Με μια ματιά
- Στην αρθροσκόπηση γόνατος ο χειρουργός εργάζεται μέσα στην άρθρωση από δύο ή τρεις μικρές τομές, χωρίς να την ανοίξει.
- Ο χρόνος αποκατάστασης εξαρτάται κυρίως από το τι θα γίνει: μια μερική μηνισκεκτομή αναρρώνει πολύ γρηγορότερα από μια συρραφή μηνίσκου ή μια συνδεσμοπλαστική.
- Η αρθροσκόπηση δεν συστήνεται ως θεραπεία για την εκφυλιστική αρθρίτιδα του γόνατος χωρίς μηχανικά συμπτώματα.
- Η καθαρά διαγνωστική αρθροσκόπηση χρειάζεται σπάνια σήμερα, γιατί η κλινική εξέταση και η μαγνητική τομογραφία δίνουν τις περισσότερες απαντήσεις.
Τι είναι η αρθροσκόπηση γόνατος
Η λέξη «αρθροσκόπηση» σημαίνει «εξέταση της άρθρωσης από μέσα». Ο χειρουργός εισάγει από μια μικρή τομή το αρθροσκόπιο, ένα λεπτό όργανο με κάμερα και φωτισμό. Η εικόνα προβάλλεται μεγεθυμένη σε οθόνη. Η άρθρωση γεμίζει με αποστειρωμένο υγρό, ώστε να διατείνεται και να φαίνονται καθαρά οι δομές της.
Από μία ή δύο ακόμη μικρές τομές εισάγονται λεπτά εργαλεία: ψαλίδια, λαβίδες, συσκευές λείανσης ή εργαλεία για ράμματα. Έτσι ο χειρουργός μπορεί να δει τους μηνίσκους, τους χιαστούς συνδέσμους, τον χόνδρο και τον αρθρικό υμένα, και να αντιμετωπίσει πολλές βλάβες στην ίδια επέμβαση.
Σε σύγκριση με μια ανοικτή επέμβαση, η αρθροσκόπηση γονάτου προκαλεί μικρότερο τραυματισμό στους ιστούς γύρω από την άρθρωση, αφήνει μικρότερες ουλές και συνήθως επιτρέπει ταχύτερη ανάρρωση.
Πότε ενδείκνυται η αρθροσκόπηση γόνατος
Η αρθροσκόπηση γόνατος χρησιμοποιείται κυρίως για:
- ρήξη μηνίσκου, για συρραφή ή για μερική αφαίρεση του τμήματος που δεν μπορεί να επουλωθεί. Δείτε αναλυτικά τη σελίδα για τη ρήξη μηνίσκου,
- ρήξη πρόσθιου χιαστού, όπου η ανακατασκευή του συνδέσμου γίνεται αρθροσκοπικά με τη συνδεσμοπλαστική χιαστού,
- ελεύθερα σωμάτια, δηλαδή κομμάτια χόνδρου ή οστού που κινούνται μέσα στην άρθρωση και προκαλούν μάγκωμα,
- περιορισμένες βλάβες του χόνδρου και οστεοχόνδρινες βλάβες, όπου μπορεί να γίνει λείανση, μικροκατάγματα ή άλλες τεχνικές αποκατάστασης,
- φλεγμονή ή πάχυνση του αρθρικού υμένα, ή μια ερεθισμένη πτυχή του (πλίκα), που δεν υποχωρεί με τη συντηρητική θεραπεία.
Το κοινό στοιχείο των περισσότερων ενδείξεων είναι ένα μηχανικό πρόβλημα μέσα στην άρθρωση: κάτι που μπλοκάρει την κίνηση, όπως ένα μετατοπισμένο κομμάτι μηνίσκου ή ένα ελεύθερο σωμάτιο, ή μια δομή που χρειάζεται επιδιόρθωση ή ανακατασκευή. Το γόνατο που κλειδώνει και δεν τεντώνει πλήρως χρειάζεται συνήθως πιο έγκαιρη αντιμετώπιση.
