Με μια ματιά
- Ο δικέφαλος έχει τένοντες στον ώμο και στον αγκώνα. Η σελίδα αυτή αφορά τη ρήξη του κάτω τένοντα, στον αγκώνα.
- Η ρήξη συμβαίνει συνήθως όταν ο λυγισμένος αγκώνας τεντώνεται απότομα κάτω από μεγάλο φορτίο.
- Ο δικέφαλος δεν λυγίζει μόνο τον αγκώνα· στρέφει και την παλάμη προς τα πάνω, για παράδειγμα όταν βιδώνετε ή ανοίγετε ένα βάζο.
- Η πλήρης ρήξη επανασυνδέεται ευκολότερα τις πρώτες εβδομάδες, πριν ο τένοντας αποσυρθεί και ουλοποιηθεί.
- Χωρίς επανασύνδεση η καθημερινότητα είναι συνήθως εφικτή, αλλά η δύναμη και η αντοχή στη στροφή του αντιβραχίου μειώνονται.
Τι είναι η ρήξη δικεφάλου στον αγκώνα
Ο δικέφαλος βραχιόνιος μυς βρίσκεται στο μπροστινό μέρος του μπράτσου. Στο πάνω μέρος συνδέεται με τον ώμο με δύο τένοντες και στο κάτω μέρος με έναν τένοντα, που περνά μπροστά από τον αγκώνα και καταφύεται στην κερκίδα, ένα από τα δύο οστά του αντιβραχίου.
Η ρήξη του περιφερικού τένοντα είναι πιο σπάνια από τις παθήσεις του τένοντα στον ώμο, αλλά επηρεάζει περισσότερο τη λειτουργία του χεριού. Συμβαίνει συνήθως σε άνδρες μέσης ηλικίας, συχνά στο κυρίαρχο χέρι. Ο τυπικός μηχανισμός είναι μια απότομη δύναμη που τεντώνει τον αγκώνα, ενώ ο μυς προσπαθεί να τον κρατήσει λυγισμένο: για παράδειγμα, όταν ένα βαρύ αντικείμενο γλιστρά από τα χέρια σας και προσπαθείτε να το συγκρατήσετε. Συναντάται και στην άρση βαρών, ανάμεσα στις αθλητικές κακώσεις του άνω άκρου.
Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος με το κάπνισμα, με τη χρήση αναβολικών στεροειδών και όταν ο τένοντας έχει ήδη φθαρεί. Η ρήξη μπορεί να είναι πλήρης, όταν ο τένοντας αποσπάται εντελώς από το οστό, ή μερική.
Οι παθήσεις του άνω τένοντα, στον ώμο, όπως η τενοντίτιδα και η ρήξη της μακράς κεφαλής, περιγράφονται στη σελίδα για την τενοντίτιδα μακράς κεφαλής δικεφάλου.
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως αμέσως μετά τον τραυματισμό:
- αίσθημα ή ήχος «κρακ» μπροστά στον αγκώνα τη στιγμή της προσπάθειας,
- έντονος πόνος, που συχνά βελτιώνεται μέσα σε λίγες μέρες,
- πρήξιμο και μελάνιασμα στο μπροστινό μέρος του αγκώνα και στο αντιβράχιο,
- αδυναμία όταν στρέφετε την παλάμη προς τα πάνω, όπως στο βίδωμα με κατσαβίδι ή στο γύρισμα ενός πόμολου, και λιγότερο στο λύγισμα του αγκώνα,
- αλλαγή στο σχήμα του μπράτσου: ο μυς «ανεβαίνει» προς τον ώμο και φαίνεται πιο φουσκωμένος ψηλά.
Επειδή ο πόνος υποχωρεί γρήγορα και ο αγκώνας εξακολουθεί να λυγίζει με τη βοήθεια άλλων μυών, πολλοί άνθρωποι υποτιμούν τον τραυματισμό. Στη μερική ρήξη τα συμπτώματα είναι πιο ήπια: πόνος μπροστά στον αγκώνα στην προσπάθεια, χωρίς εμφανή αλλαγή στο σχήμα του μυός.
Πότε να δείτε γιατρό άμεσα
- Αίσθημα «κρακ» μπροστά στον αγκώνα με αδυναμία στη στροφή του χεριού: εξεταστείτε μέσα σε λίγες μέρες.
- Πρήξιμο και πόνος στο αντιβράχιο που αυξάνονται συνεχώς, με σφίξιμο ή μούδιασμα στα δάχτυλα.
- Παραμόρφωση του αγκώνα ή αδυναμία κίνησης μετά από πτώση.
- Μετά από επέμβαση: πυρετός, κοκκίνισμα ή έκκριση από το τραύμα.
Διάγνωση
Η διάγνωση της πλήρους ρήξης είναι συχνά κλινική. Εξετάζουμε το σχήμα του μυός, το μελάνιασμα και τη δύναμη στη στροφή του αντιβραχίου. Με μια απλή δοκιμασία ψηλαφούμε μπροστά στον αγκώνα, για να διαπιστώσουμε αν ο τένοντας είναι στη θέση του.
Η μαγνητική τομογραφία ή το υπερηχογράφημα επιβεβαιώνουν τη διάγνωση. Δείχνουν αν η ρήξη είναι πλήρης ή μερική και πόσο έχει αποσυρθεί ο τένοντας, στοιχεία που βοηθούν στον σχεδιασμό της θεραπείας. Ακτινογραφία ζητείται όταν χρειάζεται να αποκλειστεί κάταγμα.
Πόνος μπροστά στον αγκώνα χωρίς ρήξη μπορεί να οφείλεται σε τενοντοπάθεια του ίδιου τένοντα, σε ερεθισμό του μικρού θυλάκου που βρίσκεται κάτω από αυτόν ή σε θλάση του βραχιονίου μυός, που βρίσκεται ακριβώς από κάτω. Οι καταστάσεις αυτές αντιμετωπίζονται συνήθως χωρίς χειρουργείο, γι’ αυτό η σωστή διάκριση είναι σημαντική.
Ο χρόνος έχει σημασία. Αν νιώσατε «κρακ» μπροστά στον αγκώνα και έχετε αδυναμία, καλό είναι να εξεταστείτε μέσα στις πρώτες μέρες.
Συντηρητική αντιμετώπιση
Η θεραπεία χωρίς χειρουργείο είναι λογική επιλογή για ορισμένους ασθενείς: για ανθρώπους με χαμηλές απαιτήσεις από το χέρι, για όσους έχουν σοβαρά προβλήματα υγείας που αυξάνουν τον κίνδυνο της επέμβασης, και για πολλές μερικές ρήξεις. Περιλαμβάνει:
- σύντομη ξεκούραση και πάγο τις πρώτες μέρες,
- αναλγητικά ή αντιφλεγμονώδη, εφόσον σας τα συστήσει ο γιατρός,
- φυσικοθεραπεία για την κίνηση και, αργότερα, για την ενδυνάμωση των γύρω μυών.
Οι περισσότεροι άνθρωποι επανέρχονται στις καθημερινές τους δραστηριότητες. Η δύναμη και η αντοχή στη στροφή του αντιβραχίου όμως μένουν συνήθως μειωμένες, και μπορεί να εμφανίζονται κράμπες στον μυ στην έντονη χρήση. Για μερικές ρήξεις που συνεχίζουν να πονούν παρά τη θεραπεία, συζητάμε και χειρουργική λύση.
Χειρουργική επανασύνδεση του τένοντα
Σε δραστήριους ανθρώπους, σε όσους κάνουν χειρωνακτική εργασία και σε αθλητές, η πλήρης ρήξη αντιμετωπίζεται συνήθως χειρουργικά. Στόχος είναι να επανασυνδεθεί ο τένοντας στο σημείο της κερκίδας όπου ήταν προσφυμένος.
- Η επέμβαση γίνεται από μία μικρή τομή μπροστά στον αγκώνα ή, σε ορισμένες τεχνικές, από δύο τομές.
- Ο τένοντας στερεώνεται στο οστό με ειδικά υλικά καθήλωσης, όπως άγκιστρα ή ένα μικρό μεταλλικό κομβίο.
- Γίνεται με γενική ή περιοχική αναισθησία, συνήθως χωρίς διανυκτέρευση ή με σύντομη νοσηλεία.
Η επανασύνδεση είναι απλούστερη όταν γίνεται νωρίς, ιδανικά μέσα στις πρώτες δύο με τρεις εβδομάδες. Σε παλαιότερες ρήξεις ο τένοντας έχει αποσυρθεί και ουλοποιηθεί, και μπορεί να χρειαστεί ανακατασκευή με μόσχευμα τένοντα.
Όπως σε κάθε επέμβαση, υπάρχουν πιθανές επιπλοκές, που συζητάμε μαζί σας πριν αποφασίσετε. Η πιο συνηθισμένη είναι ένα παροδικό μούδιασμα στο δέρμα του αντιβραχίου, από ερεθισμό ενός μικρού αισθητικού νεύρου. Πιο σπάνια μπορεί να εμφανιστούν περιορισμός της κίνησης, λοίμωξη, έκτοπη οστεοποίηση ή νέα ρήξη.
Αποκατάσταση μετά την επέμβαση
Τα παρακάτω διαστήματα είναι ενδεικτικά. Το πρόγραμμα το καθορίζει ο χειρουργός σας μαζί με τον φυσικοθεραπευτή.
- Πρώτες εβδομάδες: ο αγκώνας προστατεύεται με νάρθηκα ή κηδεμόνα και η ήπια κίνηση ξεκινά νωρίς, όπως ορίσει ο χειρουργός. Δεν σηκώνετε βάρος με το χειρουργημένο χέρι.
- Περίπου από τον δεύτερο μήνα: ο κηδεμόνας έχει αφαιρεθεί, η κίνηση ολοκληρώνεται και ξεκινά σταδιακά ελαφριά ενδυνάμωση.
- Βαριά εργασία και άθληση: συνήθως μετά από τέσσερις έως έξι μήνες, όταν η δύναμη έχει επανέλθει.
Στην εργασία γραφείου οι περισσότεροι επιστρέφουν νωρίτερα, συνήθως μέσα σε λίγες εβδομάδες. Η οδήγηση επιτρέπεται συνήθως όταν αφαιρεθεί ο κηδεμόνας και μπορείτε να χειριστείτε με ασφάλεια το τιμόνι. Μετά από επανασύνδεση, οι περισσότεροι ασθενείς ανακτούν καλή κίνηση και δύναμη, αν και η πλήρης αποκατάσταση μπορεί να χρειαστεί αρκετούς μήνες.
Πρόληψη
Η ρήξη δεν μπορεί πάντα να προληφθεί, αφού συχνά συμβαίνει σε μια απρόβλεπτη στιγμή. Ο κίνδυνος όμως μειώνεται με:
- τη διακοπή του καπνίσματος, που επιβαρύνει την αιμάτωση και την ποιότητα των τενόντων,
- την αποφυγή αναβολικών στεροειδών,
- τη σταδιακή αύξηση του φορτίου στο γυμναστήριο και τη σωστή τεχνική στις ασκήσεις για τον δικέφαλο,
- την προσοχή στο σήκωμα βαριών αντικειμένων: ζητήστε βοήθεια και μην προσπαθείτε να συγκρατήσετε με λυγισμένο αγκώνα ένα φορτίο που πέφτει,
- την έγκαιρη εξέταση όταν υπάρχει επίμονος πόνος μπροστά στον αγκώνα, που μπορεί να δείχνει φθορά του τένοντα.
Στο ιατρείο μας στην Αθήνα εκτιμούμε έγκαιρα τον τραυματισμό, ώστε, αν χρειάζεται επανασύνδεση, να προγραμματιστεί όσο ο τένοντας μπορεί ακόμη να συρραφεί απευθείας στο οστό.
Συχνές ερωτήσεις
Πώς καταλαβαίνω αν έχω ρήξη δικεφάλου;
Τα τυπικά σημάδια είναι ένα αίσθημα «κρακ» μπροστά στον αγκώνα σε απότομη προσπάθεια, πόνος, μελάνιασμα και αδυναμία όταν στρέφετε την παλάμη προς τα πάνω. Συχνά ο μυς φαίνεται να «ανεβαίνει» προς τον ώμο. Η διάγνωση γίνεται με εξέταση και επιβεβαιώνεται με μαγνητική ή υπερηχογράφημα.
Η ρήξη δικεφάλου χρειάζεται χειρουργείο;
Η πλήρης ρήξη στον αγκώνα αντιμετωπίζεται συνήθως χειρουργικά σε δραστήριους ανθρώπους, γιατί χωρίς επανασύνδεση μειώνεται η δύναμη στη στροφή του αντιβραχίου. Σε ανθρώπους με χαμηλές απαιτήσεις ή σοβαρά προβλήματα υγείας, η συντηρητική αντιμετώπιση είναι λογική επιλογή. Οι μερικές ρήξεις συχνά βελτιώνονται χωρίς επέμβαση.
Πόσο γρήγορα πρέπει να γίνει το χειρουργείο;
Η επανασύνδεση είναι απλούστερη τις πρώτες δύο με τρεις εβδομάδες, πριν ο τένοντας αποσυρθεί και ουλοποιηθεί. Δεν είναι επέμβαση της ίδιας μέρας, όμως η καθυστέρηση μπορεί να απαιτήσει πιο σύνθετη ανακατασκευή με μόσχευμα. Γι' αυτό καλό είναι να εξεταστείτε μέσα στις πρώτες μέρες.
Τι διαφορά έχει η ρήξη δικεφάλου στον ώμο από τη ρήξη στον αγκώνα;
Στον ώμο σπάει συνήθως ο τένοντας της μακράς κεφαλής, συχνά σε έδαφος φθοράς, και η απώλεια δύναμης είναι μικρή, γι' αυτό σπάνια χρειάζεται επέμβαση. Στον αγκώνα σπάει ο κάτω τένοντας, με μεγαλύτερη επίπτωση στη στροφή του αντιβραχίου. Η αντιμετώπιση των δύο είναι διαφορετική.
Πότε μπορώ να γυμναστώ μετά από ρήξη δικεφάλου;
Μετά από επανασύνδεση, η ελαφριά ενδυνάμωση ξεκινά συνήθως γύρω στον δεύτερο μήνα και τα βαριά φορτία συνήθως μετά από τέσσερις έως έξι μήνες. Τα διαστήματα είναι ενδεικτικά. Πότε θα επιστρέψετε στα βάρη το καθορίζει ο χειρουργός σας, με βάση την πορεία της επούλωσης.
Τι σημαίνει μερική ρήξη τένοντα δικεφάλου;
Στη μερική ρήξη ένα μέρος του τένοντα έχει σχιστεί, αλλά ο τένοντας παραμένει συνδεδεμένος στο οστό. Προκαλεί πόνο μπροστά στον αγκώνα στην προσπάθεια, χωρίς εμφανή αλλαγή στο σχήμα του μυός. Συνήθως αντιμετωπίζεται αρχικά με ξεκούραση και φυσικοθεραπεία, και επέμβαση συζητάμε όταν ο πόνος επιμένει.
Οι πληροφορίες της σελίδας είναι ενημερωτικές και δεν αντικαθιστούν την ιατρική εξέταση. Η διάγνωση και η θεραπεία αποφασίζονται μετά από αξιολόγηση από ορθοπαιδικό.