Με μια ματιά
- Η υπακρωμιακή πρόσκρουση ή προστριβή είναι ερεθισμός των τενόντων του στροφικού πετάλου στον χώρο κάτω από το ακρώμιο.
- Ο πόνος εμφανίζεται συνήθως όταν σηκώνετε το χέρι στο πλάι, ανάμεσα στο ύψος του ώμου και πάνω από το κεφάλι.
- Η φυσικοθεραπεία με ασκήσεις ενδυνάμωσης είναι η βασική θεραπεία και βοηθά τους περισσότερους ασθενείς.
- Η χειρουργική αποσυμπίεση έχει σήμερα περιορισμένη θέση και εξετάζεται μόνο όταν η σωστή συντηρητική θεραπεία δεν έχει αποδώσει.
Τι είναι το σύνδρομο πρόσκρουσης ώμου
Πάνω από την κεφαλή του βραχιονίου βρίσκεται το ακρώμιο, ένα οστέινο «γείσο» που ανήκει στην ωμοπλάτη. Ανάμεσά τους περνούν οι τένοντες του στροφικού πετάλου και ένας λεπτός θύλακας που διευκολύνει την ολίσθησή τους. Όταν οι τένοντες ερεθίζονται, πρήζονται ή δεν λειτουργούν σωστά, προκαλείται πόνος σε κινήσεις που φέρνουν το χέρι ψηλά. Αυτό ονομάζουμε σύνδρομο πρόσκρουσης ώμου ή υπακρωμιακή προστριβή.
Σήμερα γνωρίζουμε ότι το πρόβλημα σπάνια είναι απλώς ότι «δεν χωράει» ο τένοντας. Συνήθως πρόκειται για τενοντοπάθεια του στροφικού πετάλου, δηλαδή υπερφόρτωση και φθορά του τένοντα, με ή χωρίς φλεγμονή του θύλακα (υπακρωμιακή θυλακίτιδα). Γι’ αυτό συχνά χρησιμοποιείται και ο όρος «τενοντίτιδα ώμου».
Σε αθλητές ρίψης υπάρχει και μια διαφορετική μορφή, η εσωτερική πρόσκρουση, όπου ο τένοντας πιέζεται στο πίσω πάνω χείλος της άρθρωσης όταν το χέρι πηγαίνει πίσω για τη ρίψη. Η αντιμετώπισή της στηρίζεται επίσης στη φυσικοθεραπεία και στη διόρθωση της τεχνικής.
Τενοντίτιδα ώμου: τι είναι και ποιους αφορά
Με τον όρο τενοντίτιδα ώμου εννοούμε τον ερεθισμό ενός τένοντα του στροφικού πετάλου, πιο συχνά του υπερακάνθιου. Εμφανίζεται κυρίως σε:
- ανθρώπους που δουλεύουν με τα χέρια ψηλά, όπως ελαιοχρωματιστές, ηλεκτρολόγοι, κομμωτές,
- αθλητές κολύμβησης, τένις, βόλεϊ, χάντμπολ και γυμναστηρίου, ιδιαίτερα μετά από απότομη αύξηση της προπόνησης,
- ενήλικες μέσης ηλικίας, όπου ο τένοντας είναι λιγότερο ανθεκτικός,
- άτομα με κακή στάση της πλάτης ή αδυναμία των μυών που σταθεροποιούν την ωμοπλάτη.
Σε κάποιους ανθρώπους το σχήμα του ακρωμίου ή ένα μικρό οστεόφυτο στην ακρωμιοκλειδική άρθρωση συμβάλλει στον ερεθισμό. Όταν η τενοντοπάθεια επιμένει για χρόνια, μπορεί να εξελιχθεί σε ρήξη στροφικού πετάλου. Ειδική μορφή είναι η ασβεστοποιός τενοντίτιδα, όπου σχηματίζονται εναποθέσεις ασβεστίου μέσα στον τένοντα.
Πότε να δείτε γιατρό άμεσα
- Μετά από πτώση δεν μπορείτε να σηκώσετε το χέρι.
- Ο πόνος σας ξυπνά κάθε νύχτα και δεν βελτιώνεται με καμία θέση ή με την ανάπαυση.
- Υπάρχει μούδιασμα, μυρμήγκιασμα ή αδυναμία στο χέρι και στα δάχτυλα.
- Ο πόνος συνοδεύεται από πυρετό, ζέστη ή κοκκίνισμα.
Συμπτώματα
Ο πόνος ξεκινά συνήθως σταδιακά, χωρίς συγκεκριμένο τραυματισμό. Τα πιο χαρακτηριστικά συμπτώματα είναι:
- πόνος στο πάνω και έξω μέρος του μπράτσου, που μπορεί να φτάνει ως τη μέση του βραχίονα,
- πόνος όταν σηκώνετε το χέρι στο πλάι, ιδιαίτερα σε ένα ενδιάμεσο τόξο της κίνησης,
- πόνος όταν απλώνετε σε ψηλό ράφι, όταν φοράτε μπουφάν ή όταν φέρνετε το χέρι πίσω από την πλάτη,
- πόνος τη νύχτα, κυρίως όταν ξαπλώνετε πάνω στον ώμο,
- αίσθημα αδυναμίας, που οφείλεται κυρίως στον πόνο.
Σε αντίθεση με τον παγωμένο ώμο, η κίνηση συνήθως διατηρείται όταν κάποιος άλλος σηκώνει το χέρι σας.
Διάγνωση
Η διάγνωση είναι κυρίως κλινική. Ρωτάμε για τη δουλειά, το άθλημα και τις κινήσεις που προκαλούν πόνο. Στην εξέταση ελέγχουμε το εύρος κίνησης, τη δύναμη των τενόντων, τη θέση και την κίνηση της ωμοπλάτης, και κάνουμε ειδικές δοκιμασίες πρόσκρουσης. Εξετάζουμε επίσης τον αυχένα, που μπορεί να προκαλεί παρόμοιο πόνο.
Η ακτινογραφία δείχνει το σχήμα του ακρωμίου, οστεόφυτα, αρθρίτιδα ή ασβεστώσεις. Το υπερηχογράφημα δείχνει την πάχυνση του τένοντα, το υγρό στον θύλακα και τυχόν ρήξη. Η μαγνητική τομογραφία δεν χρειάζεται πάντα. Τη ζητάμε όταν υπάρχει υποψία ρήξης, όταν ο πόνος δεν βελτιώνεται ή όταν εξετάζεται επέμβαση.
Τενοντίτιδα ώμου: τι να κάνω – συντηρητική θεραπεία
Οι περισσότεροι ασθενείς βελτιώνονται χωρίς χειρουργείο. Η θεραπεία έχει στόχο να ηρεμήσει ο τένοντας και, στη συνέχεια, να γίνει πιο ανθεκτικός:
- Τροποποίηση δραστηριοτήτων: μειώστε για λίγες εβδομάδες τις κινήσεις πάνω από το κεφάλι και τα βαριά φορτία, χωρίς να ακινητοποιήσετε το χέρι. Η πλήρης ακινησία μπορεί να οδηγήσει σε δυσκαμψία.
- Πάγος και φάρμακα: πάγος για 15–20 λεπτά μετά από δραστηριότητα και αναλγητικά ή αντιφλεγμονώδη, εφόσον σας τα συστήσει ο γιατρός.
- Φυσικοθεραπεία: είναι η βασική θεραπεία. Περιλαμβάνει ασκήσεις ενδυνάμωσης του στροφικού πετάλου με προοδευτικό φορτίο, ασκήσεις για τους μύες που σταθεροποιούν την ωμοπλάτη και διόρθωση της στάσης.
- Ενέσεις: σε επίμονο πόνο που εμποδίζει τις ασκήσεις, μια έγχυση στον υπακρωμιακό θύλακα με υπερηχογραφική καθοδήγηση μπορεί να δώσει ανακούφιση. Δείτε τις ενέσιμες θεραπείες. Οι ενέσεις βοηθούν να γίνει η αποκατάσταση και δεν την αντικαθιστούν.
Η βελτίωση συνήθως φαίνεται σε έξι με δώδεκα εβδομάδες, αλλά σε κάποιους ασθενείς χρειάζεται περισσότερος χρόνος. Η συνέχιση των ασκήσεων και μετά την υποχώρηση του πόνου μειώνει τον κίνδυνο υποτροπής.
Ασκήσεις για την τενοντίτιδα ώμου
Το πρόγραμμα ασκήσεων το σχεδιάζει ο φυσικοθεραπευτής με βάση την εξέταση. Συνήθως περιλαμβάνει:
- Ισομετρικές ασκήσεις στην αρχή: πιέζετε το χέρι σε έναν τοίχο προς τα έξω ή προς τα μέσα, χωρίς κίνηση, για λίγα δευτερόλεπτα. Συχνά μειώνουν τον πόνο.
- Έξω και έσω στροφή με λάστιχο, με τον αγκώνα κολλημένο στο σώμα, για την ενδυνάμωση του στροφικού πετάλου.
- Ασκήσεις για την ωμοπλάτη, όπως η κωπηλατική κίνηση με λάστιχο και η σύγκλιση των ωμοπλατών, για πιο σωστό έλεγχο της θέσης του ώμου.
- Διάταση του πίσω μέρους του ώμου, φέρνοντας το χέρι οριζόντια μπροστά από το σώμα.
- Σταδιακή επιστροφή στις κινήσεις πάνω από το κεφάλι, με αυξανόμενο φορτίο, όταν ο πόνος το επιτρέπει.
Ένας ήπιος πόνος κατά την άσκηση, που υποχωρεί γρήγορα μετά, είναι συνήθως αποδεκτός. Αν ο πόνος αυξάνεται την επόμενη μέρα, η ένταση χρειάζεται να μειωθεί.
Οι ασκήσεις γίνονται συνήθως τρεις με τέσσερις φορές την εβδομάδα, με προοδευτική αύξηση του φορτίου. Τα αποτελέσματα χρειάζονται χρόνο, γιατί ο τένοντας προσαρμόζεται αργά. Μην σταματήσετε το πρόγραμμα μόλις υποχωρήσει ο πόνος. Η συνέχιση για μερικές εβδομάδες ακόμη βοηθά να μη γυρίσει το πρόβλημα.
Πότε εξετάζεται επέμβαση
Για πολλά χρόνια η συνηθισμένη επέμβαση ήταν η υπακρωμιακή αποσυμπίεση, δηλαδή η λείανση του κάτω μέρους του ακρωμίου. Σύγχρονες μελέτες έδειξαν ότι, για την απλή πρόσκρουση, το όφελός της σε σχέση με ένα σωστό πρόγραμμα ασκήσεων είναι περιορισμένο. Γι’ αυτό δεν τη θεωρούμε πρώτη επιλογή.
Επέμβαση συζητάμε όταν ο πόνος επιμένει για αρκετούς μήνες παρά τη σωστή φυσικοθεραπεία, ή όταν υπάρχει άλλη βλάβη που μπορεί να διορθωθεί χειρουργικά, όπως ρήξη τένοντα, πάθηση του δικεφάλου ή αρθρίτιδα της ακρωμιοκλειδικής άρθρωσης. Τότε η επέμβαση γίνεται με αρθροσκόπηση ώμου.
Πρόληψη και επιστροφή στις δραστηριότητες
Η επιστροφή στη δουλειά ή στο άθλημα γίνεται σταδιακά, όταν οι κινήσεις πάνω από το κεφάλι δεν προκαλούν πόνο και η δύναμη έχει επανέλθει. Για όσους δουλεύουν ή αθλούνται με τα χέρια ψηλά βοηθούν τα διαλείμματα, η σωστή τεχνική και η τακτική ενδυνάμωση των μυών του ώμου και της πλάτης. Η αύξηση της προπόνησης γίνεται προοδευτικά.
Στο ιατρείο μας στον Λευκό Σταυρό εξετάζουμε τον ώμο σας, εξηγούμε τι προκαλεί τον πόνο και οργανώνουμε μαζί σας ένα πρόγραμμα θεραπείας που ταιριάζει στη δουλειά και στις δραστηριότητές σας.
Συχνές ερωτήσεις
Τενοντίτιδα ώμου: τι είναι;
Είναι ο ερεθισμός ενός τένοντα του στροφικού πετάλου, συνήθως του υπερακάνθιου, από υπερφόρτωση ή φθορά. Προκαλεί πόνο στο έξω μέρος του μπράτσου όταν σηκώνετε το χέρι και συχνά τη νύχτα. Είναι η βασική αιτία του συνδρόμου υπακρωμιακής πρόσκρουσης.
Τενοντίτιδα ώμου: τι να κάνω;
Μειώστε για λίγες εβδομάδες τις κινήσεις πάνω από το κεφάλι και τα βαριά φορτία, χωρίς να ακινητοποιήσετε το χέρι, και βάλτε πάγο μετά από δραστηριότητα. Αν ο πόνος επιμένει πάνω από δύο με τρεις εβδομάδες, χρειάζεται εξέταση και πρόγραμμα φυσικοθεραπείας με ασκήσεις ενδυνάμωσης.
Πόσο διαρκεί η τενοντίτιδα στον ώμο;
Με σωστή θεραπεία οι περισσότεροι ασθενείς βελτιώνονται σε έξι με δώδεκα εβδομάδες. Όταν το πρόβλημα υπάρχει για πολύ καιρό ή η επιβάρυνση συνεχίζεται, η αποκατάσταση μπορεί να χρειαστεί μερικούς μήνες. Η συνέπεια στις ασκήσεις μετρά περισσότερο από κάθε άλλη θεραπεία.
Βοηθά η ένεση κορτιζόνης στην πρόσκρουση του ώμου;
Μια ένεση στον υπακρωμιακό θύλακα μπορεί να μειώσει τον πόνο για κάποιο διάστημα και να διευκολύνει τη φυσικοθεραπεία. Δεν θεραπεύει μόνη της τον τένοντα και δεν επαναλαμβάνεται συχνά. Αν και πότε ταιριάζει, το αποφασίζει ο γιατρός μετά την εξέταση.
Χρειάζεται χειρουργείο το σύνδρομο πρόσκρουσης ώμου;
Σπάνια. Η φυσικοθεραπεία είναι η βασική θεραπεία και βοηθά τους περισσότερους ασθενείς. Επέμβαση εξετάζεται όταν ο πόνος επιμένει για αρκετούς μήνες παρά τη σωστή συντηρητική θεραπεία ή όταν υπάρχει άλλη βλάβη, όπως ρήξη τένοντα.
Ποιες κινήσεις να αποφεύγω με τενοντίτιδα ώμου;
Για την περίοδο που πονάτε, αποφύγετε τις επαναλαμβανόμενες κινήσεις με το χέρι πάνω από το κεφάλι, το σήκωμα βάρους με τεντωμένο χέρι και τον ύπνο πάνω στον ώμο που πονά. Μην σταματήσετε όμως εντελώς να κινείτε τον ώμο, γιατί η ακινησία προκαλεί δυσκαμψία.
Οι πληροφορίες της σελίδας είναι ενημερωτικές και δεν αντικαθιστούν την ιατρική εξέταση. Η διάγνωση και η θεραπεία αποφασίζονται μετά από αξιολόγηση από ορθοπαιδικό.