Η διαγνωστική αρθροσκόπηση, μόνο για να δούμε τι υπάρχει μέσα στην άρθρωση, γίνεται σπάνια σήμερα. Επιλέγεται όταν τα συμπτώματα επιμένουν και η κλινική εξέταση και η μαγνητική δεν δίνουν σαφή απάντηση.
Πότε να δείτε γιατρό άμεσα
- Πυρετός, ερυθρότητα ή υγρό που βγαίνει από τις τομές.
- Πρήξιμο που αυξάνεται μέρα με τη μέρα, με ζέστη και έντονο πόνο.
- Πόνος, πρήξιμο ή σκληρία στη γάμπα, που μπορεί να σημαίνει θρόμβωση.
- Δύσπνοια ή πόνος στο στήθος: καλέστε αμέσως το 166 ή το 112.
Πότε η αρθροσκόπηση δεν βοηθά
Για χρόνια, η αρθροσκοπική «πλύση» και λείανση της άρθρωσης χρησιμοποιούνταν συχνά για τον πόνο της αρθρίτιδας. Οι μελέτες έχουν δείξει ότι στην εκφυλιστική αρθρίτιδα του γόνατος δεν προσφέρει ουσιαστικό όφελος σε σύγκριση με τη συντηρητική θεραπεία. Το ίδιο ισχύει για πολλές εκφυλιστικές ρήξεις μηνίσκου χωρίς μάγκωμα ή κλείδωμα.
Σε αυτές τις περιπτώσεις προτείνουμε πρώτα φυσικοθεραπεία, έλεγχο του σωματικού βάρους και, όπου ταιριάζουν, ενέσιμες θεραπείες. Όταν η αρθρίτιδα είναι προχωρημένη, η συζήτηση αφορά την αρθροπλαστική και όχι την αρθροσκόπηση.
Πριν την επέμβαση
Πριν την αρθροσκόπηση χρειάζονται κλινική εξέταση και, συνήθως, μαγνητική τομογραφία, ώστε να είναι γνωστό από πριν τι αναμένεται να αντιμετωπιστεί. Γίνεται απλός προεγχειρητικός έλεγχος, ανάλογα με την ηλικία και το ιστορικό σας. Αν παίρνετε αντιπηκτικά ή άλλα φάρμακα που επηρεάζουν την πήξη του αίματος, ενημερώστε μας, για να σας δοθούν οδηγίες. Τη μέρα της επέμβασης έρχεστε νηστικοί, σύμφωνα με τις οδηγίες της κλινικής, και χρειάζεστε κάποιον να σας συνοδεύσει στο σπίτι, γιατί δεν πρέπει να οδηγήσετε.
Είναι χρήσιμο να έχετε πατερίτσες πριν την επέμβαση και να έχετε μάθει τις βασικές ασκήσεις για τον τετρακέφαλο. Αν πρόκειται για συρραφή μηνίσκου ή συνδεσμοπλαστική, σας εξηγούμε από πριν τους περιορισμούς των πρώτων εβδομάδων, ώστε να οργανώσετε τη δουλειά και τις μετακινήσεις σας.
Πώς γίνεται
Η αρθροσκόπηση γίνεται συνήθως με ραχιαία ή γενική αναισθησία. Ανοίγονται δύο ή τρεις τομές λίγων χιλιοστών γύρω από την επιγονατίδα. Ο χειρουργός ελέγχει συστηματικά όλα τα τμήματα της άρθρωσης και αντιμετωπίζει τις βλάβες που βρίσκει. Η διάρκεια εξαρτάται από το τι θα γίνει: μια μερική μηνισκεκτομή είναι σύντομη, ενώ μια συνδεσμοπλαστική διαρκεί περισσότερο.
Στο τέλος οι τομές κλείνουν με ράμματα ή ειδικές ταινίες και τοποθετείται επίδεσμος. Συνήθως φεύγετε την ίδια μέρα ή την επόμενη, με γραπτές οδηγίες για την περιποίηση του τραύματος και τις ασκήσεις.
Πριν φύγετε σας εξηγούμε τι βρέθηκε μέσα στην άρθρωση και τι έγινε, συχνά με εικόνες από την αρθροσκόπηση. Η πληροφορία αυτή είναι χρήσιμη και για το μέλλον, γιατί δείχνει την κατάσταση του χόνδρου και των μηνίσκων τη συγκεκριμένη στιγμή. Κρατήστε το ενημερωτικό σημείωμα της επέμβασης μαζί με τις εξετάσεις σας.
Μετά την αρθροσκόπηση γόνατος
Τις πρώτες μέρες είναι φυσιολογικό να υπάρχει πρήξιμο και ενόχληση. Βοηθούν ο πάγος για 15–20 λεπτά αρκετές φορές την ημέρα, η ανύψωση του ποδιού και τα αναλγητικά, εφόσον σας τα συστήσει ο γιατρός. Οι ασκήσεις για τον τετρακέφαλο και την κίνηση του γόνατος ξεκινούν από την πρώτη μέρα.
Ο χρόνος αποκατάστασης εξαρτάται από την επέμβαση. Ενδεικτικά:
- μερική μηνισκεκτομή ή αφαίρεση ελεύθερου σωματίου: φόρτιση όσο επιτρέπει ο πόνος, συχνά με πατερίτσες για λίγες μέρες. Εργασία γραφείου σε περίπου μία με δύο εβδομάδες και αθλήματα συνήθως σε τέσσερις με έξι εβδομάδες,
- συρραφή μηνίσκου: περιορισμοί στη φόρτιση και στο λύγισμα για μερικές εβδομάδες, συχνά με νάρθηκα. Αθλήματα με στροφές συνήθως μετά από τέσσερις με έξι μήνες,
- συνδεσμοπλαστική ή αποκατάσταση χόνδρου: πρόγραμμα αποκατάστασης πολλών μηνών.
Τις πρώτες μέρες βοηθούν επίσης μερικές απλές οδηγίες:
- κρατήστε τον επίδεσμο καθαρό και στεγνό, και κάντε ντους μόνο με αδιάβροχο επίθεμα, όπως σας έχει εξηγηθεί,
- κινείτε συχνά την ποδοκνημική πάνω-κάτω όταν κάθεστε ή είστε ξαπλωμένοι, για να βοηθήσετε την κυκλοφορία του αίματος,
- αποφύγετε την πολύωρη ορθοστασία και το βαθύ κάθισμα μέχρι να υποχωρήσει το πρήξιμο,
- μην οδηγείτε όσο χρησιμοποιείτε πατερίτσες ή παίρνετε φάρμακα που προκαλούν υπνηλία.
Τα ράμματα αφαιρούνται συνήθως σε δέκα με δεκατέσσερις μέρες. Το δικό σας πρόγραμμα το καθορίζει ο χειρουργός, μαζί με τον φυσικοθεραπευτή.
Πιθανές επιπλοκές και αποτελέσματα
Οι σοβαρές επιπλοκές μετά από αρθροσκόπηση είναι ασυνήθιστες, αλλά όπως κάθε επέμβαση δεν είναι χωρίς κινδύνους. Μπορεί να εμφανιστούν:
- επίμονο πρήξιμο ή συλλογή υγρού ή αίματος στην άρθρωση,
- λοίμωξη, σπάνια,
- θρόμβωση στις φλέβες της κνήμης,
- δυσκαμψία,
- μούδιασμα στο δέρμα γύρω από τις τομές.
Οι περισσότερες ενοχλήσεις, όπως το πρήξιμο και η δυσκαμψία των πρώτων ημερών, υποχωρούν με τον χρόνο και τις ασκήσεις. Αν κάτι σας ανησυχεί, επικοινωνήστε μαζί μας αντί να περιμένετε την προγραμματισμένη επίσκεψη.
Το αποτέλεσμα εξαρτάται κυρίως από τη βλάβη που αντιμετωπίστηκε και από την κατάσταση του χόνδρου. Στο ιατρείο μας στον Λευκό Σταυρό, στην Αθήνα, εξηγούμε από πριν τι αναμένουμε να βρούμε, τι θα κάνουμε και πόσο θα διαρκέσει η αποκατάσταση.
Συχνές ερωτήσεις
Αρθροσκόπηση γόνατος: τι είναι;
Είναι μια επέμβαση με την οποία ο χειρουργός βλέπει το εσωτερικό του γόνατος με μια λεπτή κάμερα και αντιμετωπίζει βλάβες από δύο ή τρεις μικρές τομές. Χρησιμοποιείται κυρίως για ρήξεις μηνίσκου, για τη συνδεσμοπλαστική του χιαστού και για βλάβες του χόνδρου. Η ανάρρωση είναι συνήθως ταχύτερη από μια ανοικτή επέμβαση, αλλά εξαρτάται από το τι θα γίνει μέσα στην άρθρωση.
Μετά την αρθροσκόπηση γόνατος πότε μπορώ να περπατήσω;
Μετά από μια απλή αρθροσκόπηση, όπως μερική μηνισκεκτομή, περπατάτε συνήθως την ίδια ή την επόμενη μέρα, συχνά με πατερίτσες για λίγες μέρες. Μετά από συρραφή μηνίσκου ή συνδεσμοπλαστική μπορεί να υπάρχουν περιορισμοί στη φόρτιση για μερικές εβδομάδες.
Πόσο καιρό είμαι εκτός δουλειάς μετά την αρθροσκόπηση;
Εξαρτάται από την επέμβαση και το είδος της δουλειάς. Ενδεικτικά, μετά από μερική μηνισκεκτομή η επιστροφή σε εργασία γραφείου γίνεται σε περίπου μία με δύο εβδομάδες. Για χειρωνακτική εργασία ή μετά από συρραφή μηνίσκου χρειάζεται περισσότερος χρόνος, που τον καθορίζει ο χειρουργός σας.
Η αρθροσκόπηση γόνατος γίνεται με νάρκωση;
Γίνεται συνήθως με ραχιαία αναισθησία, όπου μουδιάζουν μόνο τα πόδια, ή με γενική αναισθησία. Με τη ραχιαία μπορείτε, αν το θέλετε, να λάβετε και ελαφριά καταστολή, ώστε να είστε χαλαροί κατά την επέμβαση. Η επιλογή γίνεται μαζί με τον αναισθησιολόγο, με βάση την υγεία σας και τη διάρκεια της επέμβασης.
Βοηθά η αρθροσκόπηση στην αρθρίτιδα του γόνατος;
Στην εκφυλιστική αρθρίτιδα χωρίς μάγκωμα ή κλείδωμα, η αρθροσκοπική πλύση και λείανση δεν έχει δείξει ουσιαστικό όφελος σε σύγκριση με τη συντηρητική θεραπεία. Προτιμούμε φυσικοθεραπεία, έλεγχο βάρους και ενέσιμες θεραπείες, και σε προχωρημένη φθορά την αρθροπλαστική.
Είναι φυσιολογικό να πρήζεται το γόνατο μετά την αρθροσκόπηση;
Ναι, ένα ήπιο πρήξιμο τις πρώτες μέρες ή εβδομάδες είναι αναμενόμενο και υποχωρεί με πάγο, ανύψωση και ασκήσεις. Αν το πρήξιμο αυξάνεται, συνοδεύεται από ζέστη, ερυθρότητα ή πυρετό, ή αν πονά η γάμπα, χρειάζεται άμεση εκτίμηση.
Οι πληροφορίες της σελίδας είναι ενημερωτικές και δεν αντικαθιστούν την ιατρική εξέταση. Η διάγνωση και η θεραπεία αποφασίζονται μετά από αξιολόγηση από ορθοπαιδικό.