Με μια ματιά
- Το σύνδρομο λαγονοκνημιαίας ταινίας είναι πάθηση υπέρχρησης και εμφανίζεται κυρίως σε δρομείς, ποδηλάτες και πεζοπόρους.
- Ο πόνος συνήθως ξεκινά σε σταθερό σημείο της προπόνησης και υποχωρεί όταν σταματήσετε.
- Η θεραπεία βασίζεται στη ρύθμιση του φορτίου και στην ενδυνάμωση των μυών του ισχίου.
- Το χειρουργείο σπάνια χρειάζεται και αφορά μόνο επίμονες περιπτώσεις που δεν βελτιώνονται με τη συντηρητική θεραπεία.
Τι είναι η λαγονοκνημιαία ταινία
Η λαγονοκνημιαία ταινία είναι μια παχιά, ινώδης ταινία που ξεκινά από τη λεκάνη, όπου συνδέεται με μύες του ισχίου, και κατεβαίνει στο έξω μέρος του μηρού μέχρι λίγο κάτω από το γόνατο, στην κνήμη. Σταθεροποιεί το έξω μέρος του γόνατος και του ισχίου στο βάδισμα και στο τρέξιμο.
Λίγο πάνω από την άρθρωση, η ταινία περνά πάνω από ένα οστέινο έπαρμα του μηριαίου οστού, τον έξω μηριαίο επικόνδυλο. Όταν το γόνατο λυγίζει και τεντώνει επανειλημμένα, ιδίως γύρω από τη μισή κάμψη, ο ιστός κάτω από την ταινία συμπιέζεται και ερεθίζεται. Παλαιότερα το πρόβλημα αποδιδόταν μόνο στην τριβή της ταινίας πάνω στο οστό, και από εκεί προέρχεται το όνομα «σύνδρομο τριβής». Σήμερα θεωρείται ότι σημαντικό ρόλο παίζει η συμπίεση του λιπώδους και ερεθισμένου ιστού που βρίσκεται κάτω από την ταινία.
Αιτίες: ποιος κινδυνεύει
Το σύνδρομο λαγονοκνημιαίας ταινίας είναι πάθηση υπέρχρησης: εμφανίζεται όταν το γόνατο κάνει πολλές επαναλαμβανόμενες κινήσεις χωρίς αρκετό χρόνο προσαρμογής. Είναι συχνό σε:
- δρομείς μεγάλων αποστάσεων, ιδίως μετά από απότομη αύξηση των χιλιομέτρων,
- ποδηλάτες, κυρίως όταν η σέλα ή τα πετάλια δεν είναι σωστά ρυθμισμένα,
- πεζοπόρους, στις μεγάλες κατηφόρες,
- αθλητές που τρέχουν συχνά σε δρόμο με πλάγια κλίση ή σε στίβο πάντα προς την ίδια κατεύθυνση.
Συμβάλλουν επίσης η αδυναμία των απαγωγών μυών του ισχίου, κυρίως του μέσου γλουτιαίου, ο τρόπος που προσγειώνεται το πόδι στο τρέξιμο, τα φθαρμένα παπούτσια και η έλλειψη ξεκούρασης ανάμεσα στις προπονήσεις. Στους ποδηλάτες, μια σέλα πολύ ψηλή ή πολύ χαμηλή και η λάθος θέση των σφηνών στα παπούτσια αλλάζουν τη γωνία του γόνατος σε κάθε πεταλιά.
Πότε να δείτε γιατρό άμεσα
- Πρήξιμο μέσα στο γόνατο, κλείδωμα ή αστάθεια.
- Πόνος που επιμένει στην ανάπαυση ή τη νύχτα.
- Πόνος μετά από πτώση ή χτύπημα, με δυσκολία να πατήσετε.
- Ζέστη, κοκκίνισμα ή πυρετός.
Συμπτώματα
Το κύριο σύμπτωμα είναι ο πόνος στο γόνατο εξωτερικά, λίγο πάνω από τη γραμμή της άρθρωσης. Τυπικά:
- ο πόνος ξεκινά μετά από ορισμένη απόσταση ή χρόνο τρεξίματος, συχνά τον ίδιο κάθε φορά,
- γίνεται οξύς ή «καυστικός» και μπορεί να σας αναγκάσει να σταματήσετε,
- χειροτερεύει στις κατηφόρες και στο κατέβασμα σκάλας,
- υποχωρεί με την ξεκούραση, αλλά επανέρχεται στην επόμενη προπόνηση,
- μπορεί να απλώνεται προς τα πάνω, στο έξω μέρος του μηρού.
Το σημείο πάνω από τον έξω επικόνδυλο είναι συνήθως ευαίσθητο στην πίεση. Πρήξιμο μέσα στην άρθρωση, κλείδωμα ή αστάθεια δεν είναι χαρακτηριστικά του συνδρόμου και κατευθύνουν σε άλλη διάγνωση.
Πόνος στο γόνατο εξωτερικά: τι άλλο μπορεί να είναι
Δεν οφείλεται κάθε πόνος στο έξω μέρος του γόνατος στη λαγονοκνημιαία ταινία. Στην εξέταση διακρίνουμε το σύνδρομο από άλλες αιτίες, όπως:
- ρήξη του έξω μηνίσκου, που συχνά δίνει πόνο στη γραμμή της άρθρωσης, πρήξιμο και μάγκωμα,
- κάκωση του έξω πλάγιου συνδέσμου μετά από τραυματισμό,
- τενοντοπάθεια του δικέφαλου μηριαίου ή του ιγνυακού μυός,
- οστεοαρθρίτιδα του έξω διαμερίσματος σε μεγαλύτερες ηλικίες,
- κάταγμα κόπωσης, σε δρομείς με πόνο που επιμένει και στην ανάπαυση.
Στην εξέταση πιέζουμε το σημείο πάνω από τον έξω επικόνδυλο ενώ λυγίζετε και τεντώνετε το γόνατο, και ελέγχουμε τη δύναμη και την ευλυγισία των μυών του ισχίου. Συχνά σας ζητάμε να κάνετε ένα κάθισμα στο ένα πόδι, για να δούμε πώς κινείται το γόνατο. Η διάγνωση του συνδρόμου είναι κλινική και συνήθως δεν χρειάζονται απεικονιστικές εξετάσεις. Υπερηχογράφημα ή μαγνητική ζητάμε όταν τα συμπτώματα δεν είναι τυπικά ή δεν βελτιώνονται με τη θεραπεία, για να αποκλειστούν άλλες αιτίες.
Θεραπεία χωρίς χειρουργείο
Σχεδόν όλοι οι ασθενείς βελτιώνονται με συντηρητική θεραπεία. Τα βασικά της σημεία είναι:
- Ρύθμιση της προπόνησης: μειώνετε προσωρινά την απόσταση, αποφεύγετε τις κατηφόρες και τρέχετε σε επίπεδο έδαφος. Σε έντονο πόνο μπορεί να χρειαστεί διακοπή του τρεξίματος για λίγες εβδομάδες, με άλλη άσκηση όπως το κολύμπι.
- Ενδυνάμωση των απαγωγών και των στροφέων του ισχίου και του κορμού, που ελέγχουν τη θέση του γόνατος στο τρέξιμο.
- Πάγος στο σημείο του πόνου και αναλγητικά ή αντιφλεγμονώδη για σύντομο διάστημα, εφόσον σας τα συστήσει ο γιατρός.
- Φυσικοθεραπεία, με διατάσεις των μυών του ισχίου και του μηρού και τεχνικές μαλακών μορίων. Ο αφρώδης κύλινδρος (foam roller) μπορεί να ανακουφίσει, αλλά δεν «μακραίνει» την ίδια την ταινία.
- Τεχνική και εξοπλισμός: μικρότερος διασκελισμός με λίγο πιο γρήγορο ρυθμό βημάτων, κατάλληλα παπούτσια και, στους ποδηλάτες, σωστή ρύθμιση του ποδηλάτου.
Σε επίμονο πόνο, μια ένεση κορτιζόνης στο σημείο του ερεθισμού μπορεί να βοηθήσει να προχωρήσει η αποκατάσταση. Δεν υποκαθιστά όμως τις ασκήσεις και τη ρύθμιση της προπόνησης, γιατί χωρίς αυτές ο πόνος συχνά επιστρέφει. Στο διάστημα της αποκατάστασης, ένας απλός κανόνας είναι να τρέχετε μόνο όσο ο πόνος δεν εμφανίζεται και να σταματάτε πριν από το σημείο όπου συνήθως ξεκινά.
Πότε χρειάζεται χειρουργείο
Η χειρουργική αντιμετώπιση είναι σπάνια. Τη συζητάμε μόνο όταν ο πόνος επιμένει για αρκετούς μήνες παρά την οργανωμένη συντηρητική θεραπεία και η διάγνωση είναι βέβαιη. Η επέμβαση συνήθως περιλαμβάνει την επιμήκυνση ή τη μερική απελευθέρωση του τμήματος της ταινίας που ερεθίζεται, ώστε να μειωθεί η πίεση στο σημείο. Μετά ακολουθεί σταδιακή επιστροφή στο τρέξιμο με πρόγραμμα φυσικοθεραπείας.
Επιστροφή στο τρέξιμο και πρόληψη
Η επιστροφή στο τρέξιμο γίνεται όταν μπορείτε να περπατάτε γρήγορα και να κάνετε τις ασκήσεις χωρίς πόνο. Ξεκινήστε με μικρές αποστάσεις σε επίπεδο έδαφος, μέρα παρά μέρα, και αυξήστε σταδιακά. Ενδεικτικά, οι περισσότεροι δρομείς επιστρέφουν μέσα σε λίγες εβδομάδες, αλλά σε επίμονες περιπτώσεις χρειάζονται και μερικοί μήνες.
Για την πρόληψη βοηθούν η σταδιακή αύξηση των χιλιομέτρων, η εναλλαγή στις επιφάνειες και στις διαδρομές, η αλλαγή των παπουτσιών όταν φθαρούν, οι μέρες ξεκούρασης και η τακτική ενδυνάμωση του ισχίου και του κορμού. Σε επίμονα ή επαναλαμβανόμενα συμπτώματα, η μελέτη του τρόπου που τρέχετε μπορεί να δείξει τι επιβαρύνει το γόνατο. Περισσότερα θα βρείτε στο άρθρο για την ανάλυση βάδισης.
Στο ιατρείο μας στον Λευκό Σταυρό εξετάζουμε δρομείς και αθλητές κάθε επιπέδου. Μαζί με τη διάγνωση, συζητάμε πώς θα προσαρμόσετε την προπόνηση ώστε να επιστρέψετε με ασφάλεια.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι το σύνδρομο λαγονοκνημιαίας ταινίας;
Είναι ερεθισμός στο σημείο όπου η λαγονοκνημιαία ταινία περνά πάνω από το έξω μέρος του γόνατος. Προκαλεί πόνο στο γόνατο εξωτερικά, κυρίως σε δρομείς και ποδηλάτες, και οφείλεται σε υπέρχρηση. Αντιμετωπίζεται σχεδόν πάντα με ρύθμιση της προπόνησης και ασκήσεις.
Πόσο διαρκεί το σύνδρομο λαγονοκνημιαίας ταινίας;
Με έγκαιρη ρύθμιση της προπόνησης και ασκήσεις, οι περισσότεροι βελτιώνονται μέσα σε λίγες εβδομάδες. Όταν το πρόβλημα αγνοείται και η προπόνηση συνεχίζεται με πόνο, μπορεί να διαρκέσει μήνες. Η σταδιακή επιστροφή μειώνει τις υποτροπές.
Μπορώ να τρέχω με πόνο στη λαγονοκνημιαία ταινία;
Αν ο πόνος εμφανίζεται νωρίς και σας αναγκάζει να σταματήσετε, είναι καλύτερα να κάνετε διάλειμμα από το τρέξιμο και να συνεχίσετε με άλλη άσκηση. Ήπιο τρέξιμο σε επίπεδο έδαφος επιτρέπεται συνήθως όταν ο πόνος είναι ήπιος και δεν χειροτερεύει. Αποφύγετε τις κατηφόρες μέχρι να βελτιωθείτε.
Βοηθάει το foam roller στη λαγονοκνημιαία ταινία;
Μπορεί να ανακουφίσει προσωρινά την ένταση στο έξω μέρος του μηρού και να βοηθήσει στην προθέρμανση. Η ίδια η ταινία όμως είναι πολύ ισχυρή και δεν «μακραίνει» με το ρολάρισμα. Η ενδυνάμωση του ισχίου και η ρύθμιση της προπόνησης έχουν μεγαλύτερη σημασία.
Πόνος στο γόνατο εξωτερικά: είναι πάντα η λαγονοκνημιαία ταινία;
Όχι. Πόνος στο έξω μέρος του γόνατος μπορεί να οφείλεται και σε ρήξη του έξω μηνίσκου, σε κάκωση του έξω πλάγιου συνδέσμου, σε τενοντοπάθεια ή σε αρθρίτιδα. Αν υπάρχει πρήξιμο ή μάγκωμα, ή αν ο πόνος ξεκίνησε μετά από τραυματισμό, χρειάζεται εξέταση από ορθοπαιδικό.
Ποιες ασκήσεις βοηθούν στο σύνδρομο λαγονοκνημιαίας ταινίας;
Οι πιο χρήσιμες ασκήσεις ενδυναμώνουν τους απαγωγούς του ισχίου και τον κορμό, για παράδειγμα πλάγιες ανυψώσεις του ποδιού, γέφυρες και ασκήσεις με ελαστικό ιμάντα. Συμπληρώνονται με διατάσεις του ισχίου και του μηρού. Ο φυσικοθεραπευτής θα προσαρμόσει το πρόγραμμα και θα το εξελίξει σε ασκήσεις στο ένα πόδι.
Οι πληροφορίες της σελίδας είναι ενημερωτικές και δεν αντικαθιστούν την ιατρική εξέταση. Η διάγνωση και η θεραπεία αποφασίζονται μετά από αξιολόγηση από ορθοπαιδικό.