Παροδική οστεοπόρωση ισχίου

Τι είναι η παροδική οστεοπόρωση ισχίου

Στην παροδική οστεοπόρωση ισχίου το οστό της μηριαίας κεφαλής, και συχνά του αυχένα, γίνεται για ένα διάστημα πιο «αραιό» και ευαίσθητο. Στη μαγνητική τομογραφία φαίνεται ως οίδημα μυελού των οστών, δηλαδή συγκέντρωση υγρού μέσα στο οστό. Γι’ αυτό η πάθηση αναφέρεται και ως σύνδρομο οιδήματος μυελού του ισχίου.

Παρά το όνομα, δεν είναι το ίδιο με τη γενικευμένη οστεοπόρωση, που αφορά όλο τον σκελετό και εξελίσσεται σε χρόνια. Η παροδική οστεοπόρωση αφορά ένα σημείο και υποχωρεί. Η ακριβής αιτία δεν είναι γνωστή. Πιθανολογείται ότι συμβάλλουν τοπικές διαταραχές της κυκλοφορίας του αίματος στο οστό.

Ποιους αφορά

Η πάθηση είναι σπάνια και εμφανίζεται κυρίως σε δύο ομάδες:

• σε άνδρες μέσης ηλικίας,
• σε γυναίκες στους τελευταίους μήνες της εγκυμοσύνης ή λίγο μετά τον τοκετό.

Συνήθως προσβάλλεται το ένα ισχίο. Σπανιότερα, μετά από μήνες ή χρόνια, μπορεί να εμφανιστεί κάτι παρόμοιο στο άλλο ισχίο ή σε άλλη άρθρωση του κάτω άκρου, όπως το γόνατο ή η ποδοκνημική.

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα ξεκινούν συνήθως απότομα ή μέσα σε λίγες μέρες, χωρίς να έχει προηγηθεί τραυματισμός:

• πόνος στη βουβωνική χώρα, στον μηρό ή στον γλουτό, που χειροτερεύει όταν πατάτε και περπατάτε,
• χωλότητα, που μπορεί να γίνει έντονη μέσα σε λίγες εβδομάδες,
• πόνος που συνήθως βελτιώνεται με την ξεκούραση,
• σχετικά καλή κίνηση του ισχίου όταν το εξετάζουμε, σε σύγκριση με την ένταση του πόνου στο περπάτημα.

Δεν υπάρχει πυρετός ούτε κοκκίνισμα. Αν υπάρχουν, πρέπει να αποκλειστεί λοίμωξη. Ο πόνος συχνά φτάνει στη μέγιστη ένταση μέσα σε μερικές εβδομάδες από την έναρξη και μετά σταθεροποιείται, πριν αρχίσει να υποχωρεί. Επειδή τα συμπτώματα μοιάζουν με άλλες, πιο σοβαρές παθήσεις του ισχίου, ένας ξαφνικός πόνος στη βουβωνική χώρα χωρίς χτύπημα, που σας κάνει να κουτσαίνετε, χρειάζεται εκτίμηση και όχι απλώς αναμονή.

Διάγνωση

Η ακτινογραφία είναι συνήθως φυσιολογική τις πρώτες εβδομάδες. Αργότερα μπορεί να δείξει ότι το οστό της μηριαίας κεφαλής φαίνεται πιο «αραιό». Η μαγνητική τομογραφία είναι η εξέταση που θέτει τη διάγνωση από νωρίς, γιατί δείχνει το οίδημα του μυελού. Στην εγκυμοσύνη η μαγνητική γίνεται χωρίς σκιαγραφικό, σε συνεννόηση με τον μαιευτήρα.

Σημαντικό μέρος της διάγνωσης είναι να αποκλειστούν άλλες παθήσεις που μπορεί να δείχνουν παρόμοια εικόνα:

• η οστεονέκρωση της μηριαίας κεφαλής, που μπορεί να οδηγήσει σε υποχώρηση της κεφαλής,
• ένα κάταγμα κόπωσης του αυχένα του μηριαίου,
• μια λοίμωξη της άρθρωσης ή του οστού,
• σπανιότερα, ένας όγκος του οστού.

Συχνά ζητούνται και αιματολογικές εξετάσεις, καθώς και έλεγχος του μεταβολισμού των οστών, για παράδειγμα της βιταμίνης D.

Τι μπορείτε να κάνετε εσείς

Η πάθηση υποχωρεί με τον χρόνο, όμως η καθημερινή φροντίδα επηρεάζει το πόσο άνετα θα περάσει αυτό το διάστημα και μειώνει τον κίνδυνο επιπλοκών:

• χρησιμοποιείτε τις βακτηρίες όπως σας έδειξε ο φυσικοθεραπευτής, και στις σκάλες, ακόμη κι όταν ο πόνος είναι ήπιος,
• οργανώστε το σπίτι ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος πτώσης: απομακρύνετε χαλιά που γλιστρούν, φροντίστε για καλό φωτισμό τη νύχτα και βάλτε αντιολισθητικό στο μπάνιο,
• φροντίστε για επαρκή πρόσληψη ασβεστίου και πρωτεΐνης από τη διατροφή,
• διατηρήστε την κίνηση με τις ασκήσεις χωρίς φόρτιση που σας έχουν προταθεί, ώστε να μη χαθεί η δύναμη των μυών.

Αν ο πόνος αλλάξει χαρακτήρα, για παράδειγμα γίνει ξαφνικά πιο έντονος ή εμφανιστεί και στην ανάπαυση, ενημερώστε μας χωρίς να περιμένετε το επόμενο προγραμματισμένο ραντεβού. Μια τέτοια αλλαγή μπορεί να χρειάζεται νέα απεικόνιση.

Θεραπεία

Η παροδική οστεοπόρωση ισχίου υποχωρεί από μόνη της. Στόχος της θεραπείας είναι να ελεγχθεί ο πόνος και να προστατευτεί το οστό όσο είναι εξασθενημένο:

• αποφόρτιση με βακτηρίες, για όσο διάστημα υπάρχει πόνος στη φόρτιση. Μειώνει τον πόνο και τον κίνδυνο κατάγματος,
• αναλγητικά, εφόσον σας τα συστήσει ο γιατρός. Στην εγκυμοσύνη και στον θηλασμό η επιλογή γίνεται σε συνεννόηση με τον μαιευτήρα,
• φυσικοθεραπεία και ήπιες ασκήσεις χωρίς φόρτιση, όπως ασκήσεις στο νερό ή στατικό ποδήλατο χωρίς αντίσταση, για να διατηρηθούν η κίνηση και η δύναμη των μυών,
• διόρθωση της βιταμίνης D και του ασβεστίου, αν βρεθούν χαμηλά.

Χειρουργείο συνήθως δεν χρειάζεται. Επέμβαση συζητείται μόνο αν προκύψει επιπλοκή, όπως κάταγμα.

Παροδική οστεοπόρωση ισχίου στην εγκυμοσύνη

Στην εγκυμοσύνη ο πόνος στη λεκάνη και στη μέση είναι συχνός, γι’ αυτό η παροδική οστεοπόρωση μπορεί αρχικά να περάσει απαρατήρητη. Υποψία δημιουργεί ένας πόνος που εντοπίζεται στη βουβωνική χώρα της μίας πλευράς, χειροτερεύει σταδιακά όταν πατάτε και σας κάνει να κουτσαίνετε. Σε αυτή την περίπτωση αξίζει να ενημερώσετε τον μαιευτήρα σας και να ζητήσετε ορθοπαιδική εκτίμηση.

Η μαγνητική τομογραφία χωρίς σκιαγραφικό θεωρείται κατάλληλη εξέταση στην εγκυμοσύνη και δίνει τη διάγνωση. Η θεραπεία βασίζεται στην αποφόρτιση με βακτηρίες και σε αναλγητικά που επιτρέπονται στην εγκυμοσύνη, σε συνεννόηση με τον μαιευτήρα. Ο τρόπος του τοκετού είναι απόφαση του μαιευτήρα, ο οποίος λαμβάνει υπόψη και την ορθοπαιδική εκτίμηση. Μετά τον τοκετό συνεχίζεται η παρακολούθηση, μέχρι να υποχωρήσει πλήρως το οίδημα.

Πορεία και αποκατάσταση

Ο πόνος βελτιώνεται σταδιακά, συνήθως μέσα σε λίγους μήνες. Η πλήρης υποχώρηση, και στη μαγνητική, μπορεί να χρειαστεί ενδεικτικά έως και έναν χρόνο. Η επιστροφή σε πλήρη φόρτιση γίνεται σταδιακά, όταν ο πόνος το επιτρέπει, και σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού. Συχνά γίνεται επαναληπτική μαγνητική για να επιβεβαιωθεί ότι το οίδημα υποχωρεί.

Στις περισσότερες περιπτώσεις το ισχίο επανέρχεται πλήρως, χωρίς μόνιμη βλάβη. Η κύρια επιπλοκή που προσπαθούμε να αποφύγουμε είναι το κάταγμα του αυχένα του μηριαίου στο διάστημα που το οστό είναι αδύναμο.

Η επιστροφή στις δραστηριότητες γίνεται σε βήματα. Πρώτα μειώνεται σταδιακά η χρήση των βακτηριών, όσο το περπάτημα δεν προκαλεί πόνο. Ακολουθούν ασκήσεις ενδυνάμωσης των γλουτιαίων και του τετρακέφαλου, που αδυνατίζουν μετά από εβδομάδες αποφόρτισης, και ασκήσεις ισορροπίας. Το τρέξιμο, τα άλματα και τα αθλήματα με επαφή αναβάλλονται μέχρι να υποχωρήσουν ο πόνος και το οίδημα και να το εγκρίνει ο γιατρός. Αν ο πόνος επανέλθει καθώς αυξάνετε τη δραστηριότητα, επιστρέψτε για λίγο στο προηγούμενο επίπεδο και ενημερώστε μας.

Στο ιατρείο μας στον Λευκό Σταυρό, στην Αθήνα, όταν η πάθηση εμφανίζεται στην εγκυμοσύνη, συνεργαζόμαστε με τον μαιευτήρα σας, ώστε οι εξετάσεις και η θεραπεία να είναι ασφαλείς για εσάς και το μωρό.