Με μια ματιά
- Η αρθροσκόπηση ισχίου γίνεται από μικρές τομές, με κάμερα και ειδικά εργαλεία, χωρίς να ανοιχτεί η άρθρωση.
- Οι πιο συχνές ενδείξεις είναι η μηροκοτυλιαία πρόσκρουση και η ρήξη του επιχείλιου χόνδρου.
- Δεν βοηθά στην προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα του ισχίου.
- Η αποκατάσταση είναι σταδιακή και η φυσικοθεραπεία αποτελεί μέρος της θεραπείας.
Τι είναι η αρθροσκόπηση ισχίου
Στην αρθροσκόπηση ισχίου εισάγεται μια λεπτή κάμερα, το αρθροσκόπιο, μέσα στην άρθρωση από μια μικρή τομή. Η εικόνα προβάλλεται σε οθόνη. Από μία ή δύο ακόμη μικρές τομές περνούν τα εργαλεία με τα οποία ο χειρουργός αντιμετωπίζει τη βλάβη.
Το ισχίο είναι μια βαθιά άρθρωση, που περιβάλλεται από ισχυρούς μύες και σύνδεσμους. Για να δημιουργηθεί χώρος για τα εργαλεία, το πόδι τοποθετείται σε ελεγχόμενη έλξη, ώστε η κεφαλή να απομακρυνθεί ελάχιστα από την κοτύλη. Η τοποθέτηση των εργαλείων ελέγχεται με ακτινοσκόπηση. Ο χειρουργός εξετάζει δύο περιοχές: το «κεντρικό» τμήμα, με τον αρθρικό και τον επιχείλιο χόνδρο, και το «περιφερικό», γύρω από τον αυχένα του μηριαίου, όπου βρίσκεται συχνά το οστέινο εξόγκωμα της πρόσκρουσης.
Πότε ενδείκνυται
Η αρθροσκόπηση ισχίου χρησιμοποιείται για:
- τη μηροκοτυλιαία πρόσκρουση, για τη διαμόρφωση του οστού του μηριαίου ή του χείλους της κοτύλης,
- τη ρήξη του επιχείλιου χόνδρου, κατά προτίμηση με συρραφή,
- περιορισμένες χόνδρινες και οστεοχόνδρινες βλάβες,
- ελεύθερα σωμάτια, δηλαδή κομμάτια χόνδρου ή οστού που κινούνται μέσα στην άρθρωση,
- βλάβες του συνδέσμου της μηριαίας κεφαλής και ορισμένες παθήσεις του αρθρικού υμένα,
- σε επιλεγμένες περιπτώσεις, προβλήματα έξω από την άρθρωση, όπως ορισμένες ρήξεις τενόντων γύρω από το ισχίο.
Συζητάμε την επέμβαση όταν τα συμπτώματα επιμένουν παρά ένα σωστό συντηρητικό πρόγραμμα, η απεικόνιση επιβεβαιώνει τη βλάβη και ο αρθρικός χόνδρος είναι σε καλή κατάσταση.
Πότε να δείτε γιατρό άμεσα
- Πυρετός, κοκκίνισμα, ζέστη ή υγρό από τις τομές.
- Πόνος και πρήξιμο στη γάμπα, ή ξαφνική δύσπνοια και πόνος στο στήθος: χρειάζεται άμεση εκτίμηση.
- Μούδιασμα ή αδυναμία στο πόδι που επιδεινώνεται αντί να υποχωρεί.
Πότε δεν είναι η σωστή επιλογή
Η αρθροσκόπηση δεν βοηθά σε όλους τους πόνους του ισχίου. Συνήθως δεν προτείνεται:
- στην προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα ισχίου, γιατί δεν αναστρέφει τη φθορά του χόνδρου και τα αποτελέσματά της είναι περιορισμένα,
- σε σημαντική δυσπλασία ισχίου, όταν γίνεται μόνη της, γιατί δεν διορθώνει την κάλυψη της κεφαλής και μπορεί να επιβαρύνει τη σταθερότητα,
- όταν ο πόνος προέρχεται από τη μέση ή από τους τένοντες στο πλάι του ισχίου, όπως στην τροχαντηρίτιδα, που αντιμετωπίζεται συνήθως χωρίς επέμβαση.
Πριν την επέμβαση
Η καλή προετοιμασία ξεκινά από τη σωστή διάγνωση. Χρειάζονται ακτινογραφίες λεκάνης και ισχίου σε ειδικές λήψεις, μαγνητική τομογραφία ή μαγνητική αρθρογραφία για τον επιχείλιο και τον χόνδρο, και συχνά αξονική τομογραφία για τον τρισδιάστατο σχεδιασμό της διόρθωσης του οστού. Σε αμφίβολες περιπτώσεις, μια διαγνωστική ένεση στην άρθρωση βοηθά να επιβεβαιωθεί ότι ο πόνος προέρχεται από εκεί.
Καλό είναι να έχετε έτοιμες βακτηρίες και να έχετε οργανώσει βοήθεια στο σπίτι για τις πρώτες μέρες. Σκεφτείτε πώς θα μετακινηθείτε από και προς την κλινική και τη φυσικοθεραπεία, αφού δεν θα μπορείτε να οδηγήσετε για ένα διάστημα. Πριν από την επέμβαση συζητάμε ρεαλιστικά τι μπορεί να πετύχει, πόσο διαρκεί η αποκατάσταση και πότε μπορείτε να επιστρέψετε στη δουλειά και στο άθλημά σας. Η ενδυνάμωση των μυών πριν από την επέμβαση βοηθά στην αποκατάσταση.
Πώς γίνεται
Η επέμβαση γίνεται συνήθως με γενική ή ραχιαία αναισθησία, σε ειδικό χειρουργικό τραπέζι που επιτρέπει την ελεγχόμενη έλξη του ποδιού. Από δύο ή τρεις μικρές τομές ο χειρουργός, ανάλογα με τη βλάβη:
- συρράπτει τον επιχείλιο χόνδρο στο χείλος της κοτύλης, με μικρά άγκιστρα και ράμματα,
- αφαιρεί το οστέινο εξόγκωμα της πρόσκρουσης τύπου cam ή διορθώνει το χείλος της κοτύλης στην πρόσκρουση τύπου pincer,
- αντιμετωπίζει τις χόνδρινες βλάβες, για παράδειγμα με καθαρισμό ή με τεχνικές που διεγείρουν την επούλωση,
- αφαιρεί ελεύθερα σωμάτια ή φλεγμαίνοντα ιστό.
Στο τέλος ο αρθρικός θύλακος συχνά συρράπτεται, για να διατηρηθεί η σταθερότητα του ισχίου. Η διάρκεια εξαρτάται από το τι χρειάζεται να γίνει. Η έλξη εφαρμόζεται μόνο για όσο χρόνο είναι απαραίτητο, γιατί η παρατεταμένη πίεση μπορεί να ερεθίσει τα νεύρα της περιοχής. Οι τομές κλείνουν με λίγα ράμματα ή ταινίες και καλύπτονται με απλό επίθεμα.
Αρθροσκόπηση ισχίου: αποκατάσταση
Τα παρακάτω διαστήματα είναι ενδεικτικά και εξαρτώνται από το τι έγινε στην επέμβαση. Το δικό σας πρόγραμμα το καθορίζει ο χειρουργός μαζί με τον φυσικοθεραπευτή.
- Πρώτες μέρες: επιστροφή στο σπίτι την ίδια ή την επόμενη μέρα. Βάδιση με βακτηρίες και μερική φόρτιση, ήπιες ασκήσεις και συχνά στατικό ποδήλατο χωρίς αντίσταση.
- Πρώτες εβδομάδες: βακτηρίες συνήθως για δύο έως τέσσερις εβδομάδες, περισσότερο αν έγινε θεραπεία στον χόνδρο. Εργασία γραφείου συχνά μέσα σε μία με δύο εβδομάδες.
- Περίπου 6–12 εβδομάδες: προοδευτική ενδυνάμωση και ασκήσεις ισορροπίας. Το ελαφρύ τρέξιμο ξεκινά συνήθως γύρω στους τρεις μήνες.
- Μερικούς μήνες μετά: σταδιακή επιστροφή σε αθλήματα με στροφές και επαφή, συχνά μέσα σε τέσσερις έως έξι μήνες.
Η φυσικοθεραπεία προχωρά σε φάσεις: πρώτα προστασία της επέμβασης και ήπια κίνηση, μετά επαναφορά της βάδισης χωρίς βοήθημα και ενδυνάμωση των γλουτιαίων και του κορμού, και τέλος ασκήσεις ισορροπίας και ασκήσεις ειδικές για το άθλημά σας. Η μετάβαση από φάση σε φάση γίνεται με κριτήρια, όπως η δύναμη και ο έλεγχος της κίνησης, και όχι μόνο με βάση τις εβδομάδες. Η βελτίωση του πόνου είναι συχνά σταδιακή και συνεχίζεται για αρκετούς μήνες μετά την επέμβαση.
Πιθανές επιπλοκές
Η αρθροσκόπηση ισχίου είναι μια ασφαλής επέμβαση όταν γίνεται με τις σωστές ενδείξεις, όμως όπως κάθε επέμβαση έχει πιθανούς κινδύνους:
- προσωρινό μούδιασμα στη βουβωνική χώρα, στην περιοχή του περινέου ή στο πόδι, από την έλξη. Συνήθως υποχωρεί μέσα σε λίγες μέρες ή εβδομάδες,
- μούδιασμα στο μπροστινό-έξω μέρος του μηρού, από ερεθισμό ενός αισθητικού νεύρου,
- λοίμωξη και θρόμβωση, που είναι σπάνιες,
- έκτοπη οστεοποίηση, δηλαδή σχηματισμός οστού στους μαλακούς ιστούς γύρω από την άρθρωση,
- επιμονή του πόνου ή εξέλιξη της φθοράς του χόνδρου, που μπορεί αργότερα να οδηγήσει σε αρθροπλαστική.
Αποτελέσματα
Στους κατάλληλους ασθενείς, η αρθροσκόπηση μπορεί να μειώσει τον πόνο και να επιτρέψει την επιστροφή στον αθλητισμό και στις καθημερινές δραστηριότητες. Τα καλύτερα αποτελέσματα αναμένονται όταν η διάγνωση είναι σαφής και ο αρθρικός χόνδρος είναι σε καλή κατάσταση. Όσο περισσότερη φθορά υπάρχει ήδη, τόσο λιγότερο προβλέψιμο είναι το αποτέλεσμα. Η αρθροσκόπηση αντιμετωπίζει μια συγκεκριμένη μηχανική βλάβη. Δεν «ανανεώνει» την άρθρωση.
Στο ιατρείο μας στον Λευκό Σταυρό, στην Αθήνα, αξιολογούμε προσεκτικά αν η αρθροσκόπηση είναι η κατάλληλη λύση για εσάς, και σας εξηγούμε τι να περιμένετε από την επέμβαση και την αποκατάσταση.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι η αρθροσκόπηση ισχίου;
Είναι μια επέμβαση όπου ο χειρουργός βλέπει το εσωτερικό του ισχίου με μια λεπτή κάμερα και αντιμετωπίζει βλάβες με ειδικά εργαλεία, από δύο ή τρεις μικρές τομές. Χρησιμοποιείται κυρίως για τη μηροκοτυλιαία πρόσκρουση, τη ρήξη του επιχείλιου χόνδρου και τις περιορισμένες χόνδρινες βλάβες.
Πόσο διαρκεί η αποκατάσταση μετά από αρθροσκόπηση ισχίου;
Ενδεικτικά, βακτηρίες για δύο έως τέσσερις εβδομάδες, ελαφρύ τρέξιμο γύρω στους τρεις μήνες και επιστροφή σε αθλήματα με στροφές συνήθως σε τέσσερις έως έξι μήνες. Ο χρόνος εξαρτάται από το τι έγινε στην επέμβαση, και το πρόγραμμα το καθορίζει ο χειρουργός.
Πότε μπορώ να περπατήσω μετά από αρθροσκόπηση ισχίου;
Συνήθως περπατάτε από την ίδια ή την επόμενη μέρα, με βακτηρίες και μερική φόρτιση. Οι βακτηρίες χρησιμοποιούνται συνήθως για λίγες εβδομάδες, περισσότερο αν έγινε θεραπεία στον χόνδρο.
Βοηθά η αρθροσκόπηση στην αρθρίτιδα του ισχίου;
Όχι στην προχωρημένη αρθρίτιδα. Η αρθροσκόπηση δεν αναστρέφει τη φθορά του χόνδρου, και σε ισχία με σημαντική φθορά τα αποτελέσματά της είναι περιορισμένα. Σε αυτές τις περιπτώσεις συζητούνται η συντηρητική θεραπεία και, όταν χρειάζεται, η αρθροπλαστική.
Μπορεί να χρειαστώ αρθροπλαστική μετά από αρθροσκόπηση ισχίου;
Σε ορισμένους ασθενείς, κυρίως όταν υπήρχε ήδη φθορά του χόνδρου τη στιγμή της αρθροσκόπησης, η αρθρίτιδα μπορεί να εξελιχθεί με τα χρόνια. Τότε συζητείται αρθροπλαστική. Γι' αυτό η σωστή επιλογή των ασθενών πριν από την αρθροσκόπηση είναι τόσο σημαντική.
Είναι επώδυνη η αρθροσκόπηση ισχίου;
Η επέμβαση γίνεται με αναισθησία, οπότε δεν πονάτε κατά τη διάρκειά της. Τις πρώτες μέρες μετά υπάρχει ενόχληση, που ελέγχεται με τα αναλγητικά που σας συστήνει ο γιατρός και με πάγο. Οι μικρές τομές συνήθως επουλώνονται γρήγορα, και η ενόχληση μειώνεται σταδιακά μέσα στις πρώτες εβδομάδες, καθώς προχωρά η φυσικοθεραπεία.
Οι πληροφορίες της σελίδας είναι ενημερωτικές και δεν αντικαθιστούν την ιατρική εξέταση. Η διάγνωση και η θεραπεία αποφασίζονται μετά από αξιολόγηση από ορθοπαιδικό.