, η αδυναμία των μυών που σταθεροποιούν την ωμοπλάτη, η μειωμένη συμμετοχή του κορμού και των ποδιών στη ρίψη και η απότομη αύξηση του αριθμού των ρίψεων. Γι’ αυτό η πρόληψη και η θεραπεία δεν αφορούν μόνο τον ώμο, αλλά ολόκληρη την κινητική αλυσίδα, από τα πόδια έως το χέρι.
Διάγνωση
Η διάγνωση της βλάβης SLAP είναι από τις πιο απαιτητικές στον ώμο. Ξεκινά από το ιστορικό, το άθλημα και τον μηχανισμό του τραυματισμού. Στην κλινική εξέταση κάνουμε ειδικές δοκιμασίες που φορτίζουν τον άνω επιχείλιο και τον δικέφαλο, και ελέγχουμε επίσης τη σταθερότητα, το στροφικό πέταλο και την κίνηση της ωμοπλάτης. Στους αθλητές ρίψης ελέγχουμε και την έσω στροφή, που συχνά είναι περιορισμένη.
Η απλή μαγνητική τομογραφία δεν δείχνει πάντα καθαρά τη βλάβη. Η μαγνητική αρθρογραφία, όπου πριν από την εξέταση γίνεται έγχυση σκιαγραφικού μέσα στην άρθρωση, δίνει πιο αξιόπιστη εικόνα. Η τελική επιβεβαίωση του τύπου της βλάβης γίνεται συχνά κατά την αρθροσκόπηση. Επειδή μετά τη μέση ηλικία αλλοιώσεις του άνω επιχείλιου βρίσκονται συχνά και σε ώμους χωρίς ενόχληση, η απόφαση για θεραπεία βασίζεται στα συμπτώματα και στην εξέταση.
Θεραπεία χωρίς χειρουργείο
Για τις περισσότερες βλάβες SLAP, η πρώτη επιλογή είναι η συντηρητική θεραπεία:
- διακοπή ή μείωση των ρίψεων και των κινήσεων που προκαλούν πόνο για κάποιο διάστημα,
- αναλγητικά ή αντιφλεγμονώδη, εφόσον σας τα συστήσει ο γιατρός,
- φυσικοθεραπεία με διατάσεις του πίσω μέρους του θυλάκου, ενδυνάμωση του στροφικού πετάλου και των μυών της ωμοπλάτης, και διόρθωση της τεχνικής ρίψης,
- σταδιακό πρόγραμμα επιστροφής στις ρίψεις, με προοδευτική αύξηση της έντασης και της απόστασης.
Πολλοί αθλητές, και ιδιαίτερα όσοι έχουν περιορισμό της έσω στροφής, βελτιώνονται σημαντικά με αυτό το πρόγραμμα. Η πρόοδος ελέγχεται με την εξέταση και με το πώς ανταποκρίνεται ο ώμος στη σταδιακή αύξηση των ρίψεων. Η βελτίωση χρειάζεται συνήθως αρκετές εβδομάδες έως λίγους μήνες.
Το πρόγραμμα συνεχίζεται και μετά την επιστροφή στο άθλημα, με τακτικές διατάσεις και ασκήσεις ενδυνάμωσης, για να μειωθεί ο κίνδυνος υποτροπής.
Πότε χρειάζεται επέμβαση
Επέμβαση συζητάμε όταν τα συμπτώματα επιμένουν παρά ένα σωστά οργανωμένο πρόγραμμα αποκατάστασης, όταν υπάρχει μηχανικό «πιάσιμο» ή όταν η βλάβη SLAP συνοδεύει αστάθεια που χρειάζεται σταθεροποίηση. Η επέμβαση γίνεται με αρθροσκόπηση ώμου. Οι βασικές επιλογές είναι:
- Συρραφή του επιχείλιου: ο επιχείλιος και η πρόσφυση του δικεφάλου στερεώνονται πάλι στο οστό. Προτιμάται κυρίως σε νέους αθλητές.
- Τενοντόδεση του δικεφάλου: ο τένοντας της μακράς κεφαλής αποσυνδέεται από τον επιχείλιο και στερεώνεται χαμηλότερα στο βραχιόνιο. Σε μεγαλύτερες ηλικίες, συχνά δίνει πιο αξιόπιστη ανακούφιση από τη συρραφή.
- Καθαρισμός του ξεφτισμένου ιστού στις ήπιες βλάβες.
Η επιλογή εξαρτάται από την ηλικία, το άθλημα, τον τύπο της βλάβης και τις συνοδές παθήσεις. Μετά από συρραφή του άνω επιχείλιου, μια συχνή δυσκολία είναι η δυσκαμψία του ώμου, γι’ αυτό η αποκατάσταση πρέπει να ακολουθείται με συνέπεια. Η απόφαση παίρνεται μαζί σας, αφού συζητήσουμε τους στόχους σας στο άθλημα.
Αποκατάσταση
Μετά από συρραφή, το χέρι στηρίζεται συνήθως σε νάρθηκα για λίγες εβδομάδες και αποφεύγεται η έντονη χρήση του δικεφάλου. Η κίνηση και η ενδυνάμωση προχωρούν σταδιακά. Για αθλητές ρίψης, το πρόγραμμα επιστροφής χρειάζεται ενδεικτικά αρκετούς μήνες. Μετά από τενοντόδεση, η αποκατάσταση είναι συχνά πιο γρήγορη. Τα διαστήματα είναι ενδεικτικά και το πρόγραμμα το καθορίζει ο χειρουργός σας.
Η επιστροφή στη ρίψη γίνεται με δομημένο πρόγραμμα: ξεκινά με κοντινές, χαλαρές ρίψεις και η απόσταση, η ένταση και ο αριθμός αυξάνονται σταδιακά, εφόσον ο ώμος δεν πονά. Η ενδυνάμωση του κορμού και των ποδιών είναι μέρος του προγράμματος.
Στο ιατρείο μας στον Λευκό Σταυρό εξετάζουμε τον ώμο σε σχέση με το άθλημα και τις απαιτήσεις σας, και συνεργαζόμαστε με τον φυσικοθεραπευτή για την ασφαλή επιστροφή στη ρίψη.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι η βλάβη SLAP στον ώμο;
Είναι μια κάκωση στο πάνω μέρος του επιχείλιου χόνδρου, εκεί όπου προσφύεται ο τένοντας της μακράς κεφαλής του δικεφάλου. Προκαλεί βαθύ πόνο, κλικ και δυσκολία στις ρίψεις. Είναι συχνή σε αθλητές με κινήσεις πάνω από το κεφάλι.
Η βλάβη SLAP χρειάζεται χειρουργείο;
Όχι πάντα. Η πρώτη θεραπεία είναι συνήθως η φυσικοθεραπεία, που βοηθά πολλούς αθλητές. Επέμβαση συζητάμε όταν τα συμπτώματα επιμένουν, όταν υπάρχει μηχανικό πιάσιμο ή όταν συνυπάρχει αστάθεια.
Ποια εξέταση δείχνει τη βλάβη SLAP;
Η μαγνητική αρθρογραφία, δηλαδή μαγνητική με σκιαγραφικό μέσα στην άρθρωση, δίνει την πιο αξιόπιστη εικόνα. Πριν από αυτήν προηγείται κλινική εξέταση. Η τελική επιβεβαίωση του τύπου της βλάβης γίνεται συχνά κατά την αρθροσκόπηση.
Πόσο καιρό χρειάζεται για να ξαναρίξω μετά από επέμβαση SLAP;
Η επιστροφή στις ρίψεις μετά από συρραφή γίνεται σταδιακά και χρειάζεται συνήθως αρκετούς μήνες. Μετά από τενοντόδεση η αποκατάσταση είναι συχνά πιο γρήγορη. Το πρόγραμμα το καθορίζει ο χειρουργός, ανάλογα με την επέμβαση και το άθλημα.
Ποια είναι η διαφορά της βλάβης SLAP από τη βλάβη Bankart;
Και οι δύο αφορούν τον επιχείλιο χόνδρο. Η βλάβη SLAP βρίσκεται στο πάνω μέρος, στην πρόσφυση του δικεφάλου, και σχετίζεται κυρίως με πόνο. Η βλάβη Bankart βρίσκεται στο πρόσθιο κάτω μέρος, προκαλείται από εξάρθρημα και σχετίζεται κυρίως με αστάθεια.
Μπορώ να συνεχίσω να γυμνάζομαι με βλάβη SLAP;
Συνήθως ναι, με προσαρμογή. Για ένα διάστημα σταματούν ή μειώνονται οι ρίψεις και οι ασκήσεις με βάρος πάνω από το κεφάλι, ενώ συνεχίζονται οι ασκήσεις για τα πόδια, τον κορμό και την ενδυνάμωση του ώμου χωρίς πόνο. Ο φυσικοθεραπευτής θα σας καθοδηγήσει για την επιστροφή.
Οι πληροφορίες της σελίδας είναι ενημερωτικές και δεν αντικαθιστούν την ιατρική εξέταση. Η διάγνωση και η θεραπεία αποφασίζονται μετά από αξιολόγηση από ορθοπαιδικό.