Με μια ματιά
- Η ραχιαλγία είναι πόνος στο μεσαίο τμήμα της πλάτης, ανάμεσα στον αυχένα και τη μέση.
- Η πιο συχνή αιτία είναι η μυϊκή καταπόνηση από στάση, ιδίως σε εργασία γραφείου.
- Ο πόνος στην πλάτη μπορεί να προέρχεται από την καρδιά, τους πνεύμονες ή το στομάχι, γι' αυτό αυτές οι αιτίες πρέπει να αποκλείονται.
- Σε ηλικιωμένους με οστεοπόρωση, αιφνίδιος πόνος στην πλάτη μπορεί να σημαίνει συμπιεστικό κάταγμα σπονδύλου.
Τι είναι η ραχιαλγία και ποιες είναι οι αιτίες
Η θωρακική μοίρα έχει δώδεκα σπονδύλους, καθένας από τους οποίους συνδέεται με ένα ζευγάρι πλευρών. Αυτή η σύνδεση την κάνει πιο σταθερή και λιγότερο ευκίνητη από τον αυχένα και τη μέση. Γι’ αυτό και ο πόνος στη θωρακική μοίρα είναι λιγότερο συχνός, αλλά συχνά ενοχλητικός.
Οι πιο συχνές μυοσκελετικές αιτίες είναι:
- Μυϊκή καταπόνηση και στάση: πολλές ώρες καθιστοί, με τους ώμους μπροστά και το κεφάλι προς την οθόνη, ή βαριά χειρωνακτική εργασία.
- Ερεθισμός των μικρών αρθρώσεων της σπονδυλικής στήλης ή των αρθρώσεων των πλευρών με τους σπονδύλους. Ο πόνος συχνά χειροτερεύει στη βαθιά αναπνοή ή στη στροφή του κορμού.
- Αυξημένη κύφωση, η «καμπούρα», από στάση ή από νόσο Scheuermann στους εφήβους. Περισσότερα στις παραμορφώσεις της σπονδυλικής στήλης.
- Οστεοπορωτικό κάταγμα σπονδύλου, συνήθως σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Η κήλη θωρακικού δίσκου είναι σπάνια. Σπάνια είναι και οι σοβαρότερες αιτίες, όπως η λοίμωξη ή ο όγκος, αλλά πρέπει να έχουν αποκλειστεί όταν υπάρχουν προειδοποιητικά σημεία.
Πόνος στην πλάτη που δεν προέρχεται από τη σπονδυλική στήλη
Η ιδιαιτερότητα της ραχιαλγίας είναι ότι πολλά όργανα βρίσκονται κοντά στη θωρακική μοίρα. Πόνος στην πλάτη μπορεί να προκληθεί από:
- την καρδιά ή την αορτή, ιδίως όταν ο πόνος είναι αιφνίδιος, πιεστικός ή συνοδεύεται από δύσπνοια και εφίδρωση,
- τους πνεύμονες, όπως σε πνευμονία ή πνευμονική εμβολή, με βήχα, πυρετό ή λαχάνιασμα,
- το στομάχι, τη χοληδόχο κύστη ή το πάγκρεας, όταν ο πόνος σχετίζεται με το φαγητό,
- τον έρπητα ζωστήρα, που ξεκινά με κάψιμο σε μια λωρίδα του θώρακα και ακολουθείται από εξάνθημα.
Ο πόνος από τη σπονδυλική στήλη συνήθως αλλάζει με την κίνηση, τη στάση και την πίεση σε συγκεκριμένα σημεία. Αν ο πόνος δεν επηρεάζεται από την κίνηση ή συνοδεύεται από γενικά συμπτώματα, χρειάζεται εκτίμηση από τον κατάλληλο γιατρό χωρίς καθυστέρηση. Αν έχετε πόνο στο στήθος με δύσπνοια, καλέστε το 166.
Πότε να δείτε γιατρό άμεσα
- Πόνος στην πλάτη ή στο στήθος με δύσπνοια, εφίδρωση ή αίσθημα πίεσης: καλέστε το 166.
- Αδυναμία ή μούδιασμα στα πόδια, αστάθεια στο περπάτημα ή διαταραχές στην ούρηση.
- Πόνος με πυρετό, ανεξήγητη απώλεια βάρους ή ιστορικό καρκίνου.
- Αιφνίδιος πόνος μετά από ελαφρύ σκύψιμο ή πτώση, ιδίως αν έχετε οστεοπόρωση.
- Πόνος που σας ξυπνά κάθε νύχτα και δεν βελτιώνεται με την ανάπαυση.
Συμπτώματα
Ο μυοσκελετικός πόνος στη θωρακική μοίρα συνήθως περιγράφεται ως:
- πόνος ή κάψιμο ανάμεσα στις ωμοπλάτες, που χειροτερεύει μετά από πολλή ώρα καθιστοί,
- σφίξιμο και ευαίσθητα σημεία στους μύες δίπλα στη σπονδυλική στήλη,
- οξύς πόνος σε ένα σημείο στη βαθιά αναπνοή, στο βήχα ή στη στροφή του κορμού,
- πόνος που απλώνεται κατά μήκος ενός πλευρού προς τα εμπρός.
Ο πόνος ανάμεσα στις ωμοπλάτες δεν προέρχεται πάντα από τη θωρακική μοίρα. Ο αυχένας μπορεί να «αντανακλά» πόνο σε αυτή την περιοχή, ιδίως όταν ερεθίζεται μια νευρική ρίζα ή οι μικρές αρθρώσεις του κατώτερου αυχένα. Τότε ο πόνος συχνά αλλάζει όταν κινείτε το κεφάλι και μπορεί να συνοδεύεται από ενόχληση στο χέρι.
Συχνά συνυπάρχει πόνος στον αυχένα. Σε αυτή την περίπτωση δείτε και την αυχεναλγία. Η αδυναμία ή το μούδιασμα στα πόδια και η αστάθεια στο περπάτημα δεν είναι συνηθισμένα και χρειάζονται άμεση εκτίμηση.
Διάγνωση
Η διάγνωση ξεκινά από το ιστορικό: πώς ξεκίνησε ο πόνος, αν σχετίζεται με την κίνηση, την αναπνοή ή το φαγητό, και αν υπάρχουν γενικά συμπτώματα. Ακολουθεί κλινική εξέταση της σπονδυλικής στήλης, των πλευρών, των ώμων και νευρολογική εξέταση.
Στον τυπικό μυϊκό πόνο δεν χρειάζονται εξετάσεις στην αρχή. Η ακτινογραφία δείχνει την κύφωση, τη φθορά και τα κατάγματα. Η μαγνητική τομογραφία ζητείται όταν υπάρχουν νευρολογικά συμπτώματα, προειδοποιητικά σημεία ή πόνος που δεν βελτιώνεται. Σε ηλικιωμένους με αιφνίδιο πόνο ελέγχουμε για συμπιεστικό κάταγμα, και αν βρεθεί, ακολουθεί έλεγχος για οστεοπόρωση. Όταν υπάρχει υποψία ότι ο πόνος προέρχεται από άλλο όργανο, σας κατευθύνουμε στην κατάλληλη ειδικότητα.
Ραχιαλγία στους εφήβους και στις μεγαλύτερες ηλικίες
Η ηλικία αλλάζει τις πιθανές αιτίες του πόνου στη θωρακική μοίρα.
Στους εφήβους, ο πόνος συχνά σχετίζεται με πολλές ώρες καθιστοί στο διάβασμα ή στις οθόνες και με την ταχεία ανάπτυξη. Αν συνοδεύεται από αυξημένη «καμπούρα» που δεν διορθώνεται όταν ο έφηβος ισιώνει, μπορεί να πρόκειται για νόσο Scheuermann, όπου οι σπόνδυλοι αναπτύσσονται σε σχήμα σφήνας. Η διάγνωση γίνεται με ακτινογραφία και η αντιμετώπιση είναι συνήθως ασκήσεις και παρακολούθηση. Ο επίμονος ή νυχτερινός πόνος σε παιδί δεν είναι συνηθισμένος και χρειάζεται διερεύνηση.
Στις μεγαλύτερες ηλικίες, εκτός από τη φθορά, πρέπει πάντα να σκεφτόμαστε το οστεοπορωτικό κάταγμα σπονδύλου, ιδίως όταν ο πόνος ξεκίνησε απότομα μετά από ένα σκύψιμο, ένα σήκωμα ή μια μικρή πτώση. Ένας τέτοιος πόνος χειροτερεύει συνήθως όταν στέκεστε και ανακουφίζεται όταν ξαπλώνετε. Σε ανθρώπους με ιστορικό καρκίνου, κάθε νέος επίμονος πόνος στην πλάτη χρειάζεται έγκαιρη εκτίμηση.
Θεραπεία
Η μυοσκελετική ραχιαλγία αντιμετωπίζεται σχεδόν πάντα χωρίς χειρουργείο. Η θεραπεία περιλαμβάνει:
- συνέχιση των δραστηριοτήτων με προσαρμογές, χωρίς παρατεταμένη ακινησία,
- τοπική θερμότητα και, εφόσον σας τα συστήσει ο γιατρός, αναλγητικά ή αντιφλεγμονώδη για σύντομο διάστημα,
- φυσικοθεραπεία με ασκήσεις κινητικότητας της θωρακικής μοίρας, διατάσεις του στήθους και ενδυνάμωση των μυών ανάμεσα στις ωμοπλάτες,
- διόρθωση της θέσης εργασίας: οθόνη στο ύψος των ματιών, στήριξη της πλάτης, διαλείμματα για κίνηση,
- σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ενέσιμες θεραπείες σε επώδυνα σημεία ή αρθρώσεις.
Ο ύπνος, το στρες και η γενική φυσική κατάσταση επηρεάζουν πολύ τον επίμονο μυϊκό πόνο. Η τακτική αερόβια άσκηση, όπως το γρήγορο περπάτημα ή η κολύμβηση, βοηθά συχνά περισσότερο από τις παθητικές θεραπείες. Οι μαλάξεις και η θερμότητα ανακουφίζουν προσωρινά, αλλά δεν αντικαθιστούν την άσκηση.
Όταν ο πόνος οφείλεται σε συγκεκριμένη αιτία, όπως ένα κάταγμα ή μια φλεγμονώδης νόσος, η θεραπεία στοχεύει στην αιτία αυτή. Χειρουργική εκτίμηση χρειάζεται σπάνια, για παράδειγμα όταν πιέζεται ο νωτιαίος μυελός, και τότε σας παραπέμπουμε σε χειρουργό σπονδυλικής στήλης.
Πρόγνωση και πρόληψη
Ο μυϊκός πόνος στη θωρακική μοίρα συνήθως βελτιώνεται μέσα σε λίγες εβδομάδες. Συχνά όμως ξαναγυρνά, όταν δεν αλλάζουν οι συνήθειες που τον προκάλεσαν. Για να τον προλάβετε:
- αλλάζετε θέση και σηκώνεστε συχνά όταν δουλεύετε καθιστοί,
- κάνετε τακτικά ασκήσεις για την πλάτη, όπως κωπηλατική, κολύμβηση ή ασκήσεις με λάστιχο,
- κρατάτε τα βαριά αντικείμενα κοντά στο σώμα και αποφεύγετε τις απότομες στροφές με φορτίο.
Στο ιατρείο μας στον Λευκό Σταυρό, στην Αθήνα, αξιολογούμε προσεκτικά τον πόνο στην πλάτη, ώστε να ξεχωρίσει ο μυοσκελετικός πόνος από αιτίες που χρειάζονται άλλη αντιμετώπιση, και οργανώνουμε το πρόγραμμα θεραπείας μαζί σας.
Συχνές ερωτήσεις
Πόνος ανάμεσα στις ωμοπλάτες: τι μπορεί να είναι;
Τις περισσότερες φορές είναι μυϊκός πόνος από στάση, ιδίως σε όσους δουλεύουν πολλές ώρες στον υπολογιστή. Μπορεί επίσης να προέρχεται από τον αυχένα ή από τις αρθρώσεις των πλευρών. Αν συνοδεύεται από δύσπνοια, πόνο στο στήθος ή πυρετό, χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση.
Πόνος στη θωρακική μοίρα: πότε να ανησυχήσω;
Όταν ο πόνος δεν αλλάζει με την κίνηση, όταν σας ξυπνά κάθε νύχτα ή όταν συνοδεύεται από πυρετό, απώλεια βάρους, δύσπνοια ή αδυναμία στα πόδια. Επίσης όταν εμφανίζεται αιφνίδια σε ηλικιωμένο με οστεοπόρωση. Σε αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται έγκαιρη εξέταση.
Μπορεί το άγχος να προκαλέσει πόνο στην πλάτη;
Το άγχος αυξάνει την ένταση των μυών του αυχένα και της πλάτης και μπορεί να κάνει τον πόνο πιο έντονο. Δεν πρέπει όμως να αποδίδεται ο πόνος στο άγχος πριν αποκλειστούν άλλες αιτίες. Η άσκηση και οι τεχνικές χαλάρωσης βοηθούν και στα δύο.
Ραχιαλγία: πόσο διαρκεί;
Η μυοσκελετική ραχιαλγία συνήθως βελτιώνεται μέσα σε λίγες μέρες έως λίγες εβδομάδες με κίνηση και ασκήσεις. Αν ο πόνος επιμένει πάνω από έξι εβδομάδες ή χειροτερεύει, χρειάζεται επανεκτίμηση και ίσως απεικονιστικός έλεγχος.
Ποιες ασκήσεις βοηθούν στον πόνο στην πλάτη;
Βοηθούν ασκήσεις που κινητοποιούν τη θωρακική μοίρα, όπως οι ήπιες στροφές και εκτάσεις του κορμού, οι διατάσεις του στήθους και η ενδυνάμωση των μυών ανάμεσα στις ωμοπλάτες. Το πρόγραμμα καλό είναι να το ορίσει ο φυσικοθεραπευτής, ανάλογα με την αιτία του πόνου.
Πόνος στην πλάτη όταν παίρνω βαθιά ανάσα: τι σημαίνει;
Συχνά οφείλεται σε ερεθισμό των αρθρώσεων των πλευρών με τη σπονδυλική στήλη ή σε μυϊκή καταπόνηση, ιδίως αν ο πόνος είναι σε ένα σημείο και αλλάζει με την κίνηση. Μπορεί όμως να προέρχεται και από τους πνεύμονες. Αν συνοδεύεται από δύσπνοια, βήχα ή πυρετό, χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση.
Οι πληροφορίες της σελίδας είναι ενημερωτικές και δεν αντικαθιστούν την ιατρική εξέταση. Η διάγνωση και η θεραπεία αποφασίζονται μετά από αξιολόγηση από ορθοπαιδικό